Иако теоретски ги познаваат основните термини, нашите ученици паѓаат на испитот по „практично штедење“.
Да се знае што е банкнота или банкарска картичка е едно, но да се разбере како парите работат во реалниот свет е сосема друга вештина. Најновите анализи на ОЕЦД и надлежните институции во земјава покажуваат загрижувачка слика: македонските ученици имаат само површни познавања за финансиските концепти, но не знаат како да ги применат во секојдневието.
Според министерката за образование и наука, Весна Јаневска, нивото на финансиска писменост кај населението од околу 56% е под посакуваното ниво. Токму затоа, државата во соработка со низа институции – од Народната банка и Министерството за финансии, па сè до ДАП и Здружението на банки – развива програми кои треба да го пополнат овој вакуум во знаењето.
„Развиваме програми со кои младите од најрана возраст ќе учат како да управуваат со своите средства, како да штедат, да инвестираат и како да ги проценат ризиците,“ истакна Јаневска.
Од училница до реална економија
За оваа цел, во основните училишта веќе е воведен изборниот предмет „Финансиски знаења“, кој е достапен за учениците од 4-то до 9-то одделение. Намерата не е само сувопарно учење дефиниции, туку создавање вештини.
Директорката на Бирото за развој на образованието (БРО), Милка Тримчевска, објаснува дека фокусот е ставен и на заштитата на потрошувачите. Целта е образовниот процес да продуцира индивидуи кои во иднина ќе носат одговорни и информирани финансиски одлуки, наместо да паѓаат во стапиците на долговите или лошите инвестиции.
Што треба да знаат родителите?
Промените во наставната програма значат дека децата веќе нема да учат за парите само „од дома“. Преку институционална поддршка, тие ќе се запознаат со:
- Управување со личен буџет (џепарлак и први заработки);
- Механизми за штедење и инвестирање;
- Препознавање на ризици и заштита од измами;
- Потрошувачки права и како да се реагира при неправедна трговска практика.
Додека светот станува сè покомплексен на дигитален и економски план, ваквите вештини веќе не се луксуз, туку неопходност за преживување во 21-виот век.