Во Македонија минималната плата се очекува да достигне околу 26.000 од март

Постоечката минимална плата од приближно 397 евра (околу 24.400 денари), која според најавите на Владата ќе добие симболично усогласување за март 2026 година (зголемување за околу 1.600 денари), е во фокусот на нова жешка дебата меѓу синдикатите и работодавачите. Синдикалните организации бараат значителен скок до 600 или 700 евра, а конечното решение треба да биде постигнато на состанокот на Економско-социјалниот совет (ЕСС) кон крајот на декември.

Владата одлучи да се дистанцира од преговорите, порачувајќи дека ќе го прифати секој договор постигнат меѓу синдикатите и работодавачите.

Синдикатите: „Не е живот, туку борба за опстанок“

Синдикалните организации, предводени од Слободан Трендафилов, претседател на македонските синдикати, категорично го отфрлаат планираното минимално усогласување, нарекувајќи ја сегашната плата од 397 евра „борба за опстанок“.

Клучни аргументи на синдикатите:

• Минимална кошница: Синдикалната минимална потрошувачка кошничка достигна 65.173 денари во ноември 2025 година, што е зголемување од околу 5% во споредба со претходната година. Трошоците за живот се зголемени за 3.152 денари за една година.
• Реални потреби: Доколку семејството живее под кирија, трошоците надминуваат 80.000 денари, покажувајќи дека минималецот е целосно неадекватен.
• Барања од работниците: Анкетата на синдикатите покажува дека 99,5% од испитаниците бараат итно зголемување, при што 45,2% бараат 600 евра, а 42% бараат над 700 евра.
• Подготвеност за протест: Над половина од испитаниците се изјасниле дека се подготвени за протести и штрајкови доколку не се постигне зголемување.

Претседателот Трендафилов, осврнувајќи се на тврдењата на работодавачите за ниска продуктивност, цитира податоци од Народната банка кои покажуваат значаен раст на нето добивката по вработен во 2024 година (на пр., 10.000 евра по вработен во градежништвото). Тој нагласи: „Овие бројки покажуваат дека секој работник не само што ја заработува својата плата, туку обезбедува и пари за луксузниот живот на шефовите.“

Поделеност кај работодавачите: Услови и предупредувања

Бизнис-секторот не е унифициран во ставот, но воглавно ја поддржува идејата за повисока плата под одредени услови.

1. Зголемување со фискален стимул (ЕСНМ)

Стопанската комора на Северозападна Македонија (ЕСНМ) го поддржува зголемувањето на минималната плата, но смета дека Владата мора да го преземе фискалниот товар.

• Највисоки придонеси: ЕСНМ нагласува дека Македонија плаќа највисоки придонеси на плати во регионот, со стапка од 52% од нето вредноста на платата од 1.000 евра.
• Предлог: Џемали Даути од ЕСНМ вели дека минималецот треба да се зголеми на 700 до 800 евра, но со тоа што Владата ќе го направи овој чекор изводлив за бизнисите преку намалување на придонесите.

2. Предупредување за инфлација и „изедначување на платите“ (Организација на работодавачи)

Ангел Димитров од Организацијата на работодавачи на Македонија предупредува на негативните последици од нереално зголемување, особено за компаниите кои продаваат на домашен пазар:

„Ако државата популистички ја зголеми вашата минимална плата, нема да имате друга опција освен да ги зголемите цените на вашите производи… Ако не можете да ги зголемите платите на другите работници, тоа ќе ја уништи мотивацијата и вашата продуктивност ќе се намали, како што се случило досега.“

3. Условена поддршка (Бизнис конфедерација)

Конфедерацијата на македонски бизниси генерално е „за“ минималец од 500 евра, но бара одредени исклучоци за самовработените и микро/малите компании. Тие сметаат дека колективните преговори треба да се водат на секторско ниво.

Државата заостанува зад регионот

Барањата на синдикатите се засилени од фактот што Северна Македонија значително заостанува зад регионот според најавените минимални плати за 2026 година:

Сите погледи сега се насочени кон Економско-социјалниот совет, каде што се очекуваат интензивни преговори пред крајот на декември, со цел да се утврди дали и колку ќе порасне минималната плата над планираното симболично прилагодување.