Под звуците на свирчињата и транспарентите со јасни барања, главниот град во петокот беше сведок на уште еден традиционален, но и необично тивок првомајски марш. Под мотото „За плата се бориме – не се молиме“, работниците ги поминаа клучните точки на државната моќ: од Работничкиот дом, преку Собранието и Стопанската комора, сè до седиштето на Владата. Но, зад бројките на присутните се крие горчливата вистина за состојбата на македонскиот работник.
Помеѓу ниските плати и високиот ризик
Првиот човек на Сојузот на синдикатите на Македонија (ССМ), Слободан Трендафилов, со емотивен говор потсети на суштината на овој ден, но и на суровата реалност. Според неговите податоци, дури 260.000 работници во земјава преживуваат со плата под 600 евра – сума која одамна ја изгуби битката со потрошувачката кошница.
„За жал, само неколку илјади луѓе собраа храброст да излезат. Многумина се незадоволни, но се плашат дека протестот ќе се протолкува како насочен против некого,“ истакна Трендафилов.
Тој алармираше и за загрижувачкиот тренд на повреди и смртни случаи на работните места. Македонскиот работник, вели тој, наутро заминува на работа со надеж за подобар живот, а неретко не се враќа дома жив поради системската негрижа за безбедноста и заштитата.
Образованието бара достоинство
На протестот гласно одекнаа и барањата на Независниот синдикат за образование и наука. Претседателот Томислав Гиевски упати остри критики до синдикалните организации кои се под контрола на политичките центри, порачувајќи дека борбата за права не трпи компромиси со моќниците.
„Бараме итно почитување на колективните договори и пресметка на платите според легалните коефициенти помножени со минималната плата. Вработените во образованието и детската заштита заслужуваат достоинствено вреднување на својот труд, а не само ветувања,“ дециден беше Гиевски.
Дијалог или улица?
Овој Први мај уште еднаш ги покажа пукнатините во синдикалното движење. Додека ССМ и независните синдикати маршираа, најголемиот синдикат во образованието – СОНК, одлучи да остане настрана. Нивниот став е дека решенијата се носат на маса преку социјален дијалог, а не преку протести, одлука која кај дел од членството беше дочекана со одобрување, а кај други со сомнеж во ефикасноста на таквиот пристап.
Засега, ехото од протестот останува да вибрира пред затворените владини порти. Пораката е јасна: работникот е буден, но патот од стравот до борбата за правата кои биле извојувани уште во 1886 година, сè уште е исполнет со предизвици.
