Македонија се наоѓа во критична фаза од своите евроинтеграции, каде што домашните реформи и геополитичката реалност наметнуваат нова итност. Ова е главниот заклучок во нацрт-извештајот на европратеникот и известувач за земјава, Томас Вајц, кој на 26 февруари ќе биде презентиран пред Комитетот за надворешни работи на Европскиот парламент (АФЕТ).
Реформи под лупа: Владеење на правото и корупција
Вајц нотира дека пристапниот процес е во застој, а напредокот во клучните области е недоволен. Како главни причини за ова се наведуваат:
- Изборниот циклус кој го забави темпото на реформи.
- Ограничените капацитети на јавната администрација.
- Недостигот на долгорочна политичка посветеност за суштински промени во правосудството и борбата против корупцијата.
Геополитички контекст и уставни измени
Во време на војната во Украина и неизвесноста во трансатлантските односи, Вајц смета дека Европа мора да остане обединета. Тој посочува дека:
- Уставните измени се неопходни, но застојот се должи на стравот од нови блокади од страна на Бугарија.
- Политичката волја мора итно да се зголеми кај двете страни за да се надмине ќор-сокакот.
- ЕУ мора да си ги исполни обврските и преку активна дипломатија да ѝ помогне на Македонија да ги надмине пречките.
„Процесот останува заснован на заслуги. Владата и пратениците мора да почнат да даваат опипливи и искрени резултати без дополнително одлагање“, нагласува Вајц.
Оценка по сектори: Од економија до медиуми
- Основни права: Генерално на задоволително ниво, но со потреба од поголема заштита на немнозинските заедници и ЛГБТ-лицата.
- Медиуми: Потребна е поголема независност и посилна борба против дезинформациите.
- Економија и енергетика: Се поздравуваат чекорите во реформската агенда и напредокот на Коридорите 8 и 10, но се бараат повеќе инвестиции во транспортот и енергетската инфраструктура.
- Надворешна политика: Земјата е целосно усогласена со надворешната политика на ЕУ, што е оценето како позитивен пример.
По презентацијата на 26 февруари, документот ќе биде разгледан од политичките групи во ЕП (март–април), по што ќе следи гласање во АФЕТ во мај. Конечната верзија на извештајот се очекува да биде усвоена на пленарна седница пред летната пауза.