На патот кон вистинската рамноправност стојат уште многу пречки, а со ова темпо на напредок ќе поминат уште најмалку 130 години за да се постигне целосна еднаквост меѓу жените и мажите.
Фемицидот и насилството во семејството во пораст
Особена загриженост предизвикува проблемот со насилството врз жените.
- Според европските истражувања, секоја трета жена во текот на животот доживува некаков облик на физичко или сексуално насилство.
- Значаен број жени се изложени и на психолошко, економско или дигитално насилство.
- Голем број од овие случаи остануваат непријавени, што укажува на потребата од зајакнување на системот за заштита.
- Во Хрватска изминативе години е забележан тренд на раст на пријави за сексуално вознемирување, но и висок број на фемициди (тешки убиства на жени).
- Фрапантен е податокот дека повеќето од најтешките облици на насилство го вршат најблиските – сопрузи, партнери, поранешни партнери, па дури и синови.
Пазарот на труд: Жените се пообразовани, но помалку платени
Нееднаквоста е длабоко вкоренета и во економската сфера.
- Застапеност: Жените заземаат помалку од 30 отсто од раководните места.
- Нивниот удел во управите на големите компании е уште помал, особено во СТЕМ областите.
- Плата: Податоците од Индексот за родова рамноправност за 2025 година (EIGE) покажуваат дека жените мораат да работат 15 и пол месеци за да заработат онолку колку што мажите заработуваат за една година.
- Политика: Во голем број претставнички тела нивниот удел изнесува под 40 проценти, иако истражувањата потврдуваат дека поголемата застапеност на жените придонесува за поквалитетно носење одлуки.
Жени кои го променија светот
По повод празникот, Државниот завод за статистика објави специјален напис насловен „Што би бил светот без жените?“, посветен на помалку познати жени чии изуми го промениле секојдневието.
Меѓу нив се вбројуваат Марија Гаетана Агнеси (првата жена која напишала книга за математика), Џозефина Кокрејн (изумителка на машината за садови), Флоренс Парпарт (го изумила електричниот фрижидер), Мери Фелпс Џејкоб (го изумила градникот) и Амелија Ерхарт (првата жена што го прелетала Атлантикот). Интересен историски факт е дека, според многу извори, дури и првото пиво во Месопотамија било подготвено токму од жени.
Во знак на поддршка на родовата рамноправност, на 9 март Загрепската берза, заедно со бројни берзи ширум светот, симболично ќе го отвори тргувањето со глобалната иницијатива „Заѕвони за родова рамноправност“.
