Скок на цените на енергентите во март 2026 година
Увозните цени на нафтените деривати во Македонија забележаа значителен пораст во текот на месец март 2026 година. Според најновите податоци од Државниот завод за статистика (ДЗС), цените во секторот „кокс и рафинирани нафтени производи“ пораснале за 40,3 проценти во споредба со претходниот месец.
Овој нагорен тренд е евидентен и на годишно ниво. Во споредба со март претходната година, увозните цени во истиот сектор се зголемени за 30,1 процент.
Најголем раст кај авионските горива
Подеталната анализа на ДЗС покажува дека најдрастично поскапување е забележано кај специфичните категории горива:
- Горива за млазни мотори: Цените на керозинот и бензинскиот тип горива за млазни мотори се зголемени за 45,5 проценти за само еден месец.
Контекст и влијанија врз домашниот пазар
Растот на увозните цени директно се рефлектира врз малопродажните цени на бензините и дизелот во земјата. Во изминатиот период беа забележани следниве движења:
- Цената на дизелот во еден период достигна 98 денари за литар, што е драстичен скок од почетните 71 денар.
- Иако имаше повремени поевтинувања поради одлуките на Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ) и владините мерки за намалување на акцизите, пазарот останува под силен притисок на глобалните случувања.
Глобални фактори за нестабилноста
Експертите посочуваат дека главни причини за ваквите ценовни шокови се геополитичките превирања, особено конфликтот со Иран кој ги исцрпува светските нафтени резерви. Ова создава ризик од дополнителни скокови на цените и потенцијален недостиг на енергенти на светско ниво.
Домашниот економски сектор, вклучувајќи ги и академиците како Таки Фити, предупредуваат дека енергетската нестабилност носи сериозна закана од стагфлација, што налага итни мерки за одржување на ценовната стабилност во Македонија.