Дигиталниот медиумски пејзаж се соочува со досега најголемиот структурен потрес. За првпат во историјата, социјалните мрежи и видео платформите ги престигнаа официјалните веб-страници и апликации на медиумските куќи како примарен извор на информирање. Ова е клучниот наод од најновиот, петнаесетти по ред глобален извештај на Институтот Ројтерс за студии на новинарството при Универзитетот Оксфорд (Digital News Report 2026), заснован на анкета на речиси 100.000 испитаници на 48 пазари ширум светот.
Извештајот за 2026 година нотира „екстремна волатилност“ и продлабочување на трендот на т.н. „платформизација“ (platformisation). На глобално ниво, дури 54% од испитаниците изјавиле дека социјалните мрежи им се главен пат до вестите, додека само 51% се информираат директно преку порталите на традиционалните медиуми (пад од 12 процентни поени од 2020 година наваму). Доколку во оваа равенка се вклучат и револуционерните AI чет-ботови, процентот на публика која се потпира на трети страни се искачува на моќни 56%.
Вториот бран на дигиталното видео ја „потопува“ телевизијата
Првиот бран на дигитализација пред петнаесеттина години ги десеткуваше печатените медиуми. Сега, извештајот за 2026 година потврдува дека вториот бран – бран на онлајн видео – директно го урива линеарното телевизиско информирање.
Дури 77% од луѓето на глобално ниво секоја недела консумираат онлајн видео вести. Во дури 45 од вкупно 48 истражувани пазари, онлајн видеото е попопуларно од класичните ТВ дневници. Единствените земји каде телевизијата сè уште цврсто води или е изедначена се Германија, Данска и Холандија.
Сепак, растот на видеото не се случува на самите сајтови на медиумите (каде гледаноста бележи пад од 5%), туку целосно се прелева на социјалните мрежи. Иако Facebook бележи извесен поврат на сообраќајот (43%), платформите со вертикално кратко видео доминираат во растот: TikTok се користи од 20% од глобалната заедница за вести, а Instagram од 26%. Најголем видео-гигант за вести останува YouTube со 34%. Интересно е што дури 27% од корисниците сега гледаат вести „на барање“ (on-demand) преку Smart ТВ апликации.
Историски пад на довербата и епидемија на „одбегнување вести“
Како резултат на геополитичките тензии, економската криза и преплавеноста на мрежите со дезинформации, генералната доверба во вестите падна на историски најниско ниво од 37% на глобално ниво. Во САД, на пример, само 25% од граѓаните веруваат во вестите повеќето време.
Ова резултира со сериозен замор кај публиката. Четвртина од светот (25%) сега се дефинирани како пасивни или „кажуал“ корисници кои активно ги одбегнуваат вестите бидејќи им предизвикуваат анксиозност. Вкупниот процент на луѓе кои понекогаш или често избегнуваат вести изнесува високи 42%, со рекорди во Хрватска (63%), Турција (60%) и Бугарија (60%).
Сепак, извештајот нуди светла точка за традиционалните куќи: довербата во силно воспоставените, индивидуални медиумски брендови се држи значително подобро од генералната доверба во пазарот.
Креаторите на вести и вештачката интелигенција како нови посредници
Околу 27% од светската јавност редовно следи независни новинари-креатори, инфлуенсери и политички коментатори на мрежите. Публиката (особено помладата под 35 години) ги доживува како позабавни, поавтентични и полесни за разбирање од традиционалните спикери. За среќа на медиумската индустрија, креаторите за социјални мрежи главно имаат комплементарна улога – луѓето кои ги следат нив, всушност консумираат уште повеќе класични вести за да ги проверат фактите.
Истовремено, вештачката интелигенција (AI) го трасира својот пат во корисничките навики. Точно 10% од луѓето глобално (и дури 16% од младите под 35 години) наменски користат AI чет-ботови како ChatGPT, Google Gemini или Perplexity за да откриваат и анализираат вести. Корисниците кај AI ботовите најмногу ја ценат можноста да постават дополнителни прашања за подлабоко објаснување (42%) и опцијата за сумирање на комплексни приказни (40%).
Публиката сè уште бара непристрасност
И покрај длабоката политичка поларизација ширум светот, извештајот на Ројтерс испраќа силна порака до уредниците: идеалот за објективно новинарство не е мртов. Во сооднос поголем од 2:1, публиката ширум светот (вклучувајќи ги и помладите генерации) изјавила дека претпочита медиуми кои се неутрални и не заземаат страни во известувањето, отколку медиуми кои го делат нивното лично политичко мислење.
„Во времиња на сериозна нестабилност, на заедницата и понатаму и е потребен проверен патоказ низ хаосот од информации. Најголемиот предизвик за новинарските лидери денес не е само како да направат добра приказна, туку како да ја дистрибуираат таму каде што публиката всушност го минува своето време“, се заклучува во извештајот.
Дигиталниот медиумски пејзаж се соочува со досега најголемиот структурен потрес. За првпат во историјата, социјалните мрежи и видео платформите ги престигнаа официјалните веб-страници и апликации на медиумските куќи како примарен извор на информирање. Ова е клучниот наод од најновиот, петнаесетти по ред глобален извештај на Институтот Ројтерс за студии на новинарството при Универзитетот Оксфорд (Digital News Report 2026), заснован на анкета на речиси 100.000 испитаници на 48 пазари ширум светот.
Извештајот за 2026 година нотира „екстремна волатилност“ и продлабочување на трендот на т.н. „платформизација“ (platformisation). На глобално ниво, дури 54% од испитаниците изјавиле дека социјалните мрежи им се главен пат до вестите, додека само 51% се информираат директно преку порталите на традиционалните медиуми (пад од 12 процентни поени од 2020 година наваму). Доколку во оваа равенка се вклучат и револуционерните AI чет-ботови, процентот на публика која се потпира на трети страни се искачува на моќни 56%.
Вториот бран на дигиталното видео ја „потопува“ телевизијата
Првиот бран на дигитализација пред петнаесеттина години ги десеткуваше печатените медиуми. Сега, извештајот за 2026 година потврдува дека вториот бран – бран на онлајн видео – директно го урива линеарното телевизиско информирање.
Дури 77% од луѓето на глобално ниво секоја недела консумираат онлајн видео вести. Во дури 45 од вкупно 48 истражувани пазари, онлајн видеото е попопуларно од класичните ТВ дневници. Единствените земји каде телевизијата сè уште цврсто води или е изедначена се Германија, Данска и Холандија.
Сепак, растот на видеото не се случува на самите сајтови на медиумите (каде гледаноста бележи пад од 5%), туку целосно се прелева на социјалните мрежи. Иако Facebook бележи извесен поврат на сообраќајот (43%), платформите со вертикално кратко видео доминираат во растот: TikTok се користи од 20% од глобалната заедница за вести, а Instagram од 26%. Најголем видео-гигант за вести останува YouTube со 34%. Интересно е што дури 27% од корисниците сега гледаат вести „на барање“ (on-demand) преку Smart ТВ апликации.
Историски пад на довербата и епидемија на „одбегнување вести“
Како резултат на геополитичките тензии, економската криза и преплавеноста на мрежите со дезинформации, генералната доверба во вестите падна на историски најниско ниво од 37% на глобално ниво. Во САД, на пример, само 25% од граѓаните веруваат во вестите повеќето време.
Ова резултира со сериозен замор кај публиката. Четвртина од светот (25%) сега се дефинирани како пасивни или „кажуал“ корисници кои активно ги одбегнуваат вестите бидејќи им предизвикуваат анксиозност. Вкупниот процент на луѓе кои понекогаш или често избегнуваат вести изнесува високи 42%, со рекорди во Хрватска (63%), Турција (60%) и Бугарија (60%).
Сепак, извештајот нуди светла точка за традиционалните куќи: довербата во силно воспоставените, индивидуални медиумски брендови се држи значително подобро од генералната доверба во пазарот.
Креаторите на вести и вештачката интелигенција како нови посредници
Околу 27% од светската јавност редовно следи независни новинари-креатори, инфлуенсери и политички коментатори на мрежите. Публиката (особено помладата под 35 години) ги доживува како позабавни, поавтентични и полесни за разбирање од традиционалните спикери. За среќа на медиумската индустрија, креаторите за социјални мрежи главно имаат комплементарна улога – луѓето кои ги следат нив, всушност консумираат уште повеќе класични вести за да ги проверат фактите.
Истовремено, вештачката интелигенција (AI) го трасира својот пат во корисничките навики. Точно 10% од луѓето глобално (и дури 16% од младите под 35 години) наменски користат AI чет-ботови како ChatGPT, Google Gemini или Perplexity за да откриваат и анализираат вести. Корисниците кај AI ботовите најмногу ја ценат можноста да постават дополнителни прашања за подлабоко објаснување (42%) и опцијата за сумирање на комплексни приказни (40%).
Публиката сè уште бара непристрасност
И покрај длабоката политичка поларизација ширум светот, извештајот на Ројтерс испраќа силна порака до уредниците: идеалот за објективно новинарство не е мртов. Во сооднос поголем од 2:1, публиката ширум светот (вклучувајќи ги и помладите генерации) изјавила дека претпочита медиуми кои се неутрални и не заземаат страни во известувањето, отколку медиуми кои го делат нивното лично политичко мислење.
„Во времиња на сериозна нестабилност, на заедницата и понатаму и е потребен проверен патоказ низ хаосот од информации. Најголемиот предизвик за новинарските лидери денес не е само како да направат добра приказна, туку како да ја дистрибуираат таму каде што публиката всушност го минува своето време“, се заклучува во извештајот.