Зијада Вуковиќ Памуковиќ во четвртокот, како и секој ден во изминатите неколку години, наутро прво го проверила телефонот за да види дали Низама и пратил порака. Тоа беше нивниот ритуал кој не го пропуштија. Штом ќе се разбудеше, Низама и пишуваше на тетка и што ѝ паѓаше на ум. Во последно време не пишуваше, и праќаше слика од мало девојче кое и двајцата го обожаваа. Секое ново движење, глас, израз на лицето на нејзината деветмесечна ќерка Низама сакаше да го сподели со својата тетка. Двајцата беа многу блиски.
– Таа беше и мое дете. Јас бев нејзината втора мајка, а таа беше мојата ќерка што ја немам – вели Зијада, а потоа повторно гледа во нејзиниот телефон.
Би дала се за да може да ги избрише последните две недели од животот и да го врати времето назад за Низам, кој минатиот петок беше брутално убиен од нејзиниот невенчан сопруг Нермин Сулејмановиќ и кој крвавиот чин го сними во живо за социјалните мрежи. Притоа убил уште две лица, татко и син, ја ранил нивната сопруга, односно мајка им, а со два куршуми во ногата го застрелал синот на Зијада и Самир, Недим.
Сулејмановиќ ја киднапирал Низама и ја однел на егзекуцијата од куќата на нејзината тетка, каде што таа се криела од него. Најбезбедно се чувствуваше со Зиада. Тоа е дополнителен удар во душата на Зијада.
Веста за монструмот кој киднапираше жена, ја претепа непрепознатливо и ја усмрти со куршум во челото додека нивното дете лежеше на подот во крвта на мајката, додека снимаше и пренесуваше се во живо на Инстаграм, ја објавија сите најголемите медиумски куќи во светот. Досега Зијада даде две кратки изјави за медиумите, кои ги пренесоа целиот регион, но немаше сили да зборува подлабоко за Низама. За хрватскиот „Јутарњи лист“ таа за прв пат целосно си ја отвори душата.
Зијада Вуковиќ Памуковиќ и нејзиниот сопруг Самира во четвртокот во Градачац се сретнаа со новинарите на „Јутарњи лист“. Иако се договорија да се сретнат во нивниот дом, се најдоа на езерото Градачац, мирна локација речиси во центарот на градот и како да е со километри оддалечена од метежот и вревата на градот. Тие се преполни, луѓето се уште доаѓаат да изразат сочувство. Жената која не ги извади црните очила од очите зрачи со страдање. Тој изгледа значително постар од фотографијата на Фејсбук која ја објавија медиумите. Таа наполни десет години за една недела. Таа е жива, но се чувствува мртва. Гледа во езерото, солзи му се лизгаат по лицето под очилата.
– Неодамна Низама ми испрати порака: „Јас, тетка, ќе дојдам по еден и ќе одиме на езерото“. Прошетавме таму. Сè уште ја чекам таа порака повторно. Секогаш ми беше како ќерка, кога забремени, се врзувавме на посебен начин. Имаше тешка бременост, не и беше лесно. Сето тоа го поминав со неа. Беше особено блиска со нејзината сестра, но живее во Сребреник, па ми беше поблиску да бидам блиска со неа – вели Зијада.
Спорна постапка на полицијата во Сребреник
Застана при спомнувањето на Сребреник. Нејзините мисли летаат, нејзините емоции наизменично се менуваат. Класот се сеќава на еден убав момент, а потоа нешто од тој убав момент не потсетува на најлошите моменти во животот.
– Да, Сребреник. Кога Нермин пред две недели го претепа Низам затоа што не сакал да служи храна, таа побегнала во станот на нејзиниот татко во Сребреник. Откако ја претепа, Нермин го зеде плаченото бебе и го зеде со намера да го фрли. Низама го молеше да ѝ го даде детето, дека ќе го нахрани и ќе го однесе, а потоа нека прави што сака со неа. Меѓутоа, телефонот му заѕвони и тој си замина. Го земала бебето, влегла во автомобилот и побегнала во Сребреник. Беше таму со сестра и, дојдовме да ја земеме следниот ден. Кога слушнавме дека ја бара и и се заканува, повика полиција. Им кажала сè и рекла дека се плаши да не дојдат во станот каде што биле таа и детето, но тие и рекле дека ако сака да пријави мора да дојде во станица. Некако излеговме зад зградата, се плашевме да не дојде Нермин и отидовме во полиција. Зијада останала во станот со детето, починала од страв. Низамите ѝ рекле на полицијата дека не можат ништо бидејќи не е на нивната општина – Самир го раскажал она што не му паднало на памет – дека жена треба да пријави криминалец со дебело досие кој се заканува дека ќе ја убие, но полицијата не може да помогне затоа што не е од нивните општини.
Ова е првпат улогата на полицијата во Сребреник да се споменува во настаните што му претходеа на убиството.
Зијада и Самир велат дека им е тешко да сфатат што се случило. Две недели пред крвавото утро, Сулејмановиќ седнал со нив во дворот, тие пиеле кафе, а седум дена подоцна го претепал Низама и во петокот на 11 август Зијади му држел пиштол на главата додека барал да му каже каде е Низама. Тој двапати пукал во ногата на нивниот син Недим.
– Не можам да верувам, навистина не можам, дека ова може да се случи. Таа ми рече дека имале несогласувања, но кој нема? Ние не се мешавме во неговите работи, ниту пак разговаравме за тоа со Низам. Таа ни беше како наше дете, тој и беше сопруг. И не е точно дека го пријавила досега, па ако ја тепаше немаше да остане со него. Полудел оти таа го пријавила, нели ќе полудеше уште повеќе ако го пријави? – тетката ги демантира пишувањата на медиумите дека ова не била прва жалба на Низами против нејзиниот сопруг.
За неточните податоци виновни се полициските извештаи и судската исправа со која се одбива барањето за забрана за притвор. Едната реченица вели јули, другата вели август. Судијката Лејла Нумановиќ, која за решението го препиша решението од друго барање, за друг маж, некаде го коригира датумот, но не на друго место. Тој невешт однос меѓу Зијада и Самир покажува, велат, колку низам, како и сите други малтретирани жени, се безначајни за системот. Низама, вели тој, била едноставна млада жена која го сакала животот.
„Таа го задоволуваше повеќе од себе“
– Ниту таа не бараше ништо од него. Беше специфична личност, таа за да го спаси бракот повеќе му угодуваше отколку на себе. Не ја спречувал да се дружи, но бидејќи и самиот не бил друштвен, имал тесен круг на пријатели, а таа ги намалила контактите со општеството. Кога таа остана бремена и им се роди детето, се беше во ред меѓу нив – вели Зијада Памуковиќ.
Таа и нејзиниот сопруг нема да зборуваат за проблемите на Сулејмановиќ со законот. И имаше дебело криминално досие. Тој бил, соопшти бошњачката истрага, член на криминална организација од Градачац, кој бил уапсен во Хрватска во рамките на акцијата Никита во 2014 година, кога полицијата разбила шверцерски синџир со 806 килограми марихуана. Тој беше обвинет и за напад на полицаец, а одлежа пет и пол години затвор бидејќи го претепа. Додека убива во градот и и се обраќа на јавноста во живо, тој вели: „Не ми е прв пат да убивам“.
Плачеше, се закануваше, па се извини
Кога Низама побегнал од него и го пријавил, Нермин Сулејмановиќ дивеел. Тој и се јавил на нејзиното семејство, ги пцуел и им се заканувал на сите.
– Низама и јас ги повикавме сите негови пријатели и прашавме дали некој може да и помогне. Ги повикавме и неговите роднини. Рекоа дека не можат ништо да му направат. Дури и предложив да му се јават и да го однесат на некакво лекување бидејќи не беше нормален во тие денови. Ми се јави тетка ми. Ми вика, плачејќи: „Тетко, кажи ми каде е“. За пет минути повторно се јавува и вели: „Ако не ми одговорите за пет минути, ќе ги убијам сите, прво ќе го убијам детето, нека гледа, па таа и сите вие“. Повторно се јавува за десет минути и се извинува. Како да се дрогирал, но Низама ни кажа дека мисли дека сепак не се дрогирал поради сите тие препарати што ги користел за мускулите – раскажува Зијада.
Џенана му се јавила на Низама: „Види, мојата обетка е на вратата од твојот автомобил“.
Нермин Сулејмановиќ се натпреваруваше како бодибилдер и работеше во теретана. Во салата дојде и Џенана С., полицаец од полициската управа Градачац. Иако таа негира, Зијада тврди дека била во врска со Сулејмановиќ.
-Вистина е, од август почна да се однесува поинаку, откако почна врска со таа полицајка Џенана. Тоа се знаеше, не е тајна, заедно на море беа во Црна Гора. Таа му се јави на Низам и рече, на пример: „Гледај, мојата обетка е на вратата од твојот автомобил“. Седум дена пред крвопролевањето биле заедно на базените во Орашје, не се криеле. Низама знаеше, и рекоа луѓето, но таа беше бремена. Набрзо дојде детето и се надеваше дека ќе се подобри – открива Зијада.
Два дена пред тој разговор „Јутарњи лист“ стапи во контакт со Џенана, која досега сите медиуми пишуваа дека е љубовница на Сулејмановиќ и дека му ја дала локацијата на Низама. Ги упатила кај нејзиниот адвокат, кој негирал се.
Сепак, работодавецот на Џенана, П.У. Градачац, ја суспендираше од работа поради нејзината поврзаност со луѓе од криминалното милје. Во меѓувреме беше објавено дека таа не е таа што му ја дала локацијата на жртвата на џелатот. И тетката е убедена во врската.
„Само полицијата знаеше дека е со нас“
-Тешко и беше, сите ја информираа каде ги гледаат, но таа никогаш не ги покажуваше чувствата во јавноста. Одеше гордо, секогаш беше дотерана, куќата средена. Посебно се грижеше за него, оброците, што јадеше поради тренинзите мораше да бидат точно на време, строго дисциплинирани. Таа навистина се трудеше тој брак да трае. Кај него се вселила дури пред да се породи, инаку мислам дека беа во врска околу четири години – вели Зијада.
Освен наводната врска со Џенан, масовниот убиец од Градачац Нермин Сулејмановиќ, според медиумите од БиХ, имал и свадба со трета жена закажана за 16 август. Венчавката требаше да се одржи во Брчко, а жената која требаше да му стане сопруга е, според порталот Истрага.ба, од Германија.
Кога почнала драмата, која кулминирала со убиство на три лица, било, вели, страшно. Сите живееја во страв. Никој досега не ги спомнал родителите на Низами. Мајката не е во најдобра здравствена состојба, таткото работи во странство, а Низама се потпре на него за да ја спаси од дивиот Сулејмановиќ. Како што минуваа деновите, тој беше сè поупорен, сè повеќе се плашеше од Низам.
Побарала полициска заштита, во понеделникот, вели Самир, полицијата дошла да ја земе Низам со цивилна кола и ја донела дома. Таа требаше да сведочи, рече дека се плаши за сопствениот живот и животот на детето, но дека се согласува со барањето за забрана за приближување.
– Никој не ја виде ниту знаеше дека е со нас. Ниту соседите. Тоа го знаеше само полицијата. Следниот ден ни дадоа судско решение дека е одбиена забраната што ја бараа од судот. И двајцата плачевме. Низама немаше кому да се обрати за помош – Зијада се бори да ја каже вистината.
Дали судијката Лејла Нумановиќ, која одби да му забрани на Сулејмановиќ да му се приближи на Низами, донела добра одлука или ги олеснила неговите убиства, е предмет на истрага. Иако шефот на Судот во Градачац одбивањето на барањето го оправда со недостиг на докази, бидејќи Низама не сакаше да даде изјава бидејќи, како што изјави за евиденција, се плашела за себе и за детето, произлегува од законот дека не треба да има докази. „При изрекување на заштитна мерка, надлежниот суд не е ограничен со посебни формални доказни правила заради утврдување на фактите за извршување на дејствијата на насилство од членот 7 на овој закон, како и за последиците што настанале“, се вели во законот. .
Како и да е, барањето на полицијата, со кое Низам се согласи, беше одбиено. Патот беше чист за Сулејмановиќ.
„Што ќе правиме сега, тетка?
– Беше убеден дека е кај сестра му и ни се јави, но ние му кажавме дека не е тука. Требаше да одам на работа во Италија, но останав додека не дојде таткото на Низам. Еднаш блефирав и му реков да влезе во куќата и да види дали е внатре. „Ти верувам, таа е кај сестра и“, рече и замина. Ова го убеди дека не знаеме каде е Низама. Му кажавме дека само татко и знае каде е, дека ја криел. Заминав за Италија во четвртокот навечер. Ми се јави во десет до осум часот наутро и ме праша кога ќе дојде таткото, за да седнат тројцата да разговараат. Му реков дека доаѓа таа вечер и дека утре заедно треба да дојде кај мене на ручек. Еден час подоцна дојде до вратата и почна најлошиот ден во нашите животи – раскажува тој за Јутарњи.
Последното утро со Назим е лузна која Зијади никогаш нема да ја залечи.
-Како конечно престанавме да се плашиме затоа што беше последна ноќ во страв, вечер ќе дојде таткото на Низами и се ќе се реши. Таа ноќ одевме од прозорец до прозорец, бевме будни до пет и пол и гледавме да видиме дали ќе го видиме. Никогаш не знаеш кога ќе затропа. Каква сенка и да видиме, ние го гледаме него. Таа го избања бебето, ја изми косата, изгледаше поопуштено. Таа го чекаше својот татко. Таа ми рече: “Ќе ни купиш месо наутро за да направиме ручек. Ти, тето, нема да готвиш, јас ќе правам се што ќе му се допадне на татко ми”. И тогаш, кога се разбудивме, здивнавме, последната ноќ помина. Таа остана уште малку во кревет. Сварив кафе за неа, чај за себе, направив супа за бебето. Низама ѝ донесе лек. Погледнав низ прозорецот од кујната и го видов како трча кон куќата. Само и реков: „Нермин“. Таа праша: „Што ќе правиме сега, тето?“. Додека тој тропаше по вратата, таа влезе во собата на мојот син и ја заклучи вратата. Пукал на влезната врата, испукал четири-пет куршуми, полицијата нашла чаури, не успеал да влезе. Со тупаници го скршил стаклениот ѕид од терасата, искрварил насекаде и влегол во куќата. Повикав помош, но кој ќе дојде кај него? И некои работници беа таму, надвор, кога пукаше, избегаа. Тој влезе, ми го стави пиштолот на глава и ме праша: „Каде е?“. Детето плачело, слушнало и тргнало кон собата. Ја застрелал бравата и не можел да влезе. Се вратил на терасата и влегол преку стаклената врата. Го избрка мојот син од собата. За среќа син ми го зеде телефонот и повикав полиција. Низама не сакал да ја напушти собата, го зел бебето и излегол надвор. Потоа слезе и таа, се расправаа. Сето ова траеше, полицијата никаде ја немаше. Низама плачеше, викаше. Не ја тепаше во мојата куќа, крвта беше негова, и беше низ цела куќа. Таа ме погледна и рече: „Помогни ми, тето“. Никогаш нема да го заборавам. И реков: „Не оди никаде, трчај по тетка ти“. Недим тргна кон неа бидејќи таа молеше за помош. Нермин, кој стоел покрај автомобилот на патот со бебето, почнал да пука и го погодил со два куршуми. Кога Недим паднал, Низама седнал во автомобилот, за да не продолжи да пука. Еден од соседите повикал брза помош. Дојдоа и тие, го зедоа ранетиот Недим на бродот, полицијата уште ја немаше – во гласот на Зијада се мешаат очај, тага и гнев.
Убеден дека полицијата се плаши од Сулејмановиќ
Нема никој во Градачац кој не е убеден дека полицијата се плашела од Сулејмановиќ и затоа се двоумела. Немаа време да го спасат Низама и другите двајца убиени, поминаа неверојатни три часа пред да биде опколен од специјалци кои во меѓувреме пристигнаа. Се самоуби. Кога Зијада им се јавила дека Сулејмановиќ упаднал вооружен, дека ѝ држел пиштол во главата, дека пукал во нејзиниот син, прашале, вели, колку години има, како се вика татко и… Зијада отсутно кимнува со главата.
– Кога ќе го премотам филмот и што друго можеше да се случи… Можеше да не убие сите. И бебето. А на полицијата и требаа 21 минута да дојде. Од нашата куќа до полициска станица е на неколку километри. Кога го пријавила дека ја тепал, полицаец ја прашал: „Знаеше кој е, зошто се зезаше со него?“. Таа страдаше поради туѓите грешки. Која е вредноста да те испрашуваат во полиција пет-шест часа? Требаше да си ја завршат работата кога требаше. Кај мене дома дојдоа четворица полицајци кога моето дете беше рането, а мојот роднина и бебето ги однесе манијак. Четири! И тие излегуваат од кола и одат како да доаѓаат на кафе и ме прашуваат што се случило!? И гледаат дека брзата помош си оди. И мојот син денес не е добро. Не спие, не може да биде покрај луѓе. Луѓето доаѓаат во жалост, но има и радост бидејќи Недим преживеа – вели тој.
Додека била во болница со синот, Сулејмановиќ ја претепал Низама, ја застрелал во главата и убил уште две лица, ранувајќи ја сопругата. Во 10:33 часот му се јавил на Зијада.
– Веројатно го слушам нејзиниот крик. Ми напиша: „Кучко, зошто не одговараш?“. Ја повикал и нејзината болна мајка да ја слуша ќерката како вреска и моли за нејзиниот живот и за животот на нејзиното дете.