Новото истражување објавено во престижниот „British Medical Journal“ (BMJ) открива загрижувачки податоци за популарните лекови за слабеење. Иако помагаат во брзо губење на тежината, цената на прекинот на терапијата е екстремно брзо враќање на старите навики и килограми.
Популарните инјекции како Wegovy и Mounjaro, кои станаа глобален феномен, кријат сериозен ризик. Според анализата на 37 студии кои опфатиле над 9.000 пациенти, лицата кои прекинуваат со овие лекови ги враќаат килограмите дури четири пати побрзо во споредба со оние кои слабееле на традиционален начин – со диета и вежбање.
Јо-јо ефект со голема брзина
Податоците покажуваат дека со помош на овие лекови (GLP-1 рецепторни агонисти), пациентите губат околу една петтина од својата тежина. Меѓутоа, по прекинот на терапијата, килограмите се враќаат со просечна брзина од 0,8 кг месечно. Тоа значи дека за само една и пол година, пациентот се враќа на почетната точка.
За споредба, кај традиционалните диети, иако губењето на тежината е помало, враќањето е значително побавно – околу 0,1 кг месечно.
Зошто доаѓа до „експлозија“ на апетитот?
Д-р Адам Колинс од Универзитетот во Сари објаснува дека овие инјекции го имитираат природниот хормон GLP-1, кој му кажува на мозокот дека сме сити.
„Проблемот е што кога вештачки одржувате нивоа на овој хормон многу повисоки од нормалните, телото може да почне да произведува помалку од сопствениот хормон или да стане помалку чувствително на него. Штом прекинете со лекот, апетитот веќе не е под контрола и прејадувањето е речиси неизбежно“, вели Колинс.
Корисниците го опишуваат ова чувство како „вклучување на прекинувач“ – одеднаш се појавува огромна глад и желба за храна која претходно била потисната.
Доживотна терапија или привремено решение?
Поради овие наоди, сè повеќе експерти и самите фармацевтски компании (како Eli Lilly и Novo Nordisk) сугерираат дека дебелината треба да се третира како хронична болест. Тоа подразбира дека терапијата можеби ќе мора да биде доживотна, слично како лековите за висок притисок или дијабетес.
Клучни препораки од лекарите:
- Не е за козметички цели: Овие лекови се наменети за медицински згрижени дебели лица со здравствени ризици, а не за оние кои сакаат да ослабат „неколку килограми за на плажа“.
- Промена на навики: Ако лекот се користи без истовремена промена на исхраната и физичка активност, враќањето на тежината е загарантирано.
- Лекарски надзор: Самостојното купување на „црниот пазар“ или користењето без строг медицински протокол може да доведе до долгорочни метаболички оштетувања.
Има ли придобивки од краткорочна употреба?
И покрај ризикот од враќање на тежината, некои научници, како професорот Навид Сатар од Универзитетот во Глазгов, сметаат дека дури и краткотрајното намалување на тежината може да биде корисно. Тоа може да го „одмори“ срцето, да ги заштити бубрезите и да го намали притисокот врз зглобовите, но сепак се потребни подолги истражувања за да се потврдат овие долгорочни ефекти.
