Напредок во преговорите меѓу Вашингтон и Техеран
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека договорот со Иран е „во голема мера договорен“ и дека деталите ќе бидат објавени наскоро. Според неговите зборови, овој договор ќе го вклучува и отворањето на стратешки важниот Ормутски Теснец.
Трамп на социјалните мрежи објави дека остварил „многу добар разговор“ со лидерите на Саудиска Арабија, Обединетите Арапски Емирати и Катар во врска со „Меморандумот за разбирање кој се однесува на МИРОТ“. Тој нагласи дека финалните аспекти на договорот моментално се разгледуваат и дека се чека финализација меѓу САД, Иран и останатите инволвирани земји.
Клучни точки и услови во договорот
Иако претседателот Трамп не откри специфични детали од нацрт-договорот, тој беше дециден за неколку клучни прашања:
- Нуклеарно оружје: Договорот „апсолутно“ ќе го спречи Иран да се стекне со нуклеарно оружје.
- Максимални барања: Трамп изјави дека ќе го потпише само оној договор во кој САД ќе го добијат „сè она што го сакаат“.
- Ормутски Теснец: Повторно отворање на преминот за слободен транзит без никакви такси наметнати од Иран.
- Ураниум: Иран ќе мора да го предаде својот високо збогатен ураниум.
Претпазливост од страна на Иран
И покрај оптимизмот на Трамп, официјален Техеран останува претпазлив. Портпаролот на иранското министерство за надворешни работи, Есмаил Бакаи, изјави дека позициите на двете страни се приближуваат, но предупреди на „противречните изјави“ од американска страна.
Бакаи појасни дека иранскиот план предвидува првичен меморандум во форма на рамка со 14 точки. Тој предвидува дека по финализирањето на овој меморандум, би следувале дополнителни разговори во рок од 30 до 60 дена пред да се дојде до конечен договор.
Меѓународен притисок и воена состојба
Овој дипломатски напредок доаѓа во време на високи тензии. САД ги блокираат иранските пристаништа од 13 април, а американската Централна команда (Centcom) соопшти дека блокадата е „високо ефективна“ и економски го исцрпува Иран.
Францускиот претседател Емануел Макрон исто така е вклучен во разговорите со Трамп и арапските лидери, при што Франција го става приоритетот врз целосното отворање на Ормутскиот Теснец за меѓународна трговија.
Трамп дури го откажа присуството на свадбата на својот син, Доналд Јуниор, за да остане во Вашингтон во овој „важен период“, што укажува на итноста на ситуацијата и можноста за постигнување историски договор или, во спротивно, продолжување на острите воени и економски санкции.