Незаразните болести како што се срцевите заболувања, ракот и дијабетесот сочинуваат 74% од смртните случаи во светот, а ограничувачките фактори на ризик може да спасат милиони животи, соопшти СЗО.
Извештајот на здравствената агенција на ОН покажува дека т.н Незаразните болести, кои често може да се спречат и предизвикани од нездрав начин на живот или лоши услови, убиваат 41 милион луѓе секоја година, од кои 17 милиони на возраст под 70 години, пренесува БГНЕС.
Срцевите болести, ракот, дијабетесот и респираторните заболувања сега ги надминуваат заразните болести како водечки убијци ширум светот, се вели во извештајот насловен „Невидливи броеви“.
„На секои две секунди, некој помлад од 70 години умира од незаразна болест“, изјави за новинарите во Женева Бенте Микелсен, шеф на одделот на Светската здравствена организација што ги следи овие болести. „Сепак незаразните болести добиваат минимално домашно и меѓународно финансирање. Ова е вистинска трагедија“.
Незаразните болести не само што се најголемите убијци во светот, туку имаат и сериозно влијание врз тоа како луѓето ги доживуваат заразните болести, како што покажа пандемијата „Ковид-19“. Луѓето кои живеат со незаразни болести како што се дебелината или дијабетесот се изложени на поголем ризик да се разболат сериозно и да умрат од вирусот, се вели во извештајот.
„Податоците покажуваат јасна слика. Проблемот е што светот не гледа на тоа“, се предупредува во извештајот.
Спротивно на популарното верување, овие болести „начин на живот“ не се првенствено проблем на богатите земји. Дури 86% од предвремените смртни случаи од незаразни болести ширум светот се случуваат во земјите со низок и среден приход, се вели во студијата. Тоа го прави справувањето со проблемот не само здравствен проблем, туку и прашање за „праведност“, рече Микелсен, истакнувајќи дека многу луѓе во посиромашните земји немаат пристап до превенцијата, третманот и грижата што им се потребни.
Новиот портал за податоци за незаразни болести што денеска го лансираше СЗО покажува дека преваленцата на смртни случаи од кардиоваскуларни болести – најголемиот убиец во светот – е најголема во земјите како Авганистан и Монголија.
СЗО изјави дека е погрешно да се сметаат незаразните болести како болести на животниот стил, бидејќи голем дел од изложеноста на факторите на ризик е надвор од контрола на поединецот.
„Премногу често, средината во која живееме ги ограничува нашите избори, правејќи ги здравите избори тешки, ако не и невозможни“, се вели во извештајот.
Иако бројките се фрапантни, СЗО нагласува дека ова е проблем кој во голема мера може да се реши, бидејќи се познати главните фактори на ризик за НЗБ и начините за нивно најдобро решавање.
Употребата на тутун, нездравата исхрана, штетната употреба на алкохол, недостатокот на физичка активност и загадениот воздух се сметаат за главни причини за наглото зголемување на бројот на незаразни болести. Само пушењето е одговорно за повеќе од 8 милиони смртни случаи секоја година.
„Над еден милион од овие смртни случаи се меѓу непушачите кои не користат тутун, односно меѓу невините случајни минувачи“, изјави за новинарите Даг Бечер, виш советник на шефот на СЗО Тедрос Аданом Гебрејесус за незаразни болести.
Други 8 милиони смртни случаи се должат на нездрава исхрана, што значи или премалку, премногу или премногу слаб квалитет на храна, се вели во извештајот.
Штетната употреба на алкохол, која меѓу другото предизвикува цироза на црниот дроб и рак, убива околу 1,7 милиони луѓе годишно, а недостатокот на физичка активност е одговорен за околу 830.000 смртни случаи.
Сепак, СЗО во својот извештај вели дека постојат јасни и докажани начини за намалување на овие фактори на ризик, инсистирајќи дека доколку сите земји ги спроведат, 39 милиони животи ќе бидат спасени во следните седум години.
„СЗО ги повикува сите влади да усвојат интервенции за кои е познато дека ќе помогнат да се спречат 39 милиони смртни случаи до 2030 година и да се направат безброј други животи подолги, поздрави и посреќни“, рече Микелсен.
Извештајот нагласува дека релативно малите инвестиции во превенцијата и лекувањето на незаразните болести можат да направат огромна разлика. Доделувањето дополнителни 18 милијарди долари годишно за вакви мерки во посиромашните земји може да генерира нето економски придобивки од 2,7 трилиони долари во следните седум години.