Свет

Кој бил најгласниот звук некогаш снимен?

Кој бил најгласниот звук некогаш снимен?

Одредувањето на „најгласниот снимен звук“ зависи од тоа како го дефинирате звукот и кои мерења ќе одберете да ги земете предвид.

Концертите, огнометите и бучните толпи на стадионите можат да достигнат опасно високи нивоа на бучава – доволно гласни за да предизвикаат трајно оштетување на слухот. Но, кој бил најгласниот звук некогаш снимен на Земјата?

Одговорот зависи од тоа што подразбирате под „звук“ и дали вклучувате антички историски записи или се потпирате исклучиво на мерења направени со современи научни инструменти.

Ерупцијата на Кракатау од 1883 година, вулкански остров во Индонезија, често се смета за најгласниот звук во историјата. Луѓето ја слушнале експлозијата на повеќе од 1.900 милји (3.000 километри) оддалеченост, а барометрите низ целиот свет го регистрирале неговиот ударен бран. На растојание од 100 милји (160 км), ерупцијата достигнала околу 170 децибели – доволно за да предизвика трајно оштетување на слухот. На 40 милји (64 км) оддалеченост, експлозијата била толку моќна што, според морнарите, им ги пукнала ушните тапанчиња.

Нормално, луѓето можат да толерираат звуци до околу 140 децибели, по што звукот станува болен и неподнослив. Оштетување на слухот може да се случи по слушање на 85 децибели неколку часа, 100 децибели 14 минути или 110 децибели две минути, според Националните институти за здравство на САД. За споредба: правосмукалка произведува околу 75 децибели, моторна пила околу 110 децибели и млазен мотор околу 140 децибели.

Современите проценки сугерираат дека експлозијата на Кракатау достигнала околу 310 децибели. На ова ниво, звучните бранови повеќе не се однесуваат како нормален звук (што предизвикува честичките да вибрираат и создава региони на компресија и разредување). Наместо тоа, околу 194 децибели се претвораат во ударни бранови – моќните фронтови на притисок што се јавуваат кога нешто се движи побрзо од брзината на звукот. Ударниот бран на Кракатау бил толку моќен што ја обиколи планетата седум пати.

Но, Михаел Ворлендер, професор и раководител на Институтот за технологија на слух и акустика на Универзитетот RWTH Ахен во Германија и претседател на Акустичното друштво на Америка, рече дека навистина не знаеме колку гласна била ерупцијата на Кракатау на нејзиниот извор, бидејќи никој не бил доволно блиску за да ја измери.

Друг кандидат за најгласен звук е експлозијата на метеорот Тунгуска од 1908 година над Сибир, која собори дрвја на стотици квадратни милји и испрати ударни бранови низ целиот свет. Експлозијата Тунгуска беше приближно гласна како експлозијата на Кракатау – околу 300 до 315 децибели – но, како и со ерупцијата на Кракатау, таа беше снимена само од инструменти лоцирани многу далеку.

Ако го ограничиме прашањето на модерната ера – односно периодот во кој научниците имале глобална мрежа на барометри и инфразвучни сензори – многу понов настан го зазема првото место.

„Верувам дека „најгласниот“ звук што е забележан е ерупцијата Хунга во Тонга во јануари 2022 година“, рече Дејвид Фи, професор-истражувач на Геофизички институт при Универзитетот во Алјаска Фербанкс, во порака за „Лајв саенс“.

Милтон Гарсес, основач и директор на Лабораторијата за инфразвук на Универзитетот во Хаваи, се согласува. „Ако го преформулирате прашањето како: „Кој е најгласниот звук снимен во модерната дигитална ера?“, тогаш без сомнение најгласниот звук бил оној од Тонга во 2022 година“, изјави Гарсес за „Лајв саенс“.

Имате вест, приказна или проблем? Пишете ни