Откако вчера силно невреме зафати делови од Војводина, студениот фронт се „пресели“ појужно, па молњите и громовите стигнаа до Панчево и Белград. Во медиумите се појави и терминот „суперклеточна бура“, а метеорологот Недељко Тодоровиќ за Данас објаснува за што точно се работи и дали има причина за загриженост.
Вчерашниот ден го донесе врвот на топлотниот бран – максималната температура достигна 38 Целзиусови степени, во Белград 37, а потоа во вечерните часови дојде невреме.
Војводина кон крајот на денот ја зафатија многу силни грмотевици кои се движеа од запад кон исток и понатаму кон југ од земјата, а сето тоа дојде околу 19 часот од источна Хрватска, односно Славонија, кон територијата. на Србија.
Невремето беше пропратено со град, силни грмежи и бурен ветер, при што е причинета материјална штета.
Ветерот уриваше и кршеше дрвја, урна покриви, а големи штети беа нанесени на земјоделските и земјоделските фарми.
Најпрво невремето го зафати северозападниот и централниот дел на Бачка. Системот со грмотевици донесе силни суперклеточни бури во областа Апатин, Сомбор, Оџак, Врбас, Кула и други места во овој дел на Бачка.
Невремето продолжи да се движи кон исток и над централниот дел на Банат, при што беа посилно погодени Бечеј и Зрењанин, како и поширокото подрачје на Вршац, а потоа го продолжи своето патување низ западниот дел на Романија.
На социјалните мрежи луѓето прашуваа – што е „суперклеточна бура“.
Како што истакнува за Данас метеорологот Недељко Тодоровиќ, добро е што луѓето ги интересираат временските (не)прилики, но истакнува и дека има многу метеоролози аматери кои откриваат „нови концепти“.
– Луѓето дури сега го откриваат поимот „облак суперклеточни“. Тоа е професионален термин кој не е важен за граѓаните. Накратко објаснето, се работи за силен облак со грмотевици – објаснува соговорникот на Данас.
Има послаби, поумерени или посилни, но исклучително силни.
– Имаше неколку такви облаци синоќа, со тоа што таквите облаци претставуваат неповолен облак поврзан со летото, односно топло, половина од годината. Произведува силен дожд, град, краткотраен бурен ветер, грмежи, удари на молњи… „Животниот век“ на таквото невреме е околу еден час. Се движи со брзина од околу 50 километри на час, што е нормална брзина на движење на облакот и има своја траекторија. По час или час и половина се гаси, а такви облаци има уште – посочува Тодоровиќ.
Таа нестабилна облачна зона, објаснува тој, има неколку такви облаци во својот систем – додека едниот се формира, другиот се распаѓа.
– Така се движи целиот систем и тоа најчесто со ладен атмосферски фронт, односно кога ладен воздух продира и го турка претходниот потопол.
Како што истакнува, ова е вообичаена појава за овој период од годината.
– Вообичаена летна шема, со исклучок што во некои ситуации тој гром може да биде доволно силен да предизвика под него да се појави торнадо или торнадо или пијавица, како што се нарекува кај нас. Во принцип, ова е веќе вообичаена појава. Кај нас торнада се случуваат неколку пати годишно. Во Западна Европа е многу почеста, во Америка е уште почеста и посилна. Ги има насекаде во светот, па и кај нас – истакнува Тодоровиќ.
Како што објаснува, тоа се нашите таканаречени „европски торнада“.
– Тој вител на воздух се протега од основата, основата на облакот кон земјата. Погоре е облак со грмотевици. Кога ќе се појави „слоново стебло“, односно силен воздушен вител под гром, тоа е торнадо. Кај нас достигнува брзина од 100 до 200 километри на час, но само во вителскиот дел каде што се движи воздухот. Торнадото е само придружен дел од облакот. Тоа се сите атмосферски системи кои се редовна појава. Некои години има повеќе, некои години помалку. Имаат локален карактер, односно како кого закачуваат – вели Тодоровиќ.
Со контрапрашање се одговара на прашањето, кое граѓаните во последно време се почесто го поставуваат, зошто невремето во последните години стана посилно и поразорно.
– Од каде тој заклучок? Не направија анализа. Треба да ги земат податоците и да видат колку ги имало лани, пред лани, пред десет, педесет и сто години. Ќе видат дека нема зголемување на бројот на вакви појави, ниту се попоразителни – вели соговорничката на Данас.
Како што нагласува, нема суштинска промена, само некои годишни времиња се поизразени, а други помалку изразени.
– Ништо посебно не се случува, особено во последните дваесет години. Новите медиуми овозможуваат секој да се интересира и да се слика, да следи телефонски, па нормално е дека има многу повеќе информации во јавноста, отколку што беше случај пред 40 или 50 години. Ситуацијата е иста, само што е поприсутна во медиумите – објаснува Тодоровиќ.
На прашањето какво време не очекува во наредните денови, соговорникот на Данас дава краток одговор – летни горештини. Сепак, веројатно не се на одмет бури како синоќа.
– Ова е редовна појава за време на летот. Не знам точно кој ден и во која област е непредвидливо – истакнува Тодоровиќ за Данас.
Предупредувањето RHMZ е на сила за белградското подрачје со високи температури во текот на целата втора деценија од јули (до 20 јули).
Во сабота се очекува температурата да се движи околу 35 степени, а во недела и во првиот дел од следната недела повторно од 37 до 39 степени.