Македонија во првиот квартал од 2026 година бележи значително зголемување на надворешната задолженост. Новите податоци на Народната банка покажуваат дека обврските кон странство се зголемиле за 742 милиони евра во однос на претходниот квартал.
Бруто надворешниот долг на крајот на март достигнал 12,943 милијарди евра, што претставува 70,5 проценти од проектираниот бруто-домашен производ за 2026 година.
Според анализата на НБРМ, најголем дел од растот се должи на зголемените обврски на јавниот сектор. Јавниот надворешен долг во првите три месеци е зголемен за 463 милиони евра, главно како резултат на издавањето нова еврообврзница.
Покрај државното задолжување, раст е забележан и кај приватниот сектор. Приватниот надворешен долг пораснал за 280 милиони евра, што укажува на зголемени обврски на компаниите и финансискиот сектор кон странство.
Во меѓувреме, зголемени се и побарувањата на домашните субјекти од странство. Бруто надворешните побарувања на крајот на март изнесувале 8,139 милијарди евра, односно 44,3 проценти од проектираниот БДП. Раст има кај јавните и приватните побарувања, а најголемо зголемување е забележано кај капитално поврзаните субјекти.
Сепак, бидејќи обврските растеле со побрзо темпо од средствата, нето надворешниот долг продолжил да се зголемува. На крајот од март тој достигнал 4,804 милијарди евра или 26,2 проценти од проектираниот БДП, што е квартално зголемување од 218 милиони евра.
Најголемо учество во нето надворешната задолженост и понатаму има приватниот сектор, кој учествува со околу 68 проценти од вкупниот нето долг.
Народната банка во најновото соопштение информира и дека во првиот квартал е зголемена негативната нето меѓународна инвестициска позиција на земјата. Таа достигнала 9,009 милијарди евра, што е 49,1 проценти од проектираниот БДП за 2026 година.
Зголемувањето на негативната позиција е резултат на тоа што надворешните обврски растеле побрзо од средствата што македонските субјекти ги имаат во странство. Најголемо влијание во промената имале должничките инструменти.
Податоците покажуваат дека и покрај економскиот раст кој влијае врз односот на долгот кон БДП, апсолутната вредност на надворешните обврски продолжува да расте, пред сè поради потребите за финансирање преку меѓународните пазари.