Еден од најозлогласените криминални картели кој доминира во скопското подземје е групата позната како „Беланоца“, која во одредени оперативни извештаи се идентификува и под името „Барон“. Овој криминален синдикат се наоѓа во центарот на крвава повеќегодишна војна со ривалската фракција „Дуќанџик / Грчец“, конфликт кој резултираше со десетици жртви во земјата и во странство, вклучително и во држави членки на Европската Унија како Грција. Оперативниот дострел на овие групи ги надминува националните граници, што го прави нивното сузбивање исклучително комплексен предизвик кој бара интернационална координација.
Во овој контекст, денешното апсење на двајца високопрофилирани припадници на кланот „Беланоца“ – Муса Џавит и Сенафи Нуредини – претставува критична точка во борбата против организираниот криминал. Овие лица, по кои беа распишани меѓународни потерници од Интерпол за серија тешки кривични дела, вклучително и повеќекратни убиства, беа локализирани и лишени од слобода во Република Албанија.
Операција „Фјури“
Апсењето на меѓународно бараните бегалци кои припаѓаат на организирани криминални групи бара исклучително високо ниво на координација, непрекинато разузнавачко споделување и тактичка прецизност при извршувањето. На 10 јули 2026 година, во албанскиот крајбрежен град Драч, успешно беше реализирана меѓународната полициска операција кодирана како „Фјури“ (Fury). Оваа акција не беше резултат на ад-хок полициска интервенција, туку претставуваше кулминација на долготрајна, мултилатерална оперативна работа која ги вклучи највисоките безбедносни ешалони.
Операцијата „Фјури“ беше спроведена преку директна и континуирана соработка помеѓу Дирекцијата на Специјалните оперативни сили при Одделот за криминалистичка полиција на Албанија, Локалната полициска дирекција во Драч, и полициските органи на Република Северна Македонија. Клучна улога во артикулацијата на разузнавачките податоци и следењето на дигиталните и физичките траги на бегалците одигра Дипломатската служба за безбедност (DSS – Diplomatic Security Service) при амбасадите на Соединетите Американски Држави во Тирана и Скопје. Вклученоста на американскиот безбедносен апарат, преку нивните дипломатски канали, недвосмислено укажува на фактот дека овие лица не биле третирани само како локални убијци или изолирани криминалци, туку како субјекти со висок општествен ризик кои претставуваат структурна закана за регионалната стабилност и владеењето на правото во Западен Балкан. Драч, како големо пристаниште и логистички јазол, традиционално претставува атрактивна локација за бегалците од правдата кои бараат трансфер кон Италија или други земји од Европската Унија, што ја објаснува нивната локализација токму во овој град.
Припадниците на организираниот криминал ретко патуваат или престојуваат во илегала користејќи ги сопствените идентитети. Индустријата за фалсификување документи е витален сегмент за опстанокот на транснационалните картели. За време на претресот при апсењето во Драч, албанската полиција кај осомничените пронашла лажни идентификациски документи кои тие ги користеле за непречено движење низ границите на Балканот и избегнување на строгите филтри на Интерпол.Во рамки на истата операција, in flagranti беше уапсено и трето лице: Џенкиз Рушити, 26-годишен државјанин на Република Северна Македонија. Според оперативните наоди, Рушити ја претставувал логистичката алка во овој систем. Тој е осомничен за кривичните дела „Поддршка на сторител на кривично дело“ и „Фалсификување документи“, бидејќи истрагата прецизно утврдила дека токму тој ја обезбедил мрежата на сигурни куќи (safe houses) и лажните идентитети за Муса Џавит и Сенафи Нуредини, помагајќи им да се засолнат од органите на прогонот. При претресот во неговото престојувалиште била пронајдена и помала количина на наркотична дрога, идентификувана како Cannabis Sativa.
| Име и Презиме | Возраст | Место на раѓање | Локација на апсење | Дела по меѓународна потерница од Интерпол |
|---|---|---|---|---|
| Муса Џавит | 26 | Скопје, РСМ | Драч, Албанија | Тешки телесни повреди, убиство, недозволено држење оружје/експлозиви, злосторничко здружување |
| Сенафи Нуредини | 34 | Норвешка | Драч, Албанија | Криумчарење мигранти, убиство, недозволено држење оружје/експлозиви, злосторничко здружување |
| Џенкиз Рушити | 26 | РСМ | Драч, Албанија | Помагање на сторител, фалсификување документи, поседување наркотични средства |
Овој логистички триаголник ја потврдува криминалистичката теза дека мафијашките групи на Балканот функционираат како децентрализирани корпоративни ентитети кои имаат високо специјализирани сектори: еден сектор е задолжен за набавка на оружје, втор за извршување на кинетички акции (егзекуции), а трет исклучиво за обезбедување логистика, ексфилтрација на извршителите на безбедни локации и бришење на нивните траги преку лажни идентитети.
Случајот со затворот „Шуто Оризари“
За целосно да се разбере оперативниот капацитет на групата „Беланоца“ и нејзините членови, неопходно е да се анализира нивната симбиоза со корумпираните елементи во државниот систем. Анализата на криминалната генеза на Муса Џавит неминовно води кон структурните и ендемски слабости на затворскиот систем во Република Северна Македонија. Пред да стане меѓународно баран бегалец за најтешки кривични дела, Џавит издржувал казна затвор за нелегално поседување на оружје во скопскиот затвор Шуто Оризари. Неговиот престој таму, сепак, се покажа како целосна пародија на казнено-поправниот процес.
Во февруари 2024 година, Обвинителството за гонење на организиран криминал и корупција (ОЈО ГОКК) отвори масивна истрага против тогашниот директор на затворот Шуто Оризари, Филип Андов (познат во јавноста како „Сокол“), како и против седуммина затворски надзорници и полицајци. Истрагата откри застрашувачки податоци за системска корупција која директно го загрозува јавниот ред и мир: во периодот од март до јули, на петмина осуденици кои биле класифицирани како лица со висок безбедносен ризик – меѓу кои се вбројувал и Муса Џавит – им било дозволено незаконски да го напуштаат затворот.
Според позитивните законски прописи, осудениците од затвор смеат да се спроведуваат единствено до суд, до соодветна здравствена установа при итни медицински случаи или до друг надлежен државен орган. Спротивно на ова, во затворот Шуто Оризари била воспоставена целосно субвертирана паралелна процедура. Осудениците доставувале неформални или фиктивни молби до директорот Андов, кој преку употреба на факсимил или личен потпис им одобрувал привремени излези. Пофрапантно е што затворските полицајци, делувајќи како приватна логистика на криминалците, користеле официјални службени возила и службено гориво (на директен товар на државниот буџет), за да ги транспортираат овие осуденици надвор од затворските ѕидини. Тие ги ослободувале во времетраење од 8 до 10 часа дневно за да извршуваат приватни – и како што подоцна се докажа, криминални – работи, по што ги враќале назад во ќелиите. За овој ангажман, директорот Андов дури им одобрувал и исплаќал прекувремени работни часови на вклучените полицајци, дополнително оштетувајќи го буџетот.
Овој феномен на „институционална аномија“, каде што правилата на државата се целосно поништени и супституирани од правилата и потребите на криминалната супкултура, му овозможил на Џавит не само да ги одржува своите контакти со хиерархијата на групата „Беланоца“, туку и директно да учествува во планирање и извршување на ликвидации додека формално се водел како лице кое служи затворска казна за претходни дела. Ова претставува класичен пример на микро-ниво за „заробена држава“, каде мафијата ги користи самите државни ресурси (возила, полицајци) како сопствен логистички сервис.
Профил на Муса Џавит
Муса Џавит, на возраст од само 26 години, претставува парадигма за брза еволуција во рамките на организираниот криминал, преминувајќи од локален насилник до сериски егзекутор. Неговото досие вклучува насилство, илегално поседување оружје, нанесување тешки телесни повреди (како инцидентот во октомври 2021 година кога избодел млад човек во селото Студеничани) и, најважно, две брутални убиства извршени во скопското село Батинци во рок од само една година.
Егзекуцијата на Абдил Ибраими во Батинци (Јули 2023)
Само еден месец откако бил формално пуштен од затвор (или според некои сознанија, додека ги користел незаконските излези обезбедени од корумпираната затворска управа), Џавит е осомничен за своето прво големо убиство. На 1 јули 2023 година, во скопско Батинци, со употреба на автоматска пушка (Калашников) беше убиен 34-годишниот Абдил Ибраими.
Ова убиство не било резултат на моментален афект, туку имало јасен мотив поврзан со циклусот на крвни одмазди и територијални ривалства помеѓу криминалните групи во скопскиот регион. Како лојален припадник и ударен оперативен елемент на „Беланоца“, се верува дека Џавит дејствувал како егзекутор за нарачките кои доаѓале од врвот на кланот. Убиството било изведено со застрашувачка прецизност, по што извршителите веднаш се дале во бегство, демонстрирајќи речиси воена тактика и претходна детална опсервација на движењето на целта. Иако полицијата и разузнавачките служби имале оперативни сознанија за неговата вмешаност, институционалната инерција придонела Џавит да остане на слобода. Овој пропуст му овозможил слободно да се движи низ државата и да го планира своето следно злосторство.
Убиството на офицерот Агим Мухареми (Јули 2025)
Најшокантното дело кое дефинитивно го позиционираше Муса Џавит на врвот на листата на барани лица од страна на Интерпол е убиството на Агим Мухареми, 50-годишен офицер на Армијата на Република Северна Македонија (АРМ). За разлика од претходните мафијашки пресметки кои имаа стриктно деловен или територијален мотив, оваа ликвидација открива психолошки профил на личност со екстремен нарцизам, социопатски тенденции и целосно отсуство на емпатија.Убиството се случи во текот на јули 2025 година (опишано во извештаите како „минатото лето“), среде бел ден, на самиот влез во селото Батинци. Офицерот Мухареми, кој тој ден не бил на должност туку користел слободен ден од службата, се движел со своето приватно возило марка Форд заедно со својата ќерка. Според полициските и обвинителските реконструкции на настанот, Џавит, заедно со соучесник, поставил заседа користејќи возило марка Мерцедес. Кога возилото на жртвата се приближило, напаѓачите отвориле оган, испукале повеќе куршуми и го усмртиле Мухареми директно пред очите на неговата ќерка.Мотивот за оваа сурова егзекуција е особено вознемирувачки. Според официјалните сознанија на Министерството за внатрешни работи (МВР), Муса Џавит подолго време ја вознемирувал и ја принудувал ќерката на Мухареми да стапи во брак со него. Таткото, Агим Мухареми, како човек кој служел во државните безбедносни структури, категорично и континуирано го одбивал овој брак, пред сè поради дебелото криминално досие и отворената припадност на Џавит кон мафијашкото подземје. Кога Мухареми конечно и дефинитивно го одбил предлогот, Џавит ја донел одлуката за ликвидација. Делото било мотивирано од лична нетрпеливост, отфрлена суета (во јавноста перцепирано како „невозвратена љубов“) и потреба да ја демонстрира својата апсолутна моќ над туѓите животи.Ова убиство е класичен пример во криминологијата каде методологијата, логистиката и оружјето на организираниот криминал се пренаменуваат и се користат за решавање на приватни фрустрации, што го прави сторителот екстремно непредвидлив и опасен за пошироката заедница. Теророт не завршил со убиството; по делото, Џавит продолжил да упатува смртни закани и кон ќерката на покојниот. Користејќи ги ресурсите на кланот „Беланоца“, тој бил веднаш екстрахиран надвор од државата, криејќи се повеќе од една година пред конечно да биде лоциран во Драч.
Профил на Сенафи Нуредини
Второто лице уапсено во Драч, 34-годишниот Сенафи Нуредини, е подеднакво, ако не и повеќе, опасен оперативен елемент на групата „Беланоца“. Неговиот профил е индикативен за новата генерација на балкански криминалци кои оперираат на меѓународно ниво. Роден во Норвешка, Нуредини ја искористил својата транснационална позадина и познавање на европските системи за да изгради криминална кариера која првично вклучувала логистички операции како криумчарење мигранти, за подоцна да ескалира во директно извршување на нарачани убиства и терор.
Вооружената пресметка во хотелот „Александар Палас“ (2019)
За да се разбере улогата на Нуредини како егзекутор, неопходно е да се анализира макро-конфликтот во скопското подземје. Тој конфликт, кој тлееше со години, спектакуларно кулминираше во 2019 година со масивен вооружен напад во фоајето на познатиот скопски хотел „Александар Палас“. Група маскирани напаѓачи отворија рафален оган кон припадници на фракцијата поврзана со кланот „Грчец / Дуќанџик“. Еден од луѓето кои беа примарна мета во тој напад беше Камбер Идризи, кој во тој момент успеа да преживее. Овој настан ја исцрта крвавата линија на фронтот, по што следеше серија на безмилосни одмазди кои ги тероризираа граѓаните на главниот град.
Масакрот во Бутел 2 (Мај 2021)
Сенафи Нуредини е примарно баран од Интерпол како главен осомничен за бруталната егзекуција токму на Камбер Идризи (43). Убиството се случи на 12 мај 2021 година, и тоа вечерта на големиот верски празник Рамазан Бајрам, на отворен паркинг кај крстосницата на булеварите во населбата Бутел 2.
Реконструкцијата на настанот наликува на јужноамериканските картелски ликвидации, каде целта не е само да се елиминира противникот, туку да се демонстрира апсолутна доминација. Идризи се наоѓал во своето возило марка „Голф 7“ заедно со својот 24-годишен внук (идентификуван како Ергин Исени или Е.И. од Арачиново), кога најмалку две лица излегле од друго возило кое им го попречило патот и отвориле немилосрден оган од автоматски пушки (Калашников).
Она што овој напад го прави особено застрашувачки од безбедносен аспект е примената на апсолутна прекумерна сила („overkill“ во криминалистичката терминологија). Напаѓачите испукале помеѓу 80 и 90 куршуми кон возилото на жртвите. Оваа количина на муниција далеку ги надминува потребите за елиминација на целта; таа има експлицитна психолошка функција – да го десеткува непријателот до непрепознатливост и да испрати тероризирачка порака до сите останати ривали. Дополнително, пукањето се случило во непосредна близина на детско игралиште, меѓу таканаречените социјални згради, што укажува на целосна негрижа за колатерални цивилни жртви од страна на егзекуторите на „Беланоца“.
Камбер Идризи починал на лице место од над десетина прострелни рани лоцирани во главата, вратот, левата града и коленото. Неговиот 24-годишен внук се здобил со шест тешки прострелни рани (во вратот и рамото) и итно бил префрлен од болницата „8-ми Септември“ на КАРИЛ, каде бил ставен во индуцирана кома. И покрај напорите на лекарите, по еднонеделна борба за живот, младото момче им подлегна на повредите, зголемувајќи го билансот на жртви.
Муса Џавит и Сенафи Нуредини, иако исклучително смртоносни, се само оперативци во пошироката структура на криминалната мрежа „Беланоца“ (често идентификувана и како „Барон“ во полициските досиеја). За целосно разбирање на нивните дела, мора да се анализира командната структура на овој транснационален синдикат.
Кон крајот на 2023 година и почетокот на 2024, Обвинителството за гонење на организиран криминал и корупција отвори масивна истрага против 18 припадници на оваа група. Тие се товарат за организирање и извршување на најмалку 8 убиства во периодот од 2020 до 2024 година, при што три лица биле ранети, а на уште три им бил загрозен животот. Покрај крвните деликти, кланот е инволвиран во рекетирање, лихварство, изнуди и насочено опожарување на возила на затворски полицајци и спортски обложувалници како метод на заплашување. При крајот на декември, МВР дури пронајде и специјално изграден бункер на групата во општина Арачиново, користен за криење оружје, нелегални пари и софистицирана опрема за комуникација.
Ривалството со кланот „Дуќанџик / Грчец“
Примарниот генератор за повеќето професионални убиства извршени од оперативците на „Беланоца“ е безмилосната битка за територијална превласт на пазарот за наркотици во Скопје со нивниот најголем ривал, групата „Дуќанџик / Грчец“. Лидерот на ривалската група, Шеваљ Муареми, се наоѓа во бегство и според разузнавачките податоци престојува во Дубаи, Обединетите Арапски Емирати. Оваа војна продуцираше некои од најспектакуларните и најдрските мафијашки убиства на Балканот во последната деценија:
- Двојното убиство во „Шиша Бар“ (Март 2023): Една од најсофистицираните ликвидации. Цел беа лидерите на спротивставената група, Јетон Кривањева (познат како „Жила“) и Енес Исеинов („Лаци“). Егзекуторите, логистички поддржани од „Беланоца“, лажно се претставиле како полициски службеници (носејќи тактичка опрема), влегле во локалот во Старата скопска чаршија и ги стрелале целите од непосредна близина. За да ги уништат доказите, по бегството тие го запалиле возилото користено за нападот.
- Убиството во Ханиоти, Грција (Јули 2023): Ликвидација на Орхан Бајрами (познат како „Оки“), исто така еден од лидерите на „Дуќанџик“. Егзекуторите на „Беланоца“ демонстрираа транснационален капацитет, следејќи ја целта преку државната граница. По претходно извидување на локацијата, го извршиле убиството во изнајмена вила на Халкидики.
- Убиството на Амар Исмани (Мај 2024): Во престрелка пред објект на таканаречената „пластичарска улица“ во Скопје, убиен е познатиот пејач и блогер Амар Исмани. Откако го извршиле примарното убиство, осомничените отвориле оган и кон возилото каде се наоѓал Исмани, кој подоцна им подлегнал на повредите.
Економија и комерцијализација на убиствата
Истрагата за кланот „Беланоца“ откри фасцинантни, но и застрашувачки податоци за „ценовникот“ на човечкиот живот во балканското подземје, претворајќи го насилството во комерцијална дејност. Според Обвинителството, нарачателите плаќале од 10.000 евра за ликвидација на помалку битни фигури, до неверојатни 250.000 евра за елиминација на лидери на ривалски групи.
| Жртва | Локација и Датум | Мотив / Контекст | Исплатена сума (според ОЈО) |
| Ибрахим Ајдини | 2020 | Сомнеж дека соработувал со институциите (поврзаност со случајот „Монструм“) | 10.000 евра[cite: 3] |
| Џелал Ибраими | Скопје, Јануари 2023 | Одмазда за лична навреда кон првообвинетиот Тоте | 20.000 евра[cite: 29] |
| Ј. Кривањева и Е. Исеинов | „Шиша Бар“, Март 2023 | Елиминација на врвот на ривалскиот клан „Дуќанџик“ | 250.000 евра (обезбедени од Тоте) |