Јавната установа Национален парк (ЈУНП) Шар Планина станува клучен партнер во новиот меѓународен проект LIFE DinPin Bear, чија главна цел е заштита и долгорочно зачувување на динаро-пиндската популација на кафеавата мечка (Ursus arctos). Овој амбициозен потфат ќе се спроведува во девет европски држави во текот на наредните пет години, траејќи сè до 2031 година.
Научен мониторинг и мечки „вандали“ на терен
Како дел од проектот, тимовите на националниот парк активно ќе се вклучат во истражувања на терен. Преку софистицирана опрема, вклучувајќи трап-камери и собирање на генетски материјал, ќе се следи статусот, движењето и густината на популацијата на мечките низ масивот на Шар Планина.
Интересен детаљ од тековниот мониторинг се оштетените трап-камери. Од паркот информираат дека дел од опремата била уништена од самите мечки, најверојатно во потрага по храна или од љубопитност. Ова, иако предизвикува техничка штета, се смета за јасен и позитивен показател за активното присуство и интензивното движење на овие крупни цицачи низ територијата на паркот.
Статистика за 2025: Повеќе младенчиња, но и нови предизвици
Податоците од последната година (2025) влеваат оптимизам кај еколозите, но носат и сериозни предупредувања:
- Стабилна популација: Бројот на кафеави мечки во паркот покажува тренд на стабилност.
- Природен прираст: Забележан е зголемен број на младенчиња, што е клуч за опстанокот на видот.
- Конфликтни зони: Најчестите предизвици се јавуваат поради несоодветното менаџирање со отпадот и човечкото вознемирување на нивните живеалишта.
- Материјални штети: Регистрирани се поединечни случаи каде мечките предизвикале штети врз имотот на локалното население во потрага по храна.
Апел до посетителите: Не оставајте „храна на послужавник“
Превенцијата е клучниот фактор за мирна коегзистенција меѓу луѓето и мечките. ЈУНП Шар Планина упатува итен апел до сите планинари, туристи и локални жители:
- Стоп за отпадот: Строго да не се оставаат остатоци од храна на отворено, бидејќи тоа ги привлекува мечките во близина на населените места и патеките.
- Почит кон природата: Движењето низ паркот да биде во рамките на дозволените зони за да не се нарушува мирот во природните живеалишта.
Што ќе донесе LIFE DinPin Bear до 2031 година?
Проектот не е фокусиран само на набљудување, туку на конкретни системски промени. Главните столбови на кои ќе се работи се:
- Поврзување на живеалиштата: Намалување на фрагментацијата на просторот каде се движат мечките.
- Подобра коегзистенција: Едукација и мерки за намалување на штетите врз земјоделството и сточарството.
- Законска заштита: Зајакнување на капацитетите на институциите и подобрување на легислативата.
- Регионална соработка: Заедничко дејствување со соседните држави и вклучување на локалните заедници во заштитата на природата.
Со овој проект, Шар Планина се етаблира како еден од најзначајните коридори за опстанок на кафеавата мечка на Балканот, обезбедувајќи иднина каде дивиот свет и луѓето ќе можат безбедно да го делат заедничкиот простор.
