Зад владиниот популизам и изјавите дека земјата бележи историски економски успеси, се крие сериозна криза за ликвидноста на државната каса. Ова го алармираше пратеникот на СДСМ и поранешен министер, Оливер Спасовски, во емисијата „Ноќно студио“ на 4ТВ, коментирајќи го новото владино задолжување на меѓународниот пазар.
Според Спасовски, брзањето на Владата предводена од ВМРО-ДПМНЕ да донесе закон за задолжување по скратена постапка е најдобар демант за нивната реторика.
„Ако ги слушате изјавите на премиерот и министрите, важи правилото: ’Не ме гледајте што правам, слушајте ме што зборувам‘. Ќе слушнете дека сме трета економија во Европа, а граѓаните секојдневно едвај крпат крај со крај. Самото носење на задолжувањето по скратена постапка покажува дека нешто се крие и дека буџетот е во сериозен проблем со ликвидноста“, истакна Спасовски.
Спасовски откри дека образложенијата на заменик-министерот за финансии во законодавниот дом биле целосно противречни и неиздржани.
- Прв аргумент: Задолжувањето било редовно и предвидено во Фискалната стратегија. (Спасовски прашува: Ако сè е редовно и планирано, зошто тогаш се брза со скратена постапка наместо да се тера редовна и транспарентна дебата?)
- Втор аргумент: Парите се потребни за итна „фискална консолидација“. (Спасовски појаснува: Доколку буџетот навистина е во вонредна состојба за фискална консолидација, тогаш Деловникот налага донесување закон по итна, а не по скратена постапка).
Повикувајќи се на официјалните бројки од Фискалната стратегија, Спасовски изнесе фрапантни податоци за тоа како се менаџираат државните пари, потенцирајќи дека Владата свесно го крши законот со проектирање на превисок дефицит.
- Буџетски план: Предвидени се приходи од 374,9 милијарди денари и расходи од 414,2 милијарди денари.
- Законски прекршок: Проектираниот буџетски дефицит изнесува 39,2 милијарди денари или 3,5% од БДП, иако законскиот максимум изнесува 3%. Ова е втора година по ред како Владата го крши ова правило.
Клучниот аларм Спасовски го вклучи при анализата на реализацијата на буџетот во првите пет месеци од годинава:
„Реализираните приходи досега се 131,3 милијарди денари (35,3%), додека расходите веќе достигнаа 163,6 милијарди денари (39,5%). Тоа значи дека разликата, односно веќе остварениот дефицит за само пет месеци изнесува дури 32,3 милијарди денари! Ако вкупниот дозволен дефицит за цела година е 39,2 милијарди, а вие веќе сте потрошиле 82% од него, која е таа магична формула со која до декември ќе направите дефицит од само 7 милијарди? Тоа е невозможно, реалниот дефицит на крајот ќе биде енормно поголем“, предупредува тој.
Пратеникот предупреди дека Македонија брзо се трансформира во една од економски најнестабилните држави во регионот поради неконтролираниот раст на јавниот долг.
Во моментов, јавниот долг изнесува 59,7% од БДП, но во оваа бројка воопшто не е пресметано најновото задолжување изгласано во Собранието.
„Со новиот закон се задолжуваме за дополнителни 260 милиони евра, но со каматите и трошоците кои изнесуваат дури 69 милиони евра, вкупниот товар за граѓаните е 330 милиони евра на странскиот пазар. Кога на ова ќе се додаде и постојаното задолжување на домашниот пазар преку државни обврзници, Македонија дефинитивно ја пробива ризичната граница и оди над 60% јавен долг од БДП“, дециден е Спасовски.
Според официјалните долгорочни проекции, долгот ќе продолжи да расте и во следните години (61,8% во 2027 година), што според Спасовски значи дека државата влегува во опасна спирала каде што од година во година ќе плаќаме сè повисоки камати, наместо парите да завршуваат за капитални проекти и подобар стандард на граѓаните.