Грција повлече потег кој ја бранува македонската јавност и ги остави без зборови и поддржувачите и противниците на Преспанскиот договор. Наместо исполнување на преземените обврски од спогодбата, грчката амбасада во Скопје на својата официјална веб-страница објави јавен повик до сите граѓани во Македонија кои можат да докажат грчки корени – да аплицираат за грчко државјанство.
„Грција има потреба од вас. Зајакнете ја вашата врска со вашата татковина“, гласи пораката во објавата на грчката амбасада во Скопје, каде што се приложени линкови, услови и потребни документи за аплицирање.
Како се добива државјанството и што стои зад кампањата?
Процесот започнува во дипломатско-конзуларните претставништва во местото на живеење, каде што апликантите добиваат соодветни упатства за секоја фаза.
- Законска основа: Се темели врз грчкиот Законик за државјанство. Главниот услов е апликантот да има родител, баба или дедо од грчко потекло и тоа да го докаже преку непрекинат континуитет во матичните книги.
- Глобална иницијатива: Иако делува како специфичен потег за регионот, упатените појаснуваат дека ова е дел од поширока глобална кампања на Атина за грчката дијаспора, започната по реформите во 2023–2024 година од страна на грчкото МНР и Генералниот секретаријат за државјанство.
Сомнежи за асимилација и отворени прашања за Егејците
Иако ваквиот „циркуларен повик“ најверојатно е објавен во сите грчки амбасади низ светот, неговото појавување во Македонија отвора низа контроверзии, трик-прашања и сомнежи за модерен обид за асимилација.
Сместена во контекст на историјата на македонско-грчките односи и Преспанскиот договор, оваа понуда неизбежно ги активира прашањата за правата на Егејците – Македонците родени и прогонети од Грција за време на Граѓанската војна (1946–1949) и нивните потомци:
- Дали грчката држава со ова им овозможува право на државјанство на прогонетите Егејци и нивните наследници?
- Дали процесот бара одрекување или деградирање на македонскиот национален идентитет за сметка на докажувањето „грчки корени“?
Оваа „великодушна покана“ на грчката амбасада дополнително ги подгрева дебатите во домашната јавност за односот на официјална Атина кон македонското прашање и обврските од меѓународните договори.