Пораките пристигнувале тивко – преку сосет, роднина или познаник кој „веќе извадил пари“. Во градовите како Кавадарци, Неготино и Велес, приказната за платформата „Конти“ не се ширела преку класични реклами, туку како локална легенда за брза и лесна заработка. Од Viber групи до семејни трпези, ветувањето за пари преку социјалните мрежи стана масовна опсесија.
Според проценки на упатени извори, пирамидалната онлајн шема „Конти“ во текот на 2024 година успеала да извлече околу 15 милиони евра од илјадници македонски граѓани. Бројките на оштетени се вртоглави – се претпоставува дека над 14.000 луѓе биле дел од оваа измама, најмногу од Кавадарци, Неготино, Велес и Гевгелија.
Модерен софтвер за стара измама
Иако моделот е стара пирамидална шема, тој бил спакуван во модерна дигитална амбалажа:
- Мобилни апликации и Телеграм групи;
- Крипто-платформи за трансакции;
- Банални задачи како „гледање филмски трејлери“ или „лајкување содржини“;
- Систем на дневни бонуси и високи приноси на вложени средства (од 100 до 3.000 евра).
Најсилната мамка биле првичните исплати. Кога првите вложувачи навистина ќе добиеле пари, тие станувале најдобрите промотори на шемата. Во малите средини, довербата не се градела кон платформата, туку кон „човекот од народот“ кој веќе заработил.
Зошто предупредувањата потфрлија?
Македонските граѓани често покажуваат парадоксална доверба. Додека институционалните предупредувања и советите од финансиски експерти се доживуваат како бирократија или ароганција, „скриншот“ од трансакција на сосет се прифаќа како несоборлив доказ за успех. Во земја со ниски примања, измамите не продаваат инвестиции, туку надеж за кратенка до подобар живот.
Дополнителни фактори кои придонесоа за колапсот се:
- Социјален притисок: Стравот да не се биде „единствениот будала“ што не заработува додека цела околина е влезена во шемата.
- Дигитални илузија: Влијанието на TikTok и Facebook групите е посилно од официјалните соопштенија.
- Култура на молк: По пропаѓањето на шемата, жртвите најчесто не пријавуваат од срам или затоа што и самите убедувале други да се приклучат.
Извор: Pari.com.mk