Гласањето на парламентарните и претседателските избори во Тајван заврши и пребројувањето е во тек. Изборите ќе ги одредат идните врски на територијата со Кина, која ја опиша како избор „помеѓу војна и мир“.
2024 година ќе биде голем тест за демократско владеење, имајќи предвид дека на избори ќе гласаат околу четири милијарди луѓе во повеќе од 50 земји, речиси половина од светското население. Резултатите веројатно ќе ја обликуваат глобалната политика уште многу години.
Во Тајван денеска има претседателски и парламентарни избори, а заканата на Кина дека островот ќе го окупира насилно секако имаше влијание врз гласањето.
ДПП бара трет мандат
Владејачката Демократска напредна партија (ДПП), која се залага за посебен идентитет на Тајван и ги отфрла територијалните претензии на Кина, сега бара трет мандат со нејзиниот кандидат, актуелниот потпретседател Лаи Чинг Тео.
Пред изборите, Кина повторно го осуди Лаи како опасен сепаратист и ги отфрли неговите повторени покани за разговори. Лаи вели дека е посветен на одржување на мирот преку Тајванскиот теснец и продолжува да ја зајакнува одбраната на островот.
Три опции на претседателските избори
На изборите, Лаи се соочува со двајца противкандидати за претседател – Хоу Ју Ји од најголемата тајванска опозициска партија Куоминтанг (КМТ) и поранешниот градоначалник на Тајпеј Ко Вен Џе од малата Народна партија на Тајван (ТПП), основана само во 2019 година.
Парламентарните избори во Тајван се подеднакво важни, особено ако ниту една од трите партии не може да освои мнозинство, што би можело да го спречи новиот претседател да донесува закони и да троши, особено за одбраната.
Први проекции
Објавени се и првите проекции за резултатите од претседателските избори. Потпретседателот Лај од ДПП има предност од 4,5 отсто, слично на бројките што ги покажаа анкетите во минатиот месец.
Беше блиску во 2000 и 2004 година, кога владејачката ДПП на Лаи го победи КМТ за помалку од половина процент.
#TaiwanElections results after 2 hours of vote counting#Taiwan's Incumbent DPP (Democratic Progressive Party) party winning with 39.68% of the votes. Via TaiwanPlus News. pic.twitter.com/D67RWjsQ0L
— Indo-Pacific News – Geo-Politics & Defense News (@IndoPac_Info) January 13, 2024
Резултати од ЦИК
Официјалното пребројување од страна на Централната изборна комисија се одвива многу побавно, пишува Би-Би-Си. Досега изброиле само околу три до четири милиони гласови.
Според таа пресметка: Лаи од владејачката ДПП има 42 отсто, Хоу Ју Их од главната опозициска КМТ има 33 отсто.
— Coraline (@Coralineplus) January 13, 2024
Гласачите можат да го следат пребројувањето на гласовите
Во јужниот тајвански град Таинан владее празнична атмосфера.
– Изборниот ден во Тајван наликува на Лунарната Нова година, кога членовите на семејството се враќаат во своите родни места да гласаат, често во блискиот храм или основно училиште во соседството. А најдоброто, гласачите можат да останат и да го гледаат процесот на пребројување на гласовите – изјави Серена Џи Џинг Лин за „Блиц“.
Изборите во Тајван обично се проследени со голема излезност, како што ни потврди Серена.
– На моето избирачко место гласаа 749 луѓе (за претседател) од 1.075 гласачи со право на глас – 69,6% излезност, што не е лошо за една млада демократија – вели таа.
Во текот на денот треба да се знае победникот на изборите
Taiwan’s democracy at work. Every vote is held up so that it is visible to the public. The result is shouted out, repeated, then tallied on a visible sheet of paper.
Anyone can watch, take pictures, or film. When the ballot box is empty, staff show the public that it really is. pic.twitter.com/RdzKDnGQJM
— Cornelius Dieckmann (@CoDieckmann) January 13, 2024
Гласачките ливчиња се бројат рачно, нема електронски отсутен, полномошник или предвремено гласање.
Резултатот треба да се знае денеска, кога поразените ќе признаат, а победникот ќе одржи победнички говор. На претседателот Цаи Инг-вен уставно му е забрането повторно да се кандидира по два мандати.
Кина е на подготвеност
Historic moment: After eight years in power, Taiwan President @iingwen has just cast her vote in a presidential race without her name on the ballot.
She voted at Xiulang Elementary School in New Taipei City, just after 9am. “Have you guys voted yet?”, she asked a small crowd. pic.twitter.com/ZhpVLJf4Cr
— Cornelius Dieckmann (@CoDieckmann) January 13, 2024
Кинеската Народноослободителна армија постојано е во состојба на готовност и ќе ги преземе сите неопходни чекори за да го „скрши“ секој сепаратистички заговор за „независност на Тајван“, соопшти вчера кинеското Министерство за одбрана.
Запрашан да коментира за надградбата на тајванскиот борбен авион и планираното купување на дополнителни авиони од САД, портпаролот на Министерството за одбрана Џанг Ксијаоганг рече дека војската „одлучно“ ќе ги брани суверенитетот и територијалниот интегритет на Кина.
Кина тврди дека Тајван е дел од нејзината територија.
– Taiwan’s ruling party DPP’s presidential candidate Lai with a narrow lead (37.5%), and
– 3-way race it is 📐 pic.twitter.com/1gSfIgGGci— Wen-Ti Sung (@wentisung) January 13, 2024