Денеска е клучен ден за францускиот премиер Мишел Барние. Над неговата глава виси ултиматумот на крајната десница, предводена од лидерката на Националното собрание, Марин Ле Пен. Доколку не се согласи со нивните буџетски барања, Ле Пен може да ја собори својата влада во рок од 48 часа.
Ова е клучен момент за Франција, со последици кои ќе се почувствуваат низ Европа. Како втора по големина економија во еврозоната, Франција се соочува со огромен долг, додека владата е слаба, а парламентот е поделен како и секогаш во последните децении.
Пратениците денеска ќе се соберат во Народното собрание за да го изгласаат буџетот за социјално осигурување за следната година. Барние, кој беше премиер само од септември откако претседателот Емануел Макрон распиша предвремени избори, очајно треба да обезбеди усвојување на овој буџет за да избегне криза која може да биде и политичка и финансиска.
Проблемот е што централно-десничарската влада на Барние нема мнозинство во парламентот и се потпира на поддршката од другите партии. Доколку се обиде да го заобиколи гласањето, опозицијата би можела да ја искористи таа можност да ја собори владата.
Утринава претседателот на Националното собрание, Џордан Бардела, изјави дека неговата партија ќе гласа за соборување на владата „освен ако во последен момент не се случи чудо“ што ќе вклучи значителни промени во буџетот.
„Буџетот што го презентира владата е казнен буџет, кој ќе ја ослаби куповната моќ на нашите сонародници“, изјави Бардела за француското радио РТЛ.
Целта на предложениот буџет е да се контролира спиралниот дефицит на Франција, кој е проектиран на 6,1% од БДП за оваа година. Барние првично планираше 40 милијарди евра заштеда и 20 милијарди евра зголемување на даноците, но веќе беше принуден да направи отстапки.
Националното собрание, свесно за својата позиција како „јазикот во рамнотежа“, поднесе сè подолг список на барања што мора да се исполнат пред Божиќ во замена за буџетска поддршка. Партијата постави низа „црвени линии“, кои доколку се поминат автоматски доведуваат до гласање недоверба.
Две можни сценарија
Барније има две опции за усвојување на буџетот и двете зависат од соработката со Националното собрание.
Првото сценарио е традиционалната собраниска процедура. Во овој случај, законот би бил ставен на гласање, а малцинската влада на Барние, со поддршка на малата коалиција на центристи и конзервативни пратеници, ќе мора да обезбеди барем премолчена поддршка од пратениците на Националното собрание. Ова сценарио е можно доколку партијата на Ле Пен реши да се воздржи откако ќе извлече доволно отстапки.
Второто сценарио, кое Барније го оцени како „веројатно“, вклучува заобиколување на гласањето. Францускиот устав и дозволува на владата да го усвои буџетот без гласање во парламентот, но опозицијата потоа има право да поднесе барање за недоверба, кое најверојатно ќе биде ставено на гласање во среда.
Доколку тој предлог помине, буџетот би бил отфрлен и владата автоматски би паѓала.
Од Националното собрание официјално тврдат дека нема да попуштат додека не им се тргнат сите „црвени линии“ од буџетот. Ле Пен за „Ле Монд“ изјави дека нејзините барања се клучни за иднината на земјата.
Нејзините барања вклучуваат: укинување на планираното зголемување на даноците за електрична енергија, суспендирање на одложувањето на годишното прилагодување на инфлацијата на пензиите, задржување даночни кредити за ниските плати, гарантирање дека одредени лекови нема да бидат отстранети од списокот за рефундирање, значително намалување на пристапот до државната здравствена заштита. за мигрантите без документи, и преговори со Брисел за намалување на францускиот придонес во буџетот на Европската унија.
Барние веќе направи отстапки, повлекувајќи ги плановите за зголемување на даноците за електрична енергија и ветувајќи дека ќе ги задржи даночните олеснувања. Тој се обиде да ја придобие крајната десница со дополнителни ветувања, вклучително и ограничување на пристапот до здравствена заштита за мигрантите без документи. Сепак, тој тврди дека неговите отстапки се однесуваат на целиот парламент, а не само на Националното собрание.
Марин Ле Пен сака Барние да го признае нејзиното влијание. „Постои демократски проблем со нивното инсистирање тоа да не се отстапки за Националното собрание“, изјави таа.
„Тие ги сакаат нашите гласови, но не сакаат нашето име да им се закачи.
Министерот за буџет Лоран Сен Мартен изјави дека не гледа можност за дополнителни отстапки. „Компромисот не е уцена, не може да има ултиматум“, рече тој.
Бардела реагираше обвинувајќи ја владата дека е тврдоглава и ризикува да ја собори владата.