Економијата на Европската Унија може да се доближи до рецесија, со инфлација од речиси 5 проценти во случај на поцрно сценарио, се наведува во извештајот на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) за светските економски изгледи. Ова сценарио предвидува долготраен шок во снабдувањето, дополнително влошен од заострувањето на финансиските услови.
Според прогнозите објавени за време на пролетните состаноци на ММФ и Светската банка во Вашингтон, се очекува забавување на економскиот раст на 1,1 отсто во еврозоната и 1,3 отсто во ЕУ за 2026 година. Овие податоци се темелат на веќе забележаните слаби приватни инвестиции и намалената потрошувачка.
Препораки за фискална стабилност
ММФ апелира одговорот на Европа на енергетските шокови да се заснова на два клучни принципа:
- Спроведување стабилна макроекономска политика подготвена за чести и непредвидливи шокови.
- Градење на отпорност без непотребно трошење на фискалните ресурси и без попречување на пазарните механизми.
Фондот предупредува дека земјите со висока задолженост не смеат да си дозволат зголемување на дефицитите. Сите мерки за поддршка поврзани со енергетиката треба да бидат целосно компензирани за да не се оптоварат дополнително јавните финансии во тешки пазарни услови.
Целна поддршка наместо широки мерки
ММФ повикува помошта за граѓаните и бизнисите да биде прецизно таргетирана и временски ограничена. Причината за ова не е само фискална штедливост, туку и зачувување на „ценовниот сигнал“ – пазарниот механизам кој ги поттикнува потрошувачите да ја намалат потрошувачката и да инвестираат во енергетска ефикасност и алтернативни извори.
Како позитивен пример е посочен пристапот на Германија, која го ублажува шокот без целосно да ги елиминира пазарните ценовни сигнали.
Долгорочни структурни реформи
Еден од најголемите предизвици за ЕУ останува високата цена на енергијата за индустријата, која е приближно двојно повисока од нивоата пред 2022 година и значително над цените во САД. Решението, според ММФ, лежи во:
- Целосно завршување на единствениот енергетски пазар.
- Забрзување на прекуграничното поврзување на електроенергетските мрежи.
- Понатамошно инвестирање во нискојаглеродни извори (кои веќе произведуваат над 50% од струјата во ЕУ).
Анализата заклучува дека доколку Европа успее да ги интегрира пазарите на труд и производи до нивото на САД, продуктивноста би можела да се зголеми за 20 проценти, мобилизирајќи до 800 милијарди евра дополнителни приватни инвестиции во рок од десет години.
