Меѓународен тим на научници документираше прв случај во светот на природно „демографско самоубиство“ кај популација на копнени желки. Овој феномен е забележан на островот Голем Град во Преспанското Езеро, а наодот е објавен во престижното научно списание Ecology Letters.
Критичен дебаланс: 19 машки на една женка
Популацијата на источни копнени желки (Hermann’s tortoise) на овој остров со површина од 18 хектари е во критична состојба. Податоците од 16-годишниот мониторинг, спроведен во соработка со Македонското еколошко друштво, откриваат фрапантни бројки:
- На островот живеат над 700 возрасни машки единки.
- Преостанати се само околу 15 женски желки.
Овој екстремен дисбаланс создава средина на константна агресија. Женките се изложени на непрекинат сексуален притисок, прогонувани и напаѓани од групи кои бројат од три до осум мажјаци истовремено.
Смртоносни бегства од карпите
Поради постојаниот стрес и физичката исцрпеност, женските желки не можат нормално да се хранат ниту да полагаат јајца. Нивната тежина ретко надминува 1,6 килограми, што е речиси двојно помалку во споредба со нормалните 2,9 килограми кај здравите популации.
Обидувајќи се да побегнат од агресивните мажјаци, многу женки се притиснати до работ на високите карпи на островот. Статистиката е сурова:
- 22% од пронајдените мртви женки настрадале при фатален пад од карпите.
- Кај машките единки, овој процент изнесува само 7%.
Мрачни прогнози за иднината
Научниците користеле „епигенетски часовници“ за да го откријат животниот век на оваа популација. Додека мажјаците достигнуваат возраст над 60 години, најстарата регистрирана женка имала само 35 години. Поради недостаток на женски партнери, мажјаците покажуваат абнормално однесување, често обидувајќи се да се парат со мртви единки или дури и со камења.
Што предвидува науката?
Доколку не се случи радикална промена, истражувачите предвидуваат дека:
- Последната женка на островот ќе умре за помалку од 60 години.
- Целата популација ќе исчезне до 2083 година.
Ова е прв ваков пример во природата каде што една популација се уништува самата себеси без директно влијание на човекот или предаторите, со оглед на тоа што на островот владее поволна клима и нема природни непријатели за желките.
