Кремљ одлучи да ги преземе руските средства на швајцарскиот „Нестле“ (Nestlé) и на францускиот малопродажен синџир „Ошан“ (Auchan).
Одлуката е дел од поширок бран на национализација во кој државата сè повеќе ја презема контролата врз приватните компании, пренесува Си-Ен-Ен (CNN).
Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, ја образложи одлуката во петокот. „’Ошан’ и ’Нестле’ се европски компании од непријателски земји кои моментално активно учествуваат во непријателствата против нас“, им рече Песков на новинарите. Мерката беше објавена преку претседателски декрет претходниот ден, со што средствата на двете компании беа ставени под привремено управување на руската фирма „Л.Е.В. Менаџмент“ (L.E.V. Management).
„Нестле“, производителот на чоколадото „Кит-Кат“ (KitKat) и кафето „Нескафе“ (Nescafé), соопшти дека ги разгледува своите опции. Најголемата светска компанија за храна продолжува да управува со шест фабрики и да вработува повеќе од 7.000 луѓе во Русија. Продажбата во земјата учествуваше со 2 отсто од вкупната продажба на групацијата во 2021 година – последната година за која беа објавени податоци – што изнесуваше приближно две милијарди швајцарски франци (2,4 милијарди долари).
„’Нестле’ е подготвен да ги преземе сите неопходни чекори за да ги заштити своите права и да обезбеди продолжување на работењето во интерес на сите засегнати страни, особено на своите вработени“, се вели во соопштението на компанијата. По објавата, акциите на „Нестле“ во Цирих паднаа за 2 отсто.
Францускиот „Ошан“, кој продава прехранбени производи, облека, стока за домаќинство и електроника, не одговори на барањето за коментар. Синџирот управува со 230 продавници и има добро развиена мрежа за онлајн продажба во Русија, вработувајќи 30.000 луѓе.
Русија ја засили контролата врз компаниите во странска сопственост откако започна инвазијата на Украина во 2022 година. Според декретот потпишан од претседателот Владимир Путин во 2023 година, владата доби овластување да ги стави средствата од земјите што се сметаат за „непријателски“ под привремено државно управување.
Набргу потоа, државата ја презеде контролата врз руските подружници на францускиот „Данон“ (Danone) и данскиот „Карлсберг“ (Carlsberg).
Повеќе од 1.000 странски компании доброволно ја напуштија Русија во месеците по почетокот на инвазијата. Во меѓувреме, „Нестле“ (Nestlé) драстично го намали својот асортиман на производи, но се соочи со остри критики – вклучително и од украинскиот претседател Володимир Зеленски – поради тоа што одлучи да остане во земјата.
Компанијата ја бранеше својата одлука објаснувајќи дека го снабдува населението со „основни прехранбени производи“ и дека не остварува профит од своите „значително намалени“ операции.
Кампањата на Кремљ за преземање контрола врз бизнисите не е ограничена само на странски компании. Државата исто така го зголемува притисокот врз домашните фирми и врши прераспределба на имотот од размери невидени уште од распадот на Советскиот Сојуз.
Александра Прокопенко, истражувач-соработник во Центарот „Карнеги Русија-Евразија“ во Берлин, во петокот напиша колумна за „Њујорк тајмс“ во која наведува дека Генералното обвинителство на Русија „агресивно спроведува бран национализации и ги преиспитува договорите за приватизација од 1990-тите години“.
Наведеното образложение е дека овие договори „ја поткопале економската сувереност на земјата“. Се очекува партијата на Путин, „Единствена Русија“, да освои големо мнозинство на изборите за Државната дума што се одржуваат овој викенд. Ова се првите национални парламентарни избори од почетокот на инвазијата врз Украина во 2022 година.