По појавата на вештачки водители на телевизискиот канал „Хепи“, се поставува прашањето дали ова ќе биде иднината на телевизиското известување или е тоа едноставна измама. Како гледачите можат да препознаат водители кои се роботи, производи на вештачка интелигенција?
Телевизијата „Хепи“ направи нов технолошки експеримент во домашниот медиумски простор – водители генерирани од вештачка интелигенција се појавија во програмата. Како што објави Здружението на новинари на Србија (УНС), ова е прв случај во Србија на национален телевизиски канал, вестите ги читаат вештачки „водители“, наместо вистински водители.
Водителките со вештачка интелигенција се претставени под имињата Бојана Филиповиќ и Марко Поповиќ, а нивната улога, како што наведува телевизијата, е да го олеснат и модернизираат презентирањето на содржините. Сепак, гледачите не биле однапред информирани дека станува збор за генерирани ликови, што отвора прашања за професионализмот и транспарентноста на работата на оваа телевизиска станица.
Во одговор на УНС, Хепи изјави дека виртуелните водители не ги заменуваат новинарите и уредниците, туку служат како технолошка поддршка за продукцијата. Според нивните тврдења, зад секоја информација сè уште стојат тимови од новинари кои ја проверуваат и уредуваат содржината, додека вештачката интелигенција се користи исклучиво како алатка за презентација.
TV Hepi je uvela voditelje generisane veštačkom inteligencijom. Zovu se Bojana Filipović i Marko Popović. Ne znam ko im je kum.#izglave30 pic.twitter.com/D87wyrTwq1
— Miroslav Miletić (@izglave) June 20, 2026
Управата на телевизијата, исто така, вели дека ја гледаат иднината на медиумите во комбинација од човечка работа и технолошки иновации, нагласувајќи дека промените треба да се воведуваат „внимателно и одговорно“.
Иднина или измама?
Појавата на презентери со вештачка интелигенција ќе отвори многу поширока дебата во медиумската индустрија: дали ова е природен чекор во еволуцијата на телевизијата или потенцијално кршење на довербата на публиката? Застапниците на технологијата тврдат дека вештачката интелигенција може да го забрза производството, да ги намали трошоците и да овозможи нови формати на информации, особено во емисиите базирани на стандардизирани вести.
Од друга страна, критичарите предупредуваат дека неетикетирањето на презентерите генерирани од вештачка интелигенција може да доведе до замаглување на линијата помеѓу реалната и вештачки создадената содржина. Прашањето за довербата е особено спорно – бидејќи телевизијата традиционално се потпира на идејата дека гледачот гледа „жив“ новинар кој носи професионална одговорност за кажаниот збор.
Примери од светот: Презентери со вештачка интелигенција веќе на екраните
Слични експерименти веќе се видени во светските медиуми. Британскиот јавен сервис Канал 4 прикажа експериментален извештај со презентер со вештачка интелигенција како дел од посебен проект за иднината на телевизијата, претставувајќи го како тест на границите помеѓу технологијата и новинарството. Проектот предизвика широка дебата за етиката и транспарентноста во известувањето.
„Водители“ со вештачка интелигенција се појавија и во Азија и на глобалните платформи, особено во вестите и дигиталните канали, каде што вештачки генерираните водители се користат за брзи вести и автоматизирани емитувања.
Во некои случаи, како што се кинеските државни медиуми, водителите со вештачка интелигенција веќе станаа дел од редовните експериментални програми.
Како гледачите можат да ја препознаат разликата
На гледачите им се препорачува да обрнат внимание на неколку работи во емисијата што можат да откријат водител генериран од вештачка интелигенција. Тие вклучуваат, пред сè, неприродни движења на водителот што се појавуваат, отсуство на спонтани реакции, како и униформен тон на говорот без варијации што се типични за човечкиот говор.
Важен индикатор е транспарентноста на емитувачот – професионалните стандарди бараат телевизиската станица јасно да наведе кога се користи вештачка интелигенција во презентацијата на содржината.
Гледачите треба да проверат и информации од повеќе извори, особено кога станува збор за нови формати и експериментални емисии што комбинираат технологија и новинарство.