Забавувањето на инфлацијата не значи и дека животот станал поевтин. Иако растот на цените е поумерен, граѓаните и натаму се соочуваат со високи трошоци за храна и основни потреби, поради што прашањето за реалниот раст на платите останува едно од клучните економски прашања. Додека власта се повикува на растот на економијата и пониската инфлација, опозицијата оценува дека позитивните макроекономски показатели сè уште не се чувствуваат доволно во семејните буџети.
Според изнесените податоци, во државата има околу 750 илјади вработени, од кои приближно 120 илјади се во јавниот сектор, а останатите во приватниот. Од околу 30 илјади лица што примаат минимална плата, според министерот за економија и труд, Бесар Дурмиши, околу 79 проценти се трговци поединци со сопствен бизнис, кај кои обврските за плаќање придонеси влијаат врз можностите за зголемување на примањата.
Дурмиши смета дека куповната моќ на граѓаните е подобрена во споредба со изминатите две години, повикувајќи се на податоците за инфлацијата. Сепак, тој посочува дека доколку продолжи растот на цените, ќе мора да се разгледа и зголемување на минималната плата.
„Инфлацијата на годишно ниво изнесува 2,7 проценти, а кај храната зголемувањето е 1,7 проценти. Во септември, инфлацијата е зголемена за само 0,5 проценти. Ако продолжат да растат цените, ќе мора да порасне и минималната плата за да се задржи куповната моќ“, вели Дурмиши.
Министерот предупредува дека пребрзиот раст на платите може да предизвика дополнителни инфлаторни притисоци. Како пример ја посочува Црна Гора, каде што, според неговата процена, инфлацијата би можела да достигне 20 проценти во период од неколку години. Според него, зголемувањето на платите треба да биде усогласено со економските параметри, вклучително и растот на производството и продуктивноста.
„Околу два проценти од вработените земаат минимална плата, додека 98 проценти примаат повеќе од минималната“, посочува Дурмиши, повикувајќи се на податоците за структурата на примањата во државата.
Но, економските показатели не секогаш се совпаѓаат со секојдневното искуство на домаќинствата. Според наведените процени, иако минималната плата е зголемена за околу 1.600 денари, трошоците за живот пораснале за повеќе од 4.000 денари. Ова ја наметнува дилемата дали растот на примањата е доволен за да го следи поскапувањето на храната и на другите основни производи.
Премиерот Христијан Мицкоски, пак, оценува дека економијата се движи во позитивна насока. Како аргументи ги наведува растот на бруто-домашниот производ и забавувањето на инфлацијата.
„Растот на БДП во вториот квартал годинава е 4,3 проценти, што нè позиционира меѓу првите пет земји во Европа, со најголем раст во регионот“, истакна Мицкоски, оценувајќи дека е консолидирана состојбата и во однос на трошоците за живот и на инфлацијата.
Според премиерот, просечната инфлација во третиот квартал изнесува околу 2,5 проценти, што, како што рече, е пониско ниво во споредба со повеќе земји од соседството.
„Во третиот квартал, просечната инфлација кај нас е 2,5 проценти. Каде било во соседството, дали е тоа нашиот јужен, источен или западен сосед, ќе забележите инфлација што е просечна од пет и повеќе проценти“, рече Мицкоски.
Официјалните податоци за трошоците на животот покажуваат дека во септември 2026 година тие биле за 2,7 проценти повисоки во споредба со истиот месец лани. Во август годишната стапка на инфлација изнесувала 2,6 проценти, а во јули 2,3 проценти. Просекот на овие три стапки изнесува приближно 2,5 проценти.
Сепак, пониската инфлација не значи дека производите поевтинуваат, туку дека цените растат со побавно темпо. Затоа, и покрај подобрените макроекономски показатели, останува прашањето колку економскиот раст и забавувањето на инфлацијата се преточуваат во подобар животен стандард.
Опозицијата смета дека оцените на власта не ја отсликуваат реалната состојба со животниот стандард. Според неа, на граѓаните им се потребни конкретни резултати во форма на повисоки плати и поголема куповна моќ, а не само поволни економски показатели. Од опозициските редови се критикува и состојбата со јавните финансии, при што буџетските корекции и задолжувањето се посочуваат како аргументи дека економските проблеми остануваат нерешени.
Во услови на спротивставени оценки меѓу власта и опозицијата, главното прашање е дали економскиот раст ќе донесе трајно зголемување на реалните приходи и поголема финансиска сигурност за домаќинствата. За граѓаните, вистинскиот показател за економскиот напредок не е само растот на БДП или забавувањето на инфлацијата, туку и дали месечните примања ќе бидат доволни за покривање на секојдневните трошоци.