Евровизија е позната по славењето на различностите – од балади изведени од „drag“ кралици до хеви-метал бендови со маски на чудовишта. Сепак, геополитиката сериозно го загрозува одржувањето на јубилејното 70-то издание на овој избор.
Најмал број учесници во последните години
Додека пред само осум години во Лисабон учествуваа уметници од 43 земји, на овогодинешниот избор во Виена на 16 мај ќе се натпреваруваат само 35 држави. Ова е најмалиот број учесници во поновата историја на овој настан.
Повеќе од 1.000 уметници упатија повици за бојкот, а неколку земји веќе потврдија дека нема да учествуваат во знак на протест против учеството на Израел. Иако Израел е во фокусот оваа година, експертите велат дека овој најголем музички настан во живо одамна е преплетен со политиката:
- Унгарија се повлече во 2020 година, потег што се толкува како резултат на нејзината конзервативна политика.
- Белорусија беше суспендирана во 2021 година поради сузбивање на медиумските слободи.
- Русија беше исфрлена по инвазијата на Украина во 2022 година.
- Северна Македонија и други земји во минатото се повлекуваа наведувајќи финансиски причини.
„Бавна смрт“ на изборот?
Санкционирањето на Русија создаде преседан кој поттикна дебата. Кристина Оберг, автор на неколку студии за Евровизија, истакнува дека многумина прашуваат зошто истите критериуми не се применуваат и за Израел поради големиот број цивилни жртви во Газа.
Пет радиодифузери, вклучувајќи ја и Шпанија (како членка на „Големата петорка“), се очекува да го бојкотираат изданието во 2026 година. Исланд, Ирска, Холандија и Словенија веќе одлучија да го игнорираат претстојното издание, жалејќи се дека политичката неутралност на настанот повеќе не е загарантирана.
Повеќе од 1.000 музичари, меѓу кои ѕвезди како Massive Attack, Peter Gabriel, Roger Waters и Sigur Ros, потпишаа петиција под слоганот „Без музика за геноцид“, барајќи исклучување на израелскиот сервис КАН.
Евровизија како бренд и политичка платформа
Европската радиодифузна унија (EBU) го брани учеството на Израел со тврдење дека јавниот сервис КАН ги исполнува сите критериуми за независност. Исто така, воведени се нови заштитни механизми во системот за гласање по минатогодишните обвинувања за манипулација.
И покрај контроверзиите, Евровизија останува моќна алатка за промоција на инклузивност и толеранција. Со публика од 166 милиони гледачи во 2025 година, финансиските влогови се огромни. Експертите сметаат дека секое натамошно повлекување на државите може да значи „бавна смрт“ на форматот, бидејќи за неговата релевантност е потребна масовност.
Нови тензии на хоризонтот
Годинава дополнително внимание привлекува Данска. Поради актуелната ситуација со Гренланд и изјавите на американскиот претседател Доналд Трамп, кои предизвикаа загриженост во ЕУ, се предвидува дека данскиот претставник Сорен Торпегард Лунд би можел да добие голем бран на симпатии од гласачите ширум Европа.
