Врховниот лидер на Иран се закани дека ќе испрати американски носачи на авиони „на дното на морето“ додека започнуваат разговорите во Женева за да се избегне војна. Но, Хамнеи го отфрли американското воено засилување во Персискиот Залив откако Доналд Трамп минатата недела нареди втор носач на авиони во регионот.
„Тие постојано велат дека испратиле носач на авиони во Иран. Добро, носачот на авиони е опасна машина, но поопасно од тоа е оружјето што може да го испрати на дното на морето“, рече врховниот лидер на Исламската Република.
Дополнително, Корпусот на Исламската револуционерна гарда (ИРГК), елитна единица лојална на Хамнеи, започна поморски вежби во Ормутскиот теснец и рече дека привремено ќе затвори делови од клучната линија за превоз на нафта за време на вежбите со боева муниција. Тоа би бил првпат тесниот влез во Заливот да биде блокиран од војните со танкери во 1980-тите.
Пораки за домашната јавност
Заканите на Хамнеи за потопување на американски воени бродови веројатно се насочени првенствено кон домашната публика, а не кон Вашингтон, но сепак ризикуваат да го налутат претседателот Трамп.
„Се чини дека американскиот претседател постојано повторува дека нивната армија е најсилна во светот“, рече Хамнеи. „Но, дури и најсилната армија во светот понекогаш може да се соочи со таков туш од кој нема да се опорави.“
Со оглед на длабоките поделби во рамките на политичката елита на Иран околу преговорите во Женева, илјадниците мртви по задушувањето на протестите во јануари и апсењата на реформистичките лидери, Хамнеи е под притисок да покаже сила. Неговите јавни закани би можеле да послужат и како политичка покривка за какви било компромиси што неговиот преговарачки тим би можел да ги постигне во Женева, вклучително и ограничувања на нуклеарната програма на Иран.
Дипломатија во Женева
Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, е во Женева за втората рунда нуклеарни преговори со американските претставници Стив Виткоф и Џаред Кушнер, со посредство на Оман.
Доналд Трамп, додека носачот на авиони УСС Џералд Р. Форд влегуваше во Медитеранот на пат кон Блискиот Исток, рече дека ќе биде „индиректно“ вклучен во разговорите, додавајќи: „Не мислам дека сакаат да ги трпат последиците ако не добиеме договор.“
Првата рунда разговори се одржа во Оман пред 10 дена, по што двете страни изразија претпазлив оптимизам дека би било вредно да се продолжат преговорите. И покрај позитивните сигнали, Трамп продолжи да му се заканува на Иран со воена акција.
Осврнувајќи се на американските напади врз нуклеарните постројки на Иран минатото лето, кои се случија откако неколку рунди преговори не дадоа резултати, тој рече: „Можевме да постигнеме договор наместо да испраќаме Б-2 за да го уништиме нивниот нуклеарен потенцијал. И моравме да испратиме Б-2“, осврнувајќи се на американските бомбардери „скришум“. „Се надевам дека сега ќе биде поразумен“, додаде тој.
Белата куќа е под притисок од Израел да инсистира на ограничувања на иранските залихи на балистички ракети и крај на финансирањето на терористичките групи, покрај нуклеарното прашање. Американските преговарачи го користат и својот престој во Женева за да се сретнат со руската делегација за Украина.
Во вторник, Виткоф беше виден како појадува со Џонатан Пауел, советникот за национална безбедност на лидерот на британските лабуристи, Кир Стармер, во хотелот „Женева Интерконтинентал“. Накратко им се придружи Ден Дрискол, секретарот на американската армија, кој стоеше над нив во тренерка.
Услови и воена моќ
Иранскиот министер за надворешни работи Аракчи се сретна со шефот на нуклеарното надзорно тело на ОН во понеделник, велејќи на социјалната мрежа X дека е во Женева за да „постигне фер и праведен договор“. Но, тој додаде: „Она што не е предмет на преговори е попуштањето пред заканите“.
Во меѓувреме, USS Gerald R. Ford, најголемиот воен брод во светот, наскоро ќе се придружи на ударната група на носачот USS Abraham Lincoln на Блискиот Исток. Кога ќе се здружат, силите ќе им овозможат на САД да спроведат континуирана кампања на воздушни напади врз Иран.
Зборувајќи во вторник за преговорите во Женева, Хамнеи рече дека поседувањето оружје за одвраќање е „неопходно и задолжително“ за секоја земја. Тој ги нарече барањата на САД Иран да се откаже од својата нуклеарна програма „нелогични“, додавајќи: „Ако воопшто треба да се одржат преговори, погрешно е и глупаво да се однапред одредува нивниот исход. Овој глупав потег го прават американската влада, претседателот и некои сенатори, без да сфатат дека ова е ќорсокак за нив“.
Иако Израел, заедно со некои политичари во Вашингтон, сака Трамп да се обиде да го собори режимот, аналитичарите се скептични дека тоа може да се постигне само преку воздушни напади, а самиот Трамп не е склонен да испраќа американски копнени сили во Иран.