ДОЦНА синоќа во Каракас, човек со мегафон ги информираше своите соседи за првите последици од најлошиот земјотрес од 1967 година. Тоа беше Густаво Дуке, градоначалник на една од општините во Каракас која беше најтешко погодена од земјотресите што погодија неколку држави во Венецуела.
Од населба каде што најмалку четири згради беа срушени за неколку секунди, објавува „Ел Паис“, Дуке стана реткост во ноќта на хаос и паника: некој што дава информации.
„Досега спасивме 18 луѓе живи“, извика тој под навивањето на толпата. Додека сирените се слушаа во позадина, тој ги повика сите да останат на двата главни плоштади на општината, каде што се обезбедени вода, тоалети, лекари и пункт за пријавување на исчезнати лица, и таму да ги бараат своите најблиски.
Тој продолжи да разговара со новинарите и да снима видео пораки за своите сограѓани.
Повеќе од шест часа по првиот земјотрес, по полноќ по локално време, привремената претседателка на Венецуела, Делси Родригез, се појави по втор пат, овој пат за да го објави прелиминарниот број на жртви: 32 мртви и 700 повредени. Тој број не ја вклучува крајбрежната држава Ла Гваира, епицентарот на трагедијата, одвоена од Каракас со планината Ел Авила, каде што се урнаа десетици згради и каде што постои целосна неизвесност за обемот на штетата.
Длабоко во ноќта, жителите на Каракас, Ла Гваира и неколку други држави сè уште беа на улиците, плашејќи се да се вратат дома и очајно барајќи информации.
Во ноќ без интернет, без податоци и без многу официјални информации, градоначалниците, спасувачите и новинарите на улиците постепено, дел по дел, известуваа што се случува. По земјотресот, многу телефони останаа без сигнал, но проблемите со поврзаноста и недостатокот на транспарентност во Венецуела постојат веќе долго време.
Социјалната мрежа X во земјата е блокирана од август 2024 година и до неа може да се пристапи само преку VPN, десетици независни новински портали се соочуваат со ограничувања, а Венецуела е меѓу земјите со најбавен мобилен интернет во светот.
Во првите часови по земјотресот, информациите се дел од спасувачките напори: насочување на луѓето каде да одат, повторно поврзување на семејствата во земјата со осумте милиони Венецуелци во дијаспората и одведување на повредените кај лекарите.
„Неприфатливо е што два часа по земјотресот нема официјални информации за обемот и штетата“, рече членот на опозицијата Хуан Пабло Гуанипа.
Едмундо Гонзалез, победникот на изборите во 2024 година според записите собрани од опозицијата, зборуваше за „систематска и продолжена блокада“. Венецуелците во странство, напиша тој на социјалните медиуми, не можеа да дознаат дали нивните семејства се добро.
Спасувачките напори беа обележани и со недостаток на опрема. Градоначалникот Дуке побара од градежните компании да позајмат дупчалки и хидраулични чекани за да им помогнат на спасувачите да ги пробијат бетонските плочи. Спасувачите импровизираа со она што го имаа. Во Чакао немаше светла. Немаше скали. Немаше пожарникари. Цивилите и полицијата рачно отстрануваа камења.
Повредените исто така пристигнуваа во здравствениот систем кој, дури и под нормални околности, се бори со хроничен недостиг на залихи. Венецуела со години поминува низ сложена хуманитарна криза. На почетокот на 2026 година, околу 7,9 милиони луѓе, повеќе од еден од четири лица, имаа потреба од основна помош, а ОН ги наведува здравството, водата и енергијата како меѓу најкритичните области. Прекините на електричната енергија и водата се хронични во поголемиот дел од земјата.
Во Каракас, штетата оваа ноќ беше сериозна, но локализирана и концентрирана во одредени населби, но дури и тоа беше доволно за да го преоптовари системот за цивилна заштита, кој не е во можност да одговори на сите потреби. Нема доволно луѓе за да ги проверат зградите и да им кажат на жителите дали можат да се вратат во своите домови. „Премногу сме зафатени со вистински вонредни ситуации за да им кажеме во моментов“, им рече еден припадник на службата на жителите во областа Ла Карлота.
Значи, со малку избор, луѓето се подготвија да спијат на душеци на улиците и покрај автопатите.