Кардиналот Питер Турксон од Гана во 2010 година изјави дека ниту тој ниту Католичката црква не се подготвени да станат папа.
Петнаесет години подоцна, по смртта на папата Франциск, неговото име се врти низ Ватикан заедно со други потенцијални африкански кандидати.
Аргентинскиот папа почина во понеделник на 88-годишна возраст и ќе биде погребан во сабота. Конклав за избор на нов папа се очекува да се одржи на почетокот на мај, но датумот сè уште не е објавен.
Папата Виктор I, кој ја водеше Црквата од 189 до 199 година, беше од Северна Африка.
На Црниот континент, католицизмот продолжува да цвета, а населението расте додека Европа станува сè посекуларна. Прашањето дали Црквата е подготвена за својот прв темен папа е повторно на маса.
„Постоеше чувство дека ако папата треба да биде глобален авторитет, тој мора да доаѓа од глобална Црква“, изјави за АФП католичкиот историчар на Универзитетот Оксфорд, Мајлс Патенден.
Африкански кардинали како потенцијални кандидати
Турксон, кој потекнува од скромно семејство од десет деца, беше првиот свештеник од Гана кој стана кардинал во 2003 година.
Тој помогна во спречувањето на насилството во неговата западноафриканска земја во 2008 година по спорните претседателски избори и имаше високи позиции во Римската курија.
Неодамна ги бранеше правата на ЛГБТ+ луѓето во својата земја, велејќи дека тие „не можат да бидат криминализирани затоа што не сториле кривично дело“.
Сепак, традиционалистите од Африка, како што е гвинејскиот кардинал Роберт Сара, кој исто така е споменат како потенцијален нов папа, ги споредија хомосексуалноста и абортусот и „исламскиот фанатизам“ со нацистичката идеологија.
Друг можен кандидат, кардиналот Фридолин Амбонго од Демократска Република Конго, исто така се спротивстави на благословувањето на истополовите заедници.
И покрај одредена отвореност, папата Франциск внимателно ја балансираше умерената реторика со спроведувањето на конкретни реформи во Црквата. Тоа, според Кристина Траина, професорка по религиозни студии на Универзитетот Фордам, би можело да ја остави вратата отворена за африканските кандидати кои беа критикувани за нивните конзервативни погледи на светот.
Нема гаранција дека следниот папа ќе се придржува до полибералните ставови на Франциск.
„Дискриминација“
Франциск го намали европското водство во Католичката црква за време на неговиот понтификат. Неговата посветеност да се осигура дека црковната хиерархија ја одразува „ситуацијата на терен“ доведе до тоа африканските кардинали сега да сочинуваат 12 проценти од кардиналните избирачи, во споредба со 8 проценти за време на последната конклава.
„Би било речиси невозможно да се замисли светот да прифати африкански папа без претходна транзиција со папата Франциск, Аргентинец“, рече Траина.
Африка, дом на 20 проценти од 1,4 милијарди католици во светот, сепак е недоволно застапена во конклавата.
Според конгоански свештеник кој побара да не биде именуван, постигнат е голем напредок, но постои причина зошто немало африкански папа 1.500 години.
„Дискриминацијата, дури и ако не е очигледна меѓу нашите европски браќа, сè уште е реалност за која не зборуваме често.“
Свежа перспектива од африкански папа
Африкански папа би можел да донесе нова перспектива за одредени прашања во Црквата. Пораката на Франциск за социјална правда одекна во најсиромашните земји и во Африка погодена од климатските промени.
Соочени со недостиг на свештеници, некои во Африка изразија поддршка за преиспитување на целибатот, истакнува Траина.
Кардиналот Амбонго, кој соработувал со Франциск, исто така разгледува начини на кои Црквата треба да одговори на прашањето за полигамијата, особено за оние кои сакаат да се преобратат во католицизам.
„Отсекогаш сме сакале африкански папа“, рече отец Пол Маџи, свештеник во нигериската престолнина Абуџа, иако вели дека потеклото на папата не му е премногу важно.
„Не треба да мислиме дека е наш ред“, рече професорот Силвен Бадибанга, декан на факултетот за теологија на Католичкиот универзитет во Конго, додавајќи: „Редот е на Бога“.
Кардиналот Турксон, за кого се шпекулираше пред конклавата во 2013 година на која беше избран Франциск, донесе сличен заклучок, велејќи дека тој тогаш ќе стане првиот црн папа „ако е тоа Божја волја“.