Денес е третиот ден од Христовото раѓање – Божиќ, а на овој ден православните Христијани го празнуваат Свети архиѓакон и првомаченик Стефан, кој бил каменуван зашто проповедал дека во Исус не веруваат само лошите луѓе.
На овој голем христијански празник именден празнуваат: Стефан, Стефанка, Стефанија, Фанија, Фанка, Стојан, Стојанка, Стојмен, Стоичко…
Роднина на апостол Павле, Евреин од Евреите што живееја по елинските области. Беше прв од седумте ѓакони коишто светите апостоли ги ракоположија и ги поставија на служба на грижа за сиромасите во Јерусалим. Затоа и го нарекоа архиѓакон. Со силата на својата вера вршеше големи чуда меѓу луѓето.
Злобните Евреи се препираа со него, но беа секогаш победувани од неговата мудрост и од силата на Светиот Дух Којшто дејствуваше преку него. Тогаш, посрамени, Евреите свикнати на измами и клевети, го побунија народот и народните старешини против невиниот. Клеветата против Стефан велеше дека хулел на Бога и на Светиот пророк Мојсеј. Брзо најдоа лажни сведоци коишто тоа и го потврдија.
Тогаш Стефан застана пред народот и сите видоа дека лицето негово е како лице на ангел, т.е. озарено од благодатна светлина, како што некогаш беше Мојсеј кога говореше со Бога. Стефан ги отвори своите усни и ги наброја многуте добрини и чуда Божји извршени од Бога во минатото над народот израилски, но и многубројните злосторства и противења кон Бога од страна на тој народ. Особено ги изобличи за убиството на Господа Христа, нарекувајќи ги предавници и крвници.
И додека тие шкрипеа со забите, Стефан погледна и го виде небото отворено и славата Божја. Тоа што го виде тој им го објави на Евреите: „Еве, ги гледам небесата отворени и Синот Човечки кај седи од десната страна на Бога“ (Дела 7). Тогаш пакосниците го изведоа надвор од градот и го убија со камења. Меѓу неговите мачители беше и неговиот роднина Савле, подоцна апостол Павле.
Во тоа време на некој камен во далечината стоеше Пресвета Богородица со Свети Јован Богослов и го гледаа мачеништвото на првиот маченик за вистината на нејзиниот Син и Бог, молејќи Го Бога за Стефана. Ова се случи една година по слегувањето на Светиот Дух на апостолите. Телото на светиот Стефан тајно го зеде и го погреба на својот имот Гамалиил, кнез еврејски, а потаен христијанин. Така заврши во слава првенецот меѓу христијанските маченици и се пресели во Царството на Господ Исус Христос.
Со прославата се поврзуваат и неколку обичаи, на тој ден од куќата се изнесува божиќна слама, која претходно внимателно се собира.
Во никој случај не се фрла бидејќи се верува во нејзината плодоносна моќ, туку се става во овоштарник, пчеларник или помошни објекти.
Метлата повеќе не се користи за други намени туку се чува во куќата, бидејќи се верува дека носи здравје.
Неопходно е да ја извадите Божиќната слама од дома следниот ден, но тивко за да не го „избркате Божиќ“, и внимателно затоа што е скапоцена. Тој „молк“ е неопходен бидејќи славата на св. Стефан на третиот ден од најрадосниот христијански празник. Сламата, поради верувањето во нејзината плодна моќ, прво внимателно се брише и се собира, а потоа се остава во шталата, овоштарникот или меѓу пчелите, за да се зголеми приносот или напредокот.
За оваа слава на шега велат дека ја држат скржави, бидејќи полни гости по прославата на Божиќ, тешко можат многу да јадат и испијат. Но, за ова, како и за сите празници што се слават најважно е домаќинот да донесе празнична торта на трпезата, да се запали празнична свеќа на трпезата покрај иконата на светецот – Свети Стефан и дека кај домаќинот кај пријателите доаѓаат неговите најблиски роднини, кумови, роднини. Без нив, ништо од горенаведеното нема смисла.
