Повеќе од 400 антички монети се пронајдени во текот на петгодишните систематски ископувања на археолошкиот локалитет Градиште кај битолското село Црнобуки. Годинашните истражувања донесоа нови клучни наоди кои помагаат во целосното разоткривање на овој моќен и богат антички македонски град.
Проектот го води мешовит македонско-американски тим составен од стручњаци на НУ Завод и музеј – Битола и Универзитетот „Кал Поли Хамболд“ од Калифорнија, САД.
Хронолошка приказна: Од Зевс до Октавијан Август
Координаторот на проектот, Енгин Насух (археолог советник-кустос во Завод и музеј Битола), објаснува дека пронајдената збирка претставува вистинско историско богатство кое прецизно ја раскажува хронологијата на локалитетот.
„На монетите ковани во времето на македонскиот крал Филип Втори е прикажан ликот на богот Зевс. Пронајдовме и монети од Октавијан Август, како и кованици од големите антички центри Тесалоника, Пела, Амфиполис и Дирахион. Монетите доста добро ни ја раскажуваат приказната за градот кој пулсирал во Црнобуки“, изјавува Насух.
Меѓу најзначајните наоди од изминатите години се издвојуваат:
- Сребрена монета со ликот на Александар Трети Македонски (Александар Велики).
- Најголемото депо на сребрени републикански римски монети (од 104 до 41 година пр.н.е.) откриено досега во Македонија.
Кој антички град се крие во Црнобуки?
Во научната јавност веќе постојат неколку силни теории за идентитетот на згаснатиот град:
- Персеида – град оформен од кралот Филип Петти како стратешка одбрана од продорот на Римјаните.
- Линк – главен град на Линкeстида (петото македонско кралство), каде што е родена Еуридика, мајката на Филип Втори и баба на Александар Велики.
Сепак, археолозите остануваат претпазливи. „Со сигурност можеме да кажеме дека се работи за град од македонско-хеленистичкиот период кој опстојувал сè до крајот на старата ера. Опстојувал подолго од она што првично мислевме, бидејќи имаме наоди и од бронзеното време. Но, неблагодарно е да го именуваме градот пред тоа научно и дефинитивно да биде докажано“, нагласува Насух.
Развиен стопански центар со продавници и работилници
Годинава истражувањата се одвиваа на површина од 75 квадратни метри. Наодите на терен потврдуваат дека станува збор за економски исклучително развиена средина. Откриен е дел од градот со наменски стопански објекти – занаетчиски работилници и продавници, каде покрај монетите се пронајдени и големо количество керамика и метални предмети.
За големите откритија во Црнобуки минатата 2025 година со голем интерес пишуваа и влијателни светски медиуми и специјализирани археолошки списанија, позиционирајќи го локалното Градиште на светската мапа на клучни археолошки пронајдоци.