Додека повеќето од нас викендов уживаат во заслужениот одмор, кафето и планирањето на следното летно бегство, здравствените власти во земјава се соочуваат со несекојдневен епидемиолошки предизвик.
Името на Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) неделава почесто се споменуваше во контекст на егзотични дестинации отколку на туристичките агенции. Причината? Четири опасни тропски и инфективни заболувања кои до неодамна ги гледавме само на филм или ги читавме во медицинските учебници, сега се реалност во Македонија.
Според официјалните податоци, регистрирани се четири случаи на маларија, осум на западно-нилска треска, три случаи на денга треска и еден случај на зика вирус.
Сувенир што никој не го посакува: Како Малдивите и Африка „допатуваа“ кај нас?
Летото е време кога сакаме да ги истражуваме најубавите плажи во светот. Но, годинава, покрај убавите спомени и фотографии, неколку наши сограѓани со себе донесоа и несакан „сувенир“.
Министерот за здравство, Сашо Клековски, неделава појасни дека случаите на маларија, денга и зика се речиси стопроцентно „увезени“. Станува збор за патници, главно во средна возраст (околу 45 години), кои летувале на Малдивите и Занзибар. Патувањето во овие преубави егзотични краеви бара зголемена будност, нешто што Световната здравствена организација (СЗО) постојано го нагласува. Иако шансите да се заразите се мали, статистиката покажа дека будноста никогаш не е на одмет.
За среќа, базичните лекови се достапни, а државата веќе работи на интервентен увоз на поспецифична терапија за маларија, која со години ја немаше на нашиот пазар бидејќи едноставно – немавме пациенти со оваа болест.
Домашната закана: Комарците во Скопје и Велес не избираат пасош
Додека маларијата и денгата бараат авионски билет за да стигнат до Македонија, западно-нилската треска е веќе наш „домашен гостин“. Осумте регистрирани случаи покажуваат дека вирусот се шири локално, преку домашните комарци, главно во Скопје и Велес (со исклучок на еден случај поврзан со Грција).
Она што загрижува кај оваа болест е профилот на пациентите. За разлика од помладите туристи кои ги шетаат плажите на Индискиот Океан, западно-нилската треска ги погодува нашите најранливи сограѓани – лицата над 60 години кои веќе имаат други хронични здравствени проблеми. Поради ова, екипите на Државниот санитарен и здравствен инспекторат (ДСЗИ) веќе спроведуваат итни дезинсекции и прскања во радиус од 200 метри околу живеалиштата на заболените.
Како да се заштитите додека уживате во одморот?
Здравствените експерти велат дека нема простор за паника, но има за зголемена одговорност. Доколку викендов или одморот го поминувате во природа, покрај езера или реки каде што има стоечки води, имајте ги на ум овие неколку едноставни совети:
- Користете репеленти: Спрејовите против комарци не се луксуз, туку потреба.
- Внимавајте во мугрите и предвечерието: Тоа е периодот кога комарците се најактивни.
- Ако патувате во егзотични земји: Задолжително консултирајте се со Центрите за јавно здравје пред да заминете – превенцијата и информираноста можат да ви го спасат здравјето.
Летото е создадено за уживање и одмор, но оваа недела нè потсети дека природата и климата се менуваат брзо, а со нив мора да се менуваат и нашите навики за заштита на здравјето.