ОАЕ излегуваат од нафтениот сојуз: Крај на една ера?
Обединетите Арапски Емирати (ОАЕ) официјално соопштија дека ги напуштаат групите ОПЕК и ОПЕК+, кои ги сочинуваат водечките земји производители на нафта, по речиси шест децении членство. Оваа одлука се смета за огромен удар за организацијата и потенцијален најавувач на нејзиното распаѓање.
Според официјалното соопштение на ОАЕ, овој чекор е одраз на нивната „долгорочна стратешка и економска визија и еволутивниот енергетски профил“. Министерот за енергетика на оваа заливска држава истакна дека ослободувањето од обврските кон овие групи ќе и овозможи на земјата поголема флексибилност на пазарот.
Што значи ова за светскиот пазар на нафта?
Аналитичарите предвидуваат дека заминувањето на ОАЕ суштински ќе го промени геополитичкиот пејзаж на Блискиот Исток и нафтените пазари. Клучните точки вклучуваат:
- Губење на капацитети: Со заминувањето на ОАЕ, ОПЕК губи околу 15% од својот производствен капацитет.
- Ограничувања на квотите: Абу Даби долго време тежнееше кон зголемување на производството, но беше ограничен од групните квоти и нивното нерамномерно почитување од страна на другите членки.
- Притисок врз Саудиска Арабија: Како лидер на ОПЕК, Саудиска Арабија сега ќе мора сама да го преземе „тешкиот товар“ на управување со пазарот и одржување на кохезијата меѓу преостанатите 11 членки.
Контекст на глобалната криза
Одлуката доаѓа во критичен момент кога Светската банка предупредува дека конфликтите на Блискиот Исток предизвикале најголеми загуби во снабдувањето со нафта досега. Се предвидува дека цените на енергенсите годинава ќе пораснат за околу 25%, што најтешко ќе ги погоди најсиромашните слоеви на населението.
Историјат на организацијата
ОПЕК е формиран во 1960 година од страна на Иран, Ирак, Кувајт, Саудиска Арабија и Венецуела со цел координација на производството и обезбедување стабилни приходи. ОАЕ се приклучија во 1967 година. По нивното заминување, во здружението остануваат:
- Алжир, Екваторијална Гвинеја, Габон, Либија, Нигерија и Република Конго (покрај петте основачи).
Експертите, како Сол Кавоник од “MST Financial”, сметаат дека ова е „почеток на крајот на ОПЕК“, бидејќи и други членки би можеле да го следат примерот на Емиратите во потрага по поголема економска независност.
