Денешната изјава на министерот за море, транспорт и инфраструктура, Олег Бутковиќ, го продлабочи и не го реши прашањето за пловењето на руската јахта под санкциите на Ирина ВУ.
Таа мораше да помине низ полиција и гранична контрола во Дубровник
Она што до денес го знаевме е дека луксузната јахта Ирина В.У, во сопственост на сопругата на рускиот олигарх Алишер Усманов, близок пријател на рускиот претседател Владимир Путин, е под санкции на ЕУ, САД и Велика Британија и и е забрането да плови.
Таа била закотвена во Бетина на Муртер, а според информациите од веб-страницата, од марината Бетина испловела на 6 октомври во 10:14 часот, а на 9 октомври околу 12:00 часот била во турското пристаниште Дидим. За да може јахтата да ги напушти хрватските територијални води, таа мораше да помине низ полициска и гранична контрола и контрола од страна на Капетанијата на пристаништата во Дубровник.
Како што објавија медиумите, на нејзино место во Бетина запловила друга, речиси идентична јахта. Во основа, по неа е распишана меѓународна потерница, а DORH, SOA и меѓународните агенции истражуваат како јахтата завршила во Турција и покрај тоа што била под блокада.
Јахтата е запленета во јули, отпловила во октомври, а Министерството за тоа дознало во јануари
Станува збор за јахта долга 35 метри и тешка 240 тони, моделот Sunseeker Predator 115, која плови под хрватско знаме, а нејзиното пристаниште за регистрација е Сплит. Како сопственик на бродот е наведена компанијата Leraux Yachts (Cayman) Limited, која е регистрирана на Карипските Кајмански Острови.
Интересно е и како реагираше тимот на Усманов на тврдењата на „Слободна Далмација“ дека тоа е негова јахта, пишувајќи дека јахтата не е негова, иако веб-страницата Russian Asset Tracker, која следи руски имот, тоа го демантира.
Како што изјави претходно државниот секретар во МНР Франо Матушиќ, известувањето дека јахтата ја нема добиено го добиле на 10 јануари, а на 12 јануари Постојаната група за примена и следење на спроведувањето на меѓународните мерки за ограничување. ги побарал сите информации бидејќи, како што наведе, овој чин е грубо кршење на режимот на санкции.
Тој потсети дека постојаната група на 13 јули донела одлука за замрзнување на таа јахта бидејќи воспоставила врска со лице кое е на списокот на санкции на Европската Унија и го задолжило Министерството за море, транспорт и инфраструктура да спроведување на одлуката за замрзнување на тој имот. Со други зборови, во јули јахтата беше замрзната, во октомври заплови, а Министерството за тоа дозна во јануари.
Бутковиќ се посипува со пепел
Денеска, како што пишувавме, Бутковиќ изјави дека се направени одредени пропусти. Станува збор, рече, за два пропусти на Министерството за море.
„Првиот пропуст се однесува на запечатувањето и следењето на самата таа јахта, затоа што не можете никому да му објасните дека јахтата била запечатена во јули, а дека дури во јануари се дознало дека ја нема бидејќи ја напуштила сувата пристаниште во октомври“, рече Бутковиќ пред седницата.влада.
„Вториот пропуст се однесува на ненавремено доставување на информации до сите пристанишни власти во Хрватска. Јахтата во конкретниот случај стапила во контакт со Капетанијата на пристаништата во Дубровник, а тие немале сознанија кои јахти се на списокот на оние кои се под блокада. тој додаде.
Министерот Бутковиќ решил да отпушти три лица.
„Го разрешив раководителот на секторот за безбедност на пловидбата, кој имаше улога да ги извести сите капетани, како и капетанот на пристаништето во Шибеник и шефот на подружницата во Бетина. Одржав интервјуа со нив.
Овие луѓе не го направија тоа намерно, ова е грешка што им се случи и во таа смисла верувам дека нема да се повтори. Не сакам сега никого да распнувам, тие луѓе ќе бидат разрешени и против нив ќе се покрене дисциплинска постапка“, истакна тој.
Кој го стартуваше кранот, ја спушти јахтата во морето, даде дозвола?
Но, иако објасни зошто Капетанијата на пристаништето Дубровник не реагира, не одговори на најважните прашања, кои му беа поставени уште пред да го посипат со пепел. Како никој од надлежните не забележал дека јахтата долга речиси 35 метри и тешка 240 тони исчезнала од нејзините укотници?
Во ред, човекот од Капетанијата на пристаништето во Шибеник требало да ги извести другите власти, а не го сторил тоа. Можеме да го разбереме зборот „неуспех“ што го користи Бутковиќ. Но, дали е единственото важно што капитените не ги знаеле информациите? Тоа е важно за капетаните, ние го разбираме тоа, но како и да е – зошто оваа одлука влијае и на полицијата? Без разлика на капетанијата, таа треба да има некои информации, особено за пловилото што е запленето.
Да се потсетиме и на зборовите на Франо Матушиќ на почетокот на текстот, односно на 13 јули е донесена одлука за замрзнување на јахтата. Како нешто такво ја заобиколи полицијата? Претпоставувам дека тоа би требало да биде поважно од забелешката на еден вработен во Капетанијата на пристаништето на другите капетани.
На крајот на краиштата, што е со вработените во марината и бродоградилиштето на Муртер? Како не виделе дека нема јахта што е под санкции и како никој не бил информиран за тоа три месеци? Понатаму, одговорните во пристаништето и бродската куќа мораа да дадат дозвола бидејќи јахта што е на сува пристаниште не може така да се лансира.
За да се пушти во употреба ваков пловен објект, како што дознаваме од неофицијални разговори со вработените во пристаништето и марината, мора да се подигне кран, да се спушти бродот во морето по нечија желба, да се извести екипажот. Значи, треба да направите некои документи, да ги направите сите оние дејства што му претходат на нејзиното пловење.
Како екипажот знаел дека системот за надзор не ја видел блокадата?
Сите субјекти споменати во овој текст беа контактирани од Индекс, барајќи одговори, кои очигледно сè уште не се достапни за јавноста. Одговори на писмените прашања не добивме, а телефонските повици, како што обично се случува во петок во државните институции и фирми, не вродија со плод. Ни одговорија само од СОА, пишувајќи дека не можат да коментираат за овој случај.
Најважните прашања се оние што му ги поставивме на министерството на Бутковиќ. Нè интересираше кој ја надгледувал јахтата во Бетина сквер (го прашавме самиот сквер), но и кој издал наредба јахтата да се спушти во морето, како и дали е издадена дозвола за испловување.
Како бродот ја поминал граничната контрола во Дубровник го прашавме ова министерство, како и МУП и дубровничката полиција. Конечно, не интересираше и како екипажот знаел дека системот за надзор не ја видел блокадата за која денеска зборуваше министерот Бутковиќ.
Да го знаеја ова, налага некоја логика, немаше да отидат на гранична контрола, која очигледно мораа да ја поминат. Не интересираше и кој ја сочинува екипажот и што подразбира запечатувањето на пловилото, односно дали тоа значи и механичка забрана за управување со возилото.
Хајдаш Дончиќ: Нема систем, нема контрола
Друг државен секретар, тој во ресорното министерство за море, Ален Госпочиќ за „Слободна Далмација“ изјави дека се работи за чиста кражба, па не е јасно како не е пријавено како таква, што всушност е контекстот на приказната.
Тој рече и нешто интересно за Слободна Далмација – дека не можат да имаат обезбедување во пристаништата и дека тоа е отворена марина, каде што секој може да дојде без проблем. „Во пристаништето Бетина се е отворено за секого. И јас и ти можеме да дојдеме таму, да одиме покрај брегот и да скокнеме на која било јахта што е закотвена таму.
Министерството го известило пристаништето дека јахтата е блокирана, пристаништата дал упатство до надлежните да не се пристапува на јахтата на никаков начин, а Министерството не ангажира безбедносни служби за 24-часовно чување на туѓ имот, ниту дали планира да го стори тоа, затоа што таквиот систем е неодржлив“, вели Госпочиќ.
Впрочем, Слободна Далмација со право се запраша како е можно компанијата Бродоградилиште и марина, чиј основач е Адут Конзалтинг, компанија од Сплит, да пушти брод без да си ја плати сметката. Посебно тој што е под санкции и е долг 35 метри.
Го повикавме и поранешниот ресорниот министер Синиша Хајдаш Дончиќ. „Мојата кафена јахта плови во подрумот под шахтата, така може да се окарактеризира целосното отсуство на контролен систем во управата на Пленковиќ, извинете Луј 14.
За заплената требало да биде известен пристанишниот господар и тогаш управата на пристаништето не може да издаде дозвола за пловидба. Како што кажав, нема систем, нема контрола“, изјави кусо Хајдаш Дончиќ.
Поранешен капетан Обрадовиќ: Бев на два запечатени бродови, околу нас имаше вооружени чувари
На оваа тема долго разговаравме со поранешниот дубровнички морнар, долгоморски капетан Ѓорѓе Обрадовиќ, кој двапати се најде на бродови кои беа пломбирани од пристанишните власти. Неговите изјави всушност најдобро сугерираат каква процедура е вклучена во сериозни земји.
„Поради долгови кон добавувачите на гориво и залихи, бродот со кој пловев беше запечатен од пристаништето во Насау на Бахамите. Бевме врзани за брегот околу еден месец, а бродот го чуваа двајца чувари вооружени само со пиштоли, кои меѓу другата опрема имале и преносни радио уреди.
Бродот беше запечатен многу едноставно со ставање на пломба слична на оние што се користат на броилата за електрична енергија во становите на кабинетот со сертификат на бродот и важни документи.
Никој не смеел да влезе во бродот, освен на екипажот на кој му било дозволено да излезе, туку само со пристаниште, додека на бродот имало пасоши и морнарски книги, во запечатен кабинет со други документи. Одвреме-навреме доаѓаше контролата на безбедносната компанија и пристанишните власти и го обиколија бродот. Кога компанијата го подмири долгот, пристанишните власти го отпечатија бродот и му дозволија да плови“, вели тој.
Тој кажа повеќе за вториот случај.
„Вториот пат кога бев на бродот беше во Галвстон, Тексас, кога компанијата го продаде бродот на друг сопственик. Американската крајбрежна стража ги одзеде најважните сертификати и документи на бродот, а тие ставија печати на кормилото на мостот и на рачката за палење на главниот мотор во машинската соба На бродот и до него имало обезбедување.
Самото запечатување на бродот е симболичен чин и во некои земји може да биде едноставно парче хартија кое забранува пловење. За вистинското запленување се грижат властите на државата која го заплени бродот од различни причини, а покрај обезбедувањето кое физички го чува бродот, најважен е радарскиот навигациски надзор, кој ги идентификува пловните објекти, го следи нивното движење. и ги презема потребните дејствија, од дозвола до забрана за пловидба“, рече тој.
„Печатот може да се отстрани, но никој не би се осмелил да го стори тоа“
Дали беше можно да се отстранат овие пломби?
„Се разбира, со малку појаки клешти, но никој не би се осмелил да го стори тоа. Не само што обезбедувањето би ја алармирало крајбрежната стража, туку крајбрежната стража би забележала и најмало движење на бродот со радарско следење.
Друга причина е што никој од екипажот не би се осмелил да направи такво нешто во Америка, бидејќи би биле на црната листа, би ги изгубиле сертификатите и правото на американска виза, кои тогаш биле задолжителни, што би значело дека нема да можат да да се качите каде било во светот.и да работите како морнар.
Штом новата компанија ги плати сите трошоци што ги имаше бродот од продажбата до преземањето, сертификатите беа вратени и беше дозволено да исплови“, изјави поранешниот капетан Обрадовиќ.
Го прашуваме како можеше да исплови запленетата руска јахта Ирина В.У.
„Навистина е тешко да се одговори на тоа прашање. Деталната истрага ќе го покаже тоа, но со оглед на целата чудна ситуација, можно е да се работи за спој на несреќни околности за хрватските власти или добро испланирана акција на сопственикот на бродот со помош на некој од Хрватска.
Секако се било добро испланирано, но се поставува прашањето како се осмелиле да ја одземат одземената јахта, односно од каде знаеле дека другите пристанишни власти не биле информирани за заплената, па бродот Ирина ВУ испловил од Јадранот, иако била забележана и следена од радарот и уредно потпишана пред да ги напушти хрватските води.
Доколку другите пристанишни власти, освен Шибеник, знаеја дека се работи за запленет брод, Ирина ВУ немаше да може да го напушти Јадранот. Министерството за море, транспорт и инфраструктура мора да истражи се што се случи и да даде одговор на вашите прашања, бидејќи тоа е од интерес за јавноста и предизвикува чудење кај морнарите“, додаде тој.
Поранешен шеф на СОА Летица: Овде веројатно има корупција
Поранешниот шеф на операциите на SOA, Анте Летица, рече дека во овој случај веројатно се споиле неколку елементи.
„Веројатно, нема да кажам за некакво невнимание, туку недоличноста на државните органи и органи, веројатно има и корупција во ова и затоа е потребно не само капетаните на пристаништето, пристанишните власти, полицијата и сл. на, но и СОА, да го истражи, да види што е небрежност, неодговорност, недоличност, а што е корупција. Некој ќе треба да одговара за тоа“, рече Летица.
Тој истакна дека му е чудно како јахтата влегла во морето од суво прицврстување.
„Тогаш екипажот беше таму и отпловија за Дубровник, ги завршија деталите што требаше да се направат – одобренија од пристанишните власти, наполнија гориво и исплови од хрватските територијални води. Тоа треба да се види и мислам дека државниот правобранител Канцеларијата ќе ја даде правната квалификација на тој чин.Треба да видиме каде има безгрижност, неодговорност, негрижа на државните органи, а каде има корупција, поткуп и слично и секој да одговара според својот дел од одговорноста. “ изјави Летица.
Тој изрази надеж дека сите во синџирот на одлучување се разбудиле поради овој случај и ги забележале неправилностите и празнините кои треба да се пополнат. Сега тие јахти се подобро чувани, таму демек постојано има морнари кои се грижат за безбедноста на морето, има и чувари и се надевам дека ова сега е подигнато на повисоко ниво“, рече Летица.