Пред точно два месеца на денешен ден, на тој кобен 3-ти мај, Србија ја зафати страшна трагедија која засекогаш не промени и од која тешко дека ќе се извлечеме целосно.
Белград сè уште не се ни разбудил, а нешто пред девет часот почна да се шири веста за пукањето во училиштето, во самото срце на главниот град. Многумина мислеа дека станува збор за „предупредувачки истрели“, повредување на локален дилер кој оперирал околу училиштето… Меѓутоа, тогаш почнале да пристигнуваат неофицијални информации дека има жртви, а меѓу жртвите има и деца, така што набрзо таму би било откриено дека она што мислевме дека никогаш нема да ни се случи се случи во Белград.
Дека имало убиство, масовно убиство, масакр. Во ОУ „Владислав Рибникар“ . И дека речиси сите жртви се невини деца. И дека сторителот е ни помалку ни повеќе туку ни помалку ни повеќе туку 13-годишно момче, ученик, дете од угледно семејство, кое стана најмладиот масовен убиец во светот , и дека најголемиот дел од убиените се негови соученици или врсници кои знаеше многу добро.
На 3 мај родителите ги испратија своите деца на училиште, некои од нив не стигнаа ни да се збогуваат поради обврските. Не знаеја дека тоа е последен пат да го видат своето дете. После тоа десет семејства останаа без своите најблиски роднини – родителите на децата кои учеле во ОУ „Владислав Рибникар“ никогаш повеќе нема да ги видат своите ќерки и синови. Децата кои одат на училиште од Врачар никогаш повеќе нема да ги видат своите врсници, ниту пак нивниот старател и херој – чичко Драган.
Трогателни слики на убиените соборци, како и десетици илјади белграѓани кои во следните денови немо продефилираа покрај „Рибникар“, во солзи и низ липања оставајќи цвеќиња, палејќи свеќи, пишувајќи пораки кои го мачат срцето, го обиколија регионот и пошироко.
– Денеска во очите на луѓето видов искрен страв за сите нас. Кога бев на погребот на ќерка ми, ми пријдоа многу луѓе, од кои многумина не ни знаев кои се. Тешко ми беше да ми изразат сочувство, а јас да го прифатам, се додека во еден момент не почнав да гледам во очите на тие луѓе. Ги погледнав сите во очи и им се заблагодарив со благо поклонување. И тогаш тие луѓе почнаа да се чувствуваат некако прифатени, како да се познаваме од порано. Тешка ми е судбината, но ќе ја поднесам, а како што Софија, како што кажува нејзиното име, мудро ме научи на тоа – изјави Слободан Негиќ, татко на едно од убиените девојчиња.
Два месеци подоцна, тагата и очајот се уште се во воздухот. И неверување. И многу неодговорени прашања.
За момчето убиец…
Во страшното злосторство извршено на 3 мај, тринаесетгодишно момче уби 10 лица, а повреди уште шестмина. Осум ученици и училишен чувар загинале на лице место, додека девојчето А.А. починало на 15 мај од здобиените повреди.
Истрагата веднаш утврди дека момчето-убиец детално го планирал злосторството еден месец, дека имал скици од училиштето и список на потенцијални жртви , па дури и дека некои биле означени како „приоритетни“.
Тинејџерот кој уби десет луѓе бил одличен со оружје, бидејќи татко му го однел на стрелиште од 12 години , вежбал и аерсофт, а криминолозите тврдат дека „пукал како професионалец“.
Момчето-убиец бил под притисок на родителите кои го гледале како „мал генијалец“, го запишале во музичко училиште, глума, јазик и разни спортови.
Кога во 2021 година го удри друго момче, тој беше подложен на психолошка евалуација во Тиршова и беше оценет како исклучително паметен, образован, морално и етички ориентиран и амбициозен.
Бидејќи не наполнил 14 години, убиецот не може кривично да одговара, не може да биде притворен или осуден на затворска казна, но може долго време да биде сместен во затворена институција .
Тринаесетгодишно момче-убиец стана најмладиот масовен убиец во светот, а за разлика од другите случаи во светот, ни за момент не помислил дека може да биде убиен, а камоли да крене рака врз себе.
За семејството…
Момчето убиец потекнува од угледно белградско семејство, татко му е познат радиолог, а мајка му е професорка по микробиологија. Има и десетгодишна сестра која исто така учела во основното училиште „Владислав Рибникар“.
Таткото на момчето убиец истиот ден по грозоморното злосторство е приведен и му е одредена мерка притвор бидејќи момчето убиец во масакрот употребило оружје кое таткото го чувал во сеф во нивниот стан. Притворот му беше продолжен двапати.
Откако мајката почнала да посетува нотари низ Белград, а таткото побарал еден да го посети во притвор, судот одлучил прво да му забрани на таткото да располага со имотот, а малку подоцна и на мајката.
Високиот суд го наведе имотот во сопственост на семејството на момчето убиец. Судот утврди дека семејството поседува четири стана, гаражен простор, дел од деловниот простор и еден автомобил.
Мајката на момчето убиец и нејзината десетгодишна ќерка беа вратени пред десет дена од граничниот премин Прохор Пчињки, бидејќи не им беше дозволено да ја напуштат Србија.
Таткото се товари за сторено кривично дело – тешко дело против општата безбедност , односно дека не го чувал обезбеденото оружје што момчето убиец го добило пред да го изврши масакрот.
Против мајката е поведена постапка со цел да се утврди дали постојат елементи на кривичното дело „запуштање и злоупотреба на малолетно лице“.
За криминалот…
Според реконструкцијата, грозоморното злосторство во „Рибникар“ траело меѓу пет и седум минути, не повеќе. Толку време поминало од моментот кога 13-годишното момче влегло во училиштето, до моментот кога го растоварило оружјето и чекало полицијата да го уапси.
Како што е соопштено, на училиште дошол со ранец во кој имало два пиштоли на татко му, неколку куршуми и четири молотови коктели кои планирал да ги активира за да не биде спречен во неговиот обид од полицијата.
Најпрво го убил училишниот чувар со кој влегол во кратка вербална расправија, потоа дежурните ученици во ходникот, од кои дел, за жал, минувале. А потоа влегол во кабинетот по историја каде што бил неговиот VII/2 и почнал да пука. Случајно или не, тоа е прашањето. Трагедијата ќе беше уште поголема доколку некои не се спасеа скокајќи од прозорецот.
Недолго потоа ја напуштил училницата и полека отишол во дворот, каде го оставил оружјето и повикал полиција кажувајќи им што направил (неколку минути пред тоа заменик директорката ја известила полицијата за пукањето). Кога пристигнале органите на редот, тој се предал без никаков отпор.
Подоцна е утврдено дека испукал 57 куршуми, од кои 34 ги погодиле жртвите, како и дека го избрал точниот ден кога ќе го изврши масакрот, бидејќи во тоа време неговиот VII/2 бил во кабинетот по историја кој се наоѓал токму на влез во училишната зграда.