Овогодишниот Ел Нињо би можел да ги сруши сите досегашни рекорди, а метеоролошката агенција на Обединетите нации (СМО) предупредува дека неговите ефекти ќе се чувствуваат сè до 2027 година. Овој природен феномен настанува кога површината на Тихиот Океан ќе се загрее повеќе од вообичаено, што предизвикува екстремни временски услови ширум светот – од големи суши и топлотни бранови до обилни дождови и поплави.
„Сегашниот Ел Нињо би можел да достигне јачина каква што досега не сме забележале“, изјави Селесте Сауло, генерален секретар на Светската метеоролошка организација. Подсекретарот на ОН за хуманитарни прашања, Том Флечер, го опиша како разорна сила со огромни хуманитарни последици.
Нов траг за долгорочни прогнози
И покрај црните прогнози, научниците од австралиската национална научна агенција CSIRO и Универзитетот во Мелбурн остварија значаен пробив. По анализата на повеќе од 7.500 историски климатски модели, тие утврдија дека Ел Нињо и неговата ладна спротивност, Ла Ниња, можат сигурно да се предвидат дури една година однапред — наместо досегашните шест месеци.
Студијата објавена во списанието Science Advances покажува дека прогнозите започнати за време на фазата Ла Ниња се исклучително точни дури и по 12 месеци, додека оние започнати во неутрални услови се значително помалку сигурни.
„Овие сознанија ни овозможуваат навреме да ги препознаеме посигурните прогнози и значително порано да истрасираме рани предупредувања до јавноста“, истакна главната авторка на студијата, Нандини Рамеш.
Како да се подготвиме за последиците?
Бидејќи Ел Нињо е природен феномен кој не може да се запре, клучот лежи во навремената подготовка. Давиде Фаранда од францускиот Национален центар за научни истражувања (CNRS) нагласува дека државите мора да се фокусираат на управувањето со водните ресурси, прилагодување на земјоделските календари и заштита на добитокот.
Иако Ел Нињо ја покачува просечната глобална температура за околу 0,2 °C, неговите ефекти се додаваат на веќе постоечкото глобално затоплување. Токму затоа 2025 година беше трета најтопла година во историјата.
„Со ублажување на климатските промени не можеме да го елиминираме Ел Нињо, но можеме да го намалиме степенот во кој климатските промени ги влошуваат неговите последици“, заклучува Фаранда.