Секоја година, над 10.000 Бугари доживуваат срцев удар, а уште 45.000 – мозочен удар . Стапката на смртност од двете болести е околу 10%, покажуваат податоците на Националниот центар за контрола и превенција на болести.
Од друга страна, анализите на NSI покажуваат дека стапката на смртност е традиционално највисока во третата недела од јануари и во средината на февруари, кога температурите кај нас традиционално се спуштаат на минус 10-15 степени, иако нашата земја не подлежи на т.н арктички студ.
Цереброваскуларни и кардиоваскуларни настани сочинуваат четвртина од сите смртни случаи, што ги прави водечка причина за смрт и кај мажите и кај жените. Се разбира, не секој инфаркт и мозочен удар убива, но самиот факт дека 67% од луѓето над 55 години се изложени на ризик е доволна грижа за медицинските лица.
За жал, не е толку едноставно да се заштитите од срцев или мозочен удар. Секако, доколку ја промениме физичката активност и почнеме да се храниме здраво, најверојатно ќе го намалиме ризикот – особено ако има семејна историја. Но, излегува дека постојат и некои помалку познати и многу потценети причини кои можат да нè стават во ризик. Токму кон нив специјалистите ни го насочуваат вниманието во студените јануарски денови.
Секој премин од постудено време кон нагло затоплување, како и обратно – од топло на нагло студено, може да биде опасно по здравјето. Кардиолозите објаснуваат дека нестабилните температури надвор во комбинација со епидемијата на грип придружена со СОВИД-19 се опасни за кардиоваскуларниот систем.
Познато е дека во зимските месеци има зголемување на кардиоваскуларните заболувања за 15% . Тоа е затоа што наглото изложување на студ доведува до стегање на крвните садови, што го отежнува протокот на крвта – и до срцевиот мускул и до сите делови од телото“, кардиологот д-р р. Марија Радкова-Калпачка.
Пониските температури можат да предизвикаат срцев удар бидејќи во такви моменти телото се обидува да ја зачува топлината и крвните садови нагло се стегаат. Потоа со наглото загревање тие се шират и тоа го оптоварува срцето. Токму овие температурни флуктуации и реакцијата на артериите можат да предизвикаат срцев удар.
„Луѓето се топлокрвни животни, т.е. телото се обидува да одржи температура малку под 37 степени. Во лето, за да не се прегрее, садовите се шират и тоа доведува до намалување на крвниот притисок. Во зима, сепак, процесот е обратен – крвните садови се намалуваат, така што телото може да ја складира својата топлина. Ова го зголемува крвниот притисок и го зголемува ризикот од кардиоваскуларни несреќи“, објаснува проф. Сотир Марчев за btvnovinite.bg.
Тој исто така додава дека студот го зголемува згрутчувањето на крвта , што е уште еден сериозен фактор за растот на срцевите или мозочните удари во зима. „Понатаму, во зима традиционално се зголемува потрошувачката на кисели краставички кои се богати со сол. А како што е познато, солта го зголемува крвниот притисок. За жал, луѓето ја потценуваат хипертензијата која е главен фактор за оштетување на срцевиот мускул“, објаснува кардиологот.
Зимата во нашите географски широчини е позната и како сезона на инфекции. „Исто така го оптоваруваат срцето и негативно влијаат на згрутчувањето на крвта. Во случај на инфекција, температурата на телото се зголемува, што го зголемува метаболизмот, а оттаму доведува и до оптоварување на срцето. И во последните 2-3 години стана јасно дека СОВИД-19 ја зголемува тромбозата, т.е. луѓето заразени со коронавирус многу често умираат од срцев или мозочен удар“, истакнува и проф. Марчев.
Според проф. Тодор Кантарјиев, неприфатливо е луѓето, особено постарите, да штедат на греење во зима и да седат на студ во своите домови. Ова доведува до побрзо згрутчување на крвта.
„Понатаму, СОВИД-19 предизвикува и згрутчување на крвта, а со тоа ја зголемува инциденцата на мозочни удари и срцеви удари. Кај нас стапката на смртност од оваа болест е повлечена во насока на кардиоваскуларна или цереброваскуларна несреќа, т.е. Лекарите претпоставуваат дека ако срцето застане, пациентот е мртов, без да ја земат предвид заразната болест“, објаснува за btvnovinite.bg проф. Тодор Кантарјиев.
Скратен здив и стегање во градите се главните симптоми кои треба веднаш да не испратат на лекар. Токму поради острите температурни амплитуди болницата во Бургас започна кампања за бесплатни кардиолошки прегледи.
Меѓу првите се пријавила Тихомира Димитрова. „Ако има проблем, подобро е да се дознае на време отколку да се чека и да се доцни“, објаснува жената.
„Внесување повеќе течности, помалку солена храна, повеќе влакна, зеленчук и цели зрна. И покрај ниските температури, секогаш можеме да одвоиме 30-40 минути за побрзо пешачење“, вели д-р Иванета Јончева од Кардиолошкиот оддел на УМБАЛ-Бургас.