Цените на нафтата се задржаа во четвртокот на меѓународните пазари близу 85 долари за барел, што укажува на претпазливост кај инвеститорите во проценките на ризикот за снабдувањето од регионот на Персискиот Залив, по најновите сигнали од САД и Иран.
Барел нафта на лондонскиот пазар попладнево се тргуваше по цена од 85,05 долари, речиси непроменета во однос на вчерашното затворање. Поголеми промени немаше ниту на американскиот пазар, каде барелот достигна цена од 79,66 долари.
Хормушкиот Теснец во центарот на тензиите
Трговците од почетокот на неделата внимателно ги следат случувањата околу најновата ескалација на односите меѓу САД и Иран, која може значително да влијае врз пловидбата низ Хормушкиот Теснец.
Договорената американско-иранска рамка за преговори за завршување на војната ја потврди иранската контрола врз теснецот, при што Техеран повторно предупреди дека бродовите мора да го користат исклучиво „безбедниот“ поморски коридор долж иранскиот брег. Во неколку наврати иранската војска лансираше беспилотни летала и проектили кон бродови што се обиделе да поминат низ теснецот покрај брегот на Оман.
Иако договорот овозможи танкерите блокирани во Персискиот Залив повторно да започнат со пловидба, иранските сили продолжија со напади врз бродови кои се движеле по правецот покрај Оман.
САД одговорија со напади врз цели во јужниот дел на Иран, по што Техеран изврши напади врз американски воени бази во регионот на Персискиот Залив. Во последните денови американските напади се интензивираа, по што Иран го суспендираше поморскиот сообраќај низ Хормушкиот Теснец.
Блокада и нови закани
Во меѓувреме, Вашингтон ја повлече дозволата за извоз на иранска нафта, а во вторникот повторно воведе поморска блокада на иранските пристаништа.
Заменик-командантот на Иранската револуционерна гарда за политички прашања, Јадолах Џавани, во четвртокот порача дека САД нема да можат со воена сила да го отворат Хормушкиот Теснец.
Тој истакна дека иранската јавност е единствена во ставот дека овој стратешки поморски премин мора да остане под контрола на Иран, додавајќи дека Техеран останува на позицијата дека „или енергијата ќе биде достапна за сите, или нема да биде достапна за никого“.
Американскиот претседател Доналд Трамп, пак, се закани дека ќе ги уништи енергетските постројки и сообраќајната инфраструктура во Иран доколку Техеран не ги прифати американските барања поврзани со Хормушкиот Теснец.
Иран возврати дека во таков случај ќе ја уништи инфраструктурата во регионот. Портпаролот на Генералштабот на иранската армија, Ебрахим Золфагари, изјави дека Хормушкиот Теснец за Техеран е „црвена линија што ништо нема да ја премине“.
Потег што ги смири пазарите
Дополнително смирување на пазарите донесе информацијата дека Иран ослободил американска државјанка која, според тврдењата, била задржана во земјата уште од 2024 година.
Американскиот претседател Доналд Трамп овој потег го оцени како „гест на добра волја“ од страна на Иран, додека Техеран не го коментираше случајот.
Агенцијата „Ројтерс“ наведува дека ослободувањето на американски државјани било подготвувано преку неформални контакти кои се одвивале далеку од очите на јавноста и покрај прекинатите официјални дипломатски односи. Според аналитичарите, ваквиот чекор може да претставува сигнал за можност за намалување на ризикот од целосен вооружен конфликт.
Цената на нафтата на ОПЕК
Според пресметките на Организацијата на земјите извознички на нафта (ОПЕК), барел од референтната кошничка на нафти на земјите-членки во средата чинел 84,39 долари, што претставува намалување од 1,77 долари во однос на претходниот ден.