На денешната пленарна седница, Европскиот парламент го разгледа напредокот на петте држави од Западен Балкан на нивниот пат кон Европската Унија. Додека Црна Гора и Албанија поставуваат амбициозни рокови за полноправно членство, извештаите за Северна Македонија и Косово бележат стагнација и укажуваат на итна потреба од суштински политички одлуки. Европратениците, исто така, упатија остра порака до политичките лидери во Босна и Херцеговина да стават крај на опструкциите.
Северна Македонија: Длабоки реформи и уставни измени се неопходни за чекор напред
Европскиот парламент ја потврди својата целосна поддршка за евроинтегративниот пат на Северна Македонија, но европратениците изразија жалење поради отсуството на напредок во однос на извештајот од 2025 година. Во извештајот, кој беше усвоен со 411 гласа „за“, 120 „против“ и 120 воздржани, се потенцира дека напредокот во преговорите директно зависи од трајни и суштински реформи.
Клучните забелешки за земјата се однесуваат на владеењето на правото, реформите во правосудството и борбата против корупцијата. Парламентот нагласува дека итно е потребна обновена политичка посветеност и меѓупартиска соработка, особено за усвојување на неопходните уставни измени кои би овозможиле отворање на првиот преговарачки кластер.
Црна Гора и Албанија: Лидери со амбициозни рокови
Овие две држави добија најпозитивни оценки за нивното досегашно темпо на реформи:
- Црна Гора има јасна амбиција да ги заврши преговорите до крајот на 2026 година и да стане 28-ма земја членка на ЕУ во 2028 година. Извештајот (усвоен со 486 гласа „за“) го поздравува нејзиниот стабилен напредок, но нагласува дека покрај техничките реформи, стратешката европска ориентација и непоколебливата посветеност на независноста на државата остануваат клучни политички критериуми.
- Албанија исто така бележи брз напредок и планира да ги затвори преговарачките поглавја до крајот на 2027 година. Сепак, извештајот (усвоен со 483 гласа „за“) предупредува дека динамиката на пристапување ќе зависи исклучиво од квалитетот на реформите. Од Тирана се бара да ја надмине внатрешната политичка поларизација, да го зајакне владеењето на правото и да ги консолидира антикорупциските мерки.
Косово и Босна и Херцеговина: Политички блокади го кочат европскиот сон
Останатите две земји од регионот се соочуваат со сериозни внатрешни предизвици кои го забавуваат нивниот европски пат.
- Косово: И покрај континуираната посветеност кон ЕУ, европратениците (со 412 гласа „за“) изразија сериозна загриженост поради неможноста на земјата да формира функционален парламент и влада повеќе од една година. Парламентот бара забрзување на реформите за владеење на правото и фундаменталните слободи. Во извештајот децидно се нагласува дека имплементацијата на Бриселскиот и Охридскиот договор и нормализацијата на односите со Србија се есенцијални за европските амбиции на Приштина.
- Босна и Херцеговина: Со 478 гласа „за“, Европскиот парламент ја потврди поддршката за суверенитетот и територијалниот интегритет на БиХ, но остро ги повика политичките лидери да престанат со опструкционизмот, политички мотивираните вета и реториката на поделби. Итно се бара спроведување на одамна задоцнетите реформи за зајакнување на демократските институции.