Таблата со натпис „Цар Борис Трети“ во бугарскиот културен центар во Охрид беше искршен ден пред македонскиот парламент да гласа за новиот закон со кој ќе се забранат сите здруженија кои промовираат нацизам и фашизам. Центарот „Симон Визентал“ го поддржа предлог-законот. Од трите бугарски центри во Северна Македонија, два се именувани по поранешните соработници на нацистите – Ванча Михајлов и цар Борис Трети, пишува РТС.
Парчиња скршена пластика се сè што остана од натписот „Цар Борис Трети“ на здружението на припадниците на бугарското малцинство во Охрид, кој со недели е предмет на жестоки полемики, пред се поради фактот што последниот бугарски цар склучи сојуз со нацистичка Германија и депортира илјадници македонски Евреи во концентрациониот логор Треблинка.
Пријавена е штета на таблата со име на здружението, потврди портпаролот на полицијата во Охрид Стефан Димоски.
Просторот пред овој центар на крајот на минатата недела беше сцена на судир меѓу полицијата и демонстрантите, кои извикуваа „Татари“, „фашисти“, „нацисти“ протестирајќи поради именувањето на ова здружение по цар Борис. третиот.
До крајот на протестот, демонстрантите ја гаѓаа зградата со камења и јајца, но демонстрациите завршија без повредени бидејќи лидерите на здружението ги подигнаа таблите и побегнаа на споредниот излез.
Освен последниот бугарски цар, слични центри биле именувани и по Ванча Михајлов и царот Фердинанд I, што Македонците го доживеале како провокација, бидејќи Бугарија со години го условува процесот на македонската евроинтеграција со решавање на наводни прашања поврзани со националниот идентитет на Македонците.
Еврејската заедница во Северна Македонија уште порано, потсетувајќи дека по одлуката на Борис Трети да воведе расни закони во замена за територии во Македонија, изјави дека повеќе од 7.000 македонски Евреи биле убиени во концентрациониот логор Треблинка.
„Ако името цар Борис Трети е проблем, тогаш гимназијата во Скопје што го носи името на Јосип Броз Тито е многу поголем проблем“, изјави шефот на бугарската дипломатија Николај Милков по повод отворањето на културниот центар во Охрид.
Бугарија во неколку наврати ги критикуваше властите во Скопје дека наводно го слават Јосип Броз Тито, наведувајќи дека земја која „сака да влезе во ЕУ не може да слави еден од најмрачните диктатори“. Истовремено, бугарските историчари сметаат дека „југословенскиот шовинизам“ е одговорен за создавањето на македонскиот јазик, со цел „негирање на бугарскиот национален идентитет“.
%20(1).png)
Во концентрациониот логор Треблинка се депортирани 7.144 припадници на еврејската заедница во Македонија. Преживеале само неколку, а Музејот на холокаустот бил изграден на местото на поранешната еврејска населба во Скопје.
„Само ја избравме фигурата на цар Борис Трети за бугарски цар. Не ни помисливме да правиме провокации… Не соработуваме со неонацистички или фашистички здруженија“, изјави претседателот на тоа здружение Томе. Блажевски.
Во четврток македонското Собрание ќе гласа за забрана на културните институции кои промовираат нацизам и фашизам, на предлог на пратеничката Пашела Мизрахи. Нејзиниот предлог-закон бил поддржан од центарот „Симон Визентал“, во кој се наведува дека цар Борис Трети и Михајлов го поддржуваат сојузот на Бугарија со нацистичка Германија.
Еден од директорите на тој центар, историчарот на холокаустот Ефраим Зуроф, објасни дека за време на Втората светска војна, бугарските Евреи биле ослободени од депортација во нацистичките логори на смртта, но дека Бугарите од анектираните територии во Македонија испратиле околу 7.000 Евреи во логорот Треблинка.
„Практично, целата еврејска заедница во Македонија беше депортирана во Треблинка, каде што беа убиени сите, вклучително и 2.000 деца“, рече Зуроф, обвинувајќи ги бугарските власти за „промена на наративот“ за да ја избришат улогата на Бугарија во холокаустот.
Бугарија, по низа договори со Германија, окупираше големи делови од Романија и Бугарија и донесе низа антисемитски закони, кои главно се спроведуваа на окупираните територии. Последен пат Борис Трети разговарал со Адолф Хитлер во август 1943 година, кога тој одбил да се вклучи во војната против СССР. Набргу по таа средба тој починал од срцев удар, а голем број бугарски историчари тврдат дека бил отруен.
.png)
Ванчо Михајлов стана водач на Внатрешната македонска револуционерна организација или ВМРО, по серијата атентати во кои беше убиено претходното раководство на организацијата. Во 1934 година, неговиот најблизок соработник Владо Черноземски во Марсеј, во соработка со усташкото движење, ги убива југословенскиот крал Александар I и францускиот министер за надворешни работи Луј Барту.
За време на војната, Михаилов, по средбите со Адолф Хитлер и Хајнрих Химлер, се обидел да организира нацистички единици во Македонија и Бугарија, по што живеел во Загреб, од каде што избегал во Италија. Михаилов почина во 1990 година во Рим.
Од Музејот на холокаустот наведуваат дека протерувањето било договорено директно со Адолф Ајхман и дека во првата фаза околу 13.000 Евреи од Македонија и Пиротската област и уште 8.000 од Софија биле определени за депортација. Од тој број, 11.343 лица се префрлени во кампот Треблинка. Депортациите беа прекинати во мај 1943 година по силен притисок од јавноста и црквата.
Во суштина, Софија се обидува да ги запре барањата Македонците во Бугарија да се признаат како национално малцинство, односно Скопје да признае дека македонскиот јазик и идентитет имаат бугарски корени.
Софија инсистира македонскиот јазик, дополнително, да се нарекува официјален јазик на Република Северна Македонија или во одредени случаи фуснота со образложение: „Согласно Уставот на Република Северна Македонија“.
Бугарија наведува и дека „македонскиот јазик е создаден во 1944 година“, и дека може да се смета само како „писмена регионална форма на бугарскиот јазик“.