Владата ја следи состојбата со цените на нафтата

Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, најави дека доколку е потребно, повторно ќе се разговара со компанијата ОКТА за продолжување на актуелниот попуст на горивата. Сегашниот договор предвидува намалување од четири денари за литар дизел и два денари за бензините, со рок на траење до 18 мај.

Одлуката за евентуално продолжување ќе зависи од движењата на светските берзи и влијанието на конфликтот на Блискиот Исток врз цената на нафтените деривати.

Клучни детали од најавата:

• Рок за одлука: Следната недела, непосредно пред истекот на сегашниот рок, ќе се направи анализа на пазарните услови.
• Регионален контекст: Божиновска истакна дека Македонија е меѓу водечките земји во регионот според преземените мерки и моментално има најниски цени на горивата.
• Контрола врз реекспортот: Министерството, во соработка со Државниот пазарен инспекторат и Царинската управа, веќе врши проверки за евентуални злоупотреби и реекспорт на горивата со повластени цени во соседните земји.

Ревизија на тарифните блокови за електрична енергија

Во фокусот на Министерството е и реформирање на начинот на пресметување на сметките за струја. Министерката го поддржа предлогот на Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ) за преоценување на тарифните блокови на регулираниот пазар.

Цели на предложените реформи:

• Намалување на трошоците: Главниот мотив е крајните сметки што ги плаќаат граѓаните да бидат пониски.
• Поправеден систем: РКЕ најави анализа на нелогичностите во системот, каде за ист берзански производ моментно се плаќаат четири различни цени.
• Институционална поддршка: „Ние би дале поддршка доколку крајната цел е олеснување на буџетот на граѓаните“, изјави Божиновска.

Темата за предвремени парламентарни избори повторно стана централна во јавниот и медиумскиот простор. Поводот за ова е неодамнешната изјава на премиерот Христијан Мицкоски, кој најави дека „набргу ќе има избори“. Сепак, премиерот не прецизираше дали тоа подразбира гласање пред истекот на редовниот мандат на актуелната Влада во 2028 година.

Спротивни ставови и медиумски шпекулации

До неодамна, премиерот и другите високи владини функционери цврсто стоеја на ставот дека во земјата нема потреба од предвремени избори. И покрај тоа, дел од јавноста и медиумите последната изјава на Мицкоски ја толкуваат како сигнал за промена на стратегијата, при што некои аналитичари предвидуваат дека изборниот циклус би можел да се случи веќе следната година.

Она што е извесно: Реконструкција на Владата

Додека темата за изборите останува во доменот на претпоставките, она што е официјално потврдено е дека актуелната Влада ќе претрпи реконструкција веќе следниот месец. Според достапните информации, во овој процес:

• Не се очекуваат драстични кадровски промени во министерските ресори.
• Целта е прилагодување и оптимизација на работата на владината коалиција.
• Фокусот ќе остане на спроведување на ветените реформи доколку не дојде до договор за предвремено гласање.

Останува да се види дали најавената реконструкција ќе ги смири политичките страсти или ќе биде само подготовка за побрзо соочување со граѓаните на гласачките места.

Најновите податоци на Државниот завод за статистика покажуваат дека сиромаштијата и натаму останува сериозен социјален предизвик во Македонија. Според објавените лаекенски индикатори за 2024 година, стапката на сиромаштија изнесува 21,9 проценти.

Тоа значи дека повеќе од една петтина од населението живее со приходи под утврдениот праг на сиромаштија, кој е дефиниран како 60 проценти од медијалниот еквивалентен приход во државата.

Според статистичките пресметки, прагот на сиромаштија за едночлено домаќинство изнесува 178.286 денари годишно. За четиричлено семејство составено од двајца возрасни и две деца помали од 14 години, прагот е поставен на 374.400 денари на годишно ниво.

Податоците покажуваат и колкава е улогата на социјалната заштита во ублажување на сиромаштијата. Доколку од приходите на граѓаните се исклучат социјалните трансфери и пензиите, стапката на сиромаштија би пораснала на 39,4 проценти.

Најтешка е состојбата кај многучлените семејства и самохраните родители. Кај домаќинствата со двајца возрасни и три или повеќе издржувани деца, сиромаштијата достигнува 54,8 проценти. Кај самохраните родители, стапката изнесува 45,8 проценти.

Анализата според економската активност покажува дека најголем ризик има кај невработените лица, каде сиромаштијата изнесува 45,7 проценти. Кај вработените оваа стапка е значително пониска и изнесува 7,9 проценти, додека кај пензионерите сиромаштијата е застапена со 12 проценти.

Според возраста, најранлива категорија се децата и младите до 17 години, кај кои стапката на сиромаштија достигнува 29,5 проценти. Кај лицата постари од 65 години, овој процент е 20,1.

Податоците за распределбата на приходите покажуваат дека Коефициентот на Џини, како показател за нееднаквоста, изнесува 29,2 проценти. Воедно, најбогатите 20 проценти од граѓаните располагаат со 5,2 пати повисоки приходи од најсиромашните 20 проценти од населението.

Трка за лидерската позиција на најстариот универзитет

Наставно-научниот кадар на Универзитетот „Свети Кирил и Методиј“ (УКИМ) во Скопје денеска гласа за избор на нов ректор за мандатниот период од 16 септември 2026 до 15 септември 2029 година. Гласањето се одвива во периодот од 12:00 до 14:00 часот на сите факултети и институти во составот на Универзитетот.

Кандидати за функцијата

Во трката за ректорското место се двајца истакнати професори:

• Биљана Ангелова: Актуелна ректорка и професорка на Економскиот институт. Таа се залага за продолжување на процесите на дигитализација, интернационализација и модернизација на наставните програми со цел поголема меѓународна видливост на УКИМ.
• Дарко Данев: Редовен професор и поранешен декан на Машинскиот факултет. Неговата програма се фокусира на создавање модерен и конкурентен универзитет преку дигитализација, подобрување на квалитетот на наставата и посилна соработка со индустрискиот сектор.

Процес на гласање и клучни термини

Изборот се врши со тајно гласање, а право на глас имаат сите членови запишани во Единствениот избирачки список утврден од Универзитетската изборна комисија (УИК). Процесот ќе се одвива според следниот распоред:

• 28 април (вечер): Објавување на првичните резултати од гласањето.
• 29 април – 5 мај: Рок за поднесување приговори на резултатите.
• 14 мај: Објавување на конечните резултати од изборот.

Програмите за работа, како и биографските податоци на двајцата кандидати, беа претходно јавно објавени на веб-страницата на Универзитетот за увид на академската заедница.

Германскиот производител на детска храна HiPP започна итно повлекување на производи откако во тегла купена во Австрија бил пронајден отров за стаорци. Компанијата се сомнева на намерно труење, а слични случаи се регистрирани и во Чешка и Словачка. Иако Државниот инспекторат тврди дека во Хрватска нема причина за посебни мерки, трговскиот синџир Spar во Хрватска од претпазливост привремено го повлече целиот асортиман на овој производител.

Полицијата во австриската покраина Бургенланд потврди дека примерок од тегла детска храна од 190 грама со вкус на морков и компир, пријавена од купувач, бил позитивен на отров за стаорци. Од HiPP соопштија дека не може да се исклучи можноста опасната супстанца намерно да била внесена во производот. Предупредија дека консумирањето на содржината од такви тегли може да биде опасно по живот.

Денеска се огласија од компанијата, а нивното соопштение го пренесуваме во целост:

„Драги родители, како што веќе сигурно знаете, пред неколку дена компанијата HiPP започна обемно повлекување на своите тегли детска храна од продавниците на SPAR Австрија (вклучувајќи EUROSPAR, INTERSPAR и Maximarkt) поради сомнеж за надворешна криминална манипулација.

„HiPP е жртва на уцена“

Иако инцидентот првенствено е поврзан со пазарите во Австрија, Чешка и Словачка, важно е потрошувачите во регионот да бидат информирани за деталите, а ние ќе ги споделуваме информациите со вас како што ќе ги добиваме, имајќи предвид дека не станува збор за хрватскиот пазар.

HiPP е жртва на уцена. Уценувачот испратил порака до централната канцеларија на HiPP во Германија, на неперсонализирана заедничка електронска пошта, која се проверува во подолги интервали како дел од нашите стандардни процеси.

Веднаш штом дознавме за тоа, без одложување ги известивме надлежните полициски власти и формиравме интерен тим за управување со кризи. Презедовме итни мерки за да ги заштитиме нашите потрошувачи. Во блиска и континуирана координација и соработка сме со надлежните институции, што се однесува и на нашата комуникација.

„Инцидентот не е поврзан со квалитетот на нашите производи“

Важно е да се нагласи дека овој инцидент на ниту еден начин не е поврзан со квалитетот на нашите производи. Производствените процеси, контролата на квалитет и стандардите на HiPP остануваат целосно непроменети и без ограничувања. Станува збор за криминална надворешна манипулација надвор од нашата контрола на трите наведени пазари. Немаме сознанија за дополнителни манипулации.

Ве молиме за разбирање дека, за да не се загрозат тековните истраги, во моментов можеме да споделиме само информации што се проверени и официјално одобрени од надлежните. Штом станат достапни нови релевантни информации, во координација со институциите ќе ве информираме.

Нашата општа препорака: Без разлика на овој конкретен случај, секогаш важи следното – за HiPP, како и воопшто за детската храна:

секогаш проверувајте дали амбалажата е неоштетена

обрнете посебно внимание дали капакот на теглите е неоштетен (пред отворање притиснете го капакот со палец – не смее да се вдлабне и при првото отворање треба да се слушне „клик“)

не користете производи што покажуваат неправилности (на пример, променет или непријатен мирис на содржината)

Ви благодариме за разбирањето,

Вашиот HiPP“, порачаа од компанијата.

Судењето за малверзациите при изградбата на новиот објект на театарот и библиотеката во Тетово денеска продолжи во Основниот суд со сослушување на претставник од Министерството за култура и тројца вештаци ангажирани од одбраната. Клучниот пресврт на денешното рочиште се случи по барање на Обвинителството, кога судот одлучи да се спроведе супервештачење поради суштински разлики во досегашните наоди на двете страни.

Пред судот сведочеше Владимир Поповски, правен застапник на Министерството за култура, кој појасни дека сите побарувања кон приватните фирми се веќе подмирени. Сепак, тој се воздржа од коментар дали институцијата ќе поднесе барање за отштета, нагласувајќи дека тоа не е одлука која може да ја донесе поединец. По него, свои излагања имаа вештите лица Билјана Гиговска, Лилјана Ковачева и Антон Кајтази, кои ги анализираа финансиските и архитектонските аспекти на договорот за јавна набавка во периодот од 2015 до 2020 година.

Обвинителството го аргументираше барањето за супервештачење со тврдење дека постојат сериозни контрадикторности помеѓу приложените мислења на вештаците, што налага дополнителна независна анализа. Судијата Елведин Ферати го прифати овој предлог и следното рочиште го закажа за 1 јуни.

Во овој случај се опфатени повеќе лица, меѓу кои Сејди Шасивари, сопственик на фирмата „Урбан План Констракшн“, поранешни директори на Центарот за култура во Тетово и надзорен инженер. Тие се товарат за злоупотреба на постапките за јавни набавки, злоупотреба на службената положба и несовесно работење во службата. Сите обвинети уште на почетокот на процесот се изјаснија за невини по сите точки од обвинението.

Јапонската метеоролошка агенција ја зголеми проценката за јачината на земјотресот на 7,5. Првично беше објавена како 7,3. За споредба, Националната океанска и атмосферска администрација на САД (NOAA) го регистрираше земјотресот како 7,4.

На специфичната јапонска скала за интензитет, која се движи од нула до седум, земјотресот достигна ниво од 5+.

Евакуација во тек по закани за експлозивни направи

Утрово во трговските центри „Ист гејт“ (East Gate Mall) и „Дајмонд“ (Diamond Mall) во Скопје има дојави за поставени експлозивни направи. Министерството за внатрешни работи (МВР) веднаш започна со примена на безбедносните протоколи.

Од полицијата потврдуваат дека заканата била испратена по електронски пат. Полициски екипи се веќе на терен и вршат детални антитерористички проверки во објектите.

• Локации: Трговските центри „East Gate“ и „Diamond“.
• Преземени мерки: Целосна евакуација на посетителите и вработените.
• Статус: Проверките се во тек.

Според изјави на посетители кои биле затекнати во објектите, во „Ист гејт“ евакуацијата се спроведува брзо и организирано. На граѓаните им е наредено итно да го напуштат просторот и да се оддалечат од објектите од безбедносни причини.

Во последните неколку години, главниот град во неколку наврати беше мета на слични закани насочени кон трговски центри, училишта и други јавни објекти. Сите досегашни дојави беа утврдени како лажни. До овој момент, надлежните институции сè уште немаат откриено кој стои зад овие континуирани безбедносни вознемирувања.

Министерството за здравство ја информира јавноста дека, поради дефект на мамографскиот апарат во Клиничка болница Штип е воспоставена координирана организација со цел непречено обезбедување на мамографски прегледи за жените од источниот регион.

Во таа насока, директорите на Клиничка болница Штип и Општа болница Кочани договорија взаемно решение со кое се овозможува континуитет на услугата.

Мамографиите ќе се изведуваат во Општата болница во Кочани, додека пак снимките ќе се читаат и интерпретираат од стручниот тим во Клиничка болница Штип.

– Согласно медицинските индикации, пациентките кај кои е потребен дополнителен ехо преглед на дојка ќе се упатуваат и прегледуваат во Штип. Правиме напори за обезбедување нов мамограф за Штип, по соодветните проценки во изминатиот период за неможност за поправка на истиот, вели д-р Владко Захариев, директор на КБ Штип.

За пациентките од другите градови од источниот регион е предвиден посебен ден за прегледи, со цел подобра организација и поголема достапност.

Директорот на Клиничка болница Штип информира дека со оваа организација овозможуваме преглед на околу 100 пациентки месечно да добијат мамографски преглед.

Директорката на Општа болница Кочани вели дека ќе се воведе втора смена со цел да се излезе во пресрет на жените од источниот регион.

–  Отворивме зголемен број термини, со цел да одговориме на потребите и да обезбедиме што поголем опфат на жените од целиот источен регион со оваа важна здравствена услуга, вели д-р Катерина Мирчовска.

Министерството за здравство останува посветено на обезбедување навремена и достапна здравствена заштита за сите граѓани.

– Институционално се мобилизиравме и во координација со двете здравствени установи овозможивме оваа услуга како времено решение да биде достапна за пациентките од овој регион. Ова е начин како системот треба да функционира кога ќе се соочи со предизвик, вели министерот за здравство, Азир Алиу.