Трамп најави операција за деблокада на Хормушкиот теснец
Американскиот претседател Доналд Трамп го објави почетокот на операцијата „Проект Слобода“ (Project Freedom), со која Соединетите Американски Држави планираат да им помогнат на бродовите блокирани во Хормушкиот теснец. Овој стратешки важен премин е делумно затворен со недели, по ескалацијата на судирите меѓу САД, Израел и Иран.
Теснецот е една од најкритичните поморски рути во светот, низ која поминува околу 20 проценти од глобалната нафта и течен гас. Блокадата настана како одговор на Техеран по воздушните напади извршени од страна на САД и Израел врз ирански цели.
Хуманитарен гест или воена операција?
Трамп ја опиша операцијата како „хуманитарен гест“, нагласувајќи дека бродовите заробени во теснецот се „неутрални и невини набљудувачи“ кои трпат последици од конфликтот.
- Многу екипажи се соочуваат со недостиг на храна и основни потреби.
- Трамп преку платформата Truth Social вети дека САД ќе овозможат безбедно напуштање на подрачјето.
- Американската Централна команда (Centcom) потврди дека во операцијата се вклучени разурнувачи, над 100 авиони, беспилотни летала и околу 15.000 војници.
Остра реакција од Техеран
И покрај ублажената реторика од Вашингтон, Иран упати сериозни закани. Иранскиот воен врх порача дека ќе го нападне секој странски воен брод што ќе се обиде да влезе во теснецот без координација со нивните власти. Генералот Али Абдолахи изјави дека Хормушкиот теснец е под целосна контрола на иранските вооружени сили.
Критична состојба за илјадници морнари
Според податоците на Меѓународната поморска организација, во Персискиот Залив моментално се блокирани околу 2.000 бродови и дури 20.000 членови на екипаж. Состојбата е исклучително напната, а морнарите известуваат за чести ракетни напади и експлозии во нивна близина.
Ризик од директен судир
Главната дилема останува дали САД ќе обезбедат само логистичка поддршка или и воена придружба за бродовите. Доколку се примени воена придружба, ризикот од директен воен судир меѓу САД и Иран нагло се зголемува.
Додека дипломатските преговори не даваат конкретни резултати, пазарите реагираат внимателно. Цените на нафтата остануваат високи, со пораст од над 50 проценти во споредба со периодот пред почетокот на кризата. Британскиот центар за поморска безбедност предупредува дека заканата од мини и воени операции во теснецот и понатаму е „критична“.
