Дигиталната трансформација во Македонија веќе не е само теорија, туку испорачува конкретни резултати преку побрза администрација, електронски документи без чекање на шалтери и зголемена сајбер безбедност, порача денеска министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски. Во својот детален отчет за сработеното во изминатите две години, тој ги презентираше 11-те клучни приоритети кои ја придвижија земјата напред во дигиталната ера.
„За две години покажавме дека дигиталната трансформација значи извод без шалтер, уверение без губење денови, лиценца што се проверува со QR код и институции што разменуваат податоци меѓу себе. Помалку документи, повеќе услуги на едно место и поголема доверба во институциите“, истакна Андоновски.
Револуционерен раст на дигиталните трансакции и е-услугите
Министерот презентираше импресивни бројки во неколку клучни сегменти од првата група приоритети:
- Национален портал за е-услуги: Забележан е енормен раст на бројот на дигитални услуги, корисници и поднесени барања.
- Центри за услуги: Од само 5 центри во 2024 година, нивниот број денес е зголемен на 16, со цел државата да биде поблиску до граѓаните на кои им е потребна директна поддршка.
- Интероперабилност (размена на податоци): Месечниот број на трансакции меѓу институциите преку Платформата за интероперабилност е зголемен од 708.000 на речиси 4 милиони – раст од неверојатни 460 проценти.
- Електронско работење (еДМС): Бројот на институции кои се приклучени на овој систем за внатрешно електронско работење порасна од 22 во 2024 година на 43 во 2026 година.
Милионски европски инвестиции, вештачка интелигенција и „Роаминг како дома“
Во рамки на европската и реформската агенда, Андоновски информираше дека досега се ослободени 31,7 милиони евра како поддршка за Македонија од План за раст, наменети исклучиво за дигитализација. Исто така, Министерството ги заврши сите домашни обврски за воведување на процесот „Роаминг како дома“ со Европската Унија, што ќе овозможи интернет, повици и СМС пораки во ЕУ по домашни цени.
Особено внимание е посветено на иновациите и безбедноста:
- Сајбер безбедност: Инвестирани се 2 милиони евра во опрема и обуки, а државниот центар за одговор на сајбер инциденти за првпат е примен во светската организација FIRST. Воспоставен е и механизам со кој досега се блокирани 358 нелегални онлајн приредувачи на игри на среќа.
- Вештачка интелигенција: Како најзначаен проект во овој дел е издвоен Националниот центар за вештачка интелигенција „Везилка“, вреден 6,5 милиони евра.
- Безбедност на децата: Формиран е Националниот центар за побезбеден интернет за деца, „МкСафеНет“ (MkSafeNet), поддржан со 700.000 евра од програмата Дигитална Европа.
Меѓународно признание: Скок на GovTech индексот на Светска банка
Десеттиот и единаесеттиот приоритет се однесуваат на транспарентноста и јавната комуникација. Покрај интегрираните веб-страници за Владата и министерствата, во тек е изработка на унифицирани сајтови за 40 општини.
Резултатите на Министерството веќе се верификувани на глобално ниво. Македонија забележа скок од дури 22 места на GovTech Maturity Index на Светската банка, со што премина во престижната категорија А. Претходно, во 2025 година, Министерството беше рангирано на првото место по транспарентност во земјава.
„Не тврдиме дека сите проблеми се решени, туку дека насоката е променета. Од импровизација кон стандарди, од стагнација кон движење. Нашата обврска е да продолжиме да градеме дигитални услуги кои испорачуваат брзо, транспарентно и еднакво за сите“, заклучи Андоновски, потенцирајќи дека Македонија повеќе не смее да биде „држава на чекање“.