Под слоганот „Државен архив, столб на македонското битие“, вечерва со свечена академија беше одбележан големиот јубилеј – 75 години од основањето на Државниот архив. Премиерот Христијан Мицкоски и директорот Димитар Богески порачаа дека оваа институција не е само склад на хартија, туку живиот темел на македонската државност.
Мицкоски: Фактите се нашата најсилна одбрана
Премиерот Христијан Мицкоски во своето обраќање истакна дека Архивот е мостот меѓу генерациите и институција која ја чува вистината во времиња кога идентитетот често бил оспоруван.
- Архивот како темел: „Архивот не е само минато, тој е темел врз кој ја градиме сегашноста и ја проектираме иднината. Народ без архив е народ без паметење, а народ без паметење е народ без иднина“, порача премиерот.
- Борба со факти, не со емоции: Тој нагласи дека во депоата живеат сведоштвата за македонските борби и победи. „Архивите се нашата најсилна одбрана бидејќи не зборуваат со емоции, туку со факти, а фактите се најцврстиот потпирач на државата.“
- Дигитална иднина: Мицкоски најави дека во ера на брзи информации, Архивот мора да помине низ целосна дигитална трансформација за да стане подостапен за младите и научната јавност.
Богески: Без корени нема круна
Директорот на Државниот архив, Димитар Богески, повикувајќи се на мислата на Блаже Конески, истакна дека институцијата е чувар на македонските корени кои ја држат „државната круна“.
„Седум и пол децении оваа институција не е само чувар на документи, туку светилник на нашата иднина. Секој обработен документ и секоја дигитализирана страница е доказ дека минатото е живо и присутно“, рече Богески.
Тој упати посебна благодарност до вработените – архивистите, конзерваторите и истражувачите, нарекувајќи ги „тивкото срце на Архивот“ кое секојдневно ја спасува вистината од заборавот.
Јубилејни изданија: Нова монографија, изложба и поштенска марка
По повод 75-годишнината, беа промовирани неколку значајни проекти кои го доближуваат архивското богатство до граѓаните:
- Монографија „75 години Државен архив“: Капитално дело кое содржи клучни документи, фотографии и сведоштва за историјата, културата и секојдневниот живот низ вековите.
- Изложба „Ризница на постоењето“: Поставка која за првпат вади на јавен увид ретки ракописи, карти и акти кои досега се чувале во тишината на архивските депоа.
- Јубилејна поштенска марка: Симболичен печат кој ќе патува низ светот како сведоштво за македонскиот државен континуитет.
Визијата за иднината останува јасна: создавање модерен, дигитализиран Архив со отворен пристап, кој ќе ја обезбеди трајноста на националната меморија за сите идни истражувачи и граѓани.