На седница во петок, Владата ќе донесе одлука за купување на 18 самоодни повеќекратни ракетни лансери Chunmoo K239 со придружни ракети за 435,2 милиони евра без ДДВ, дознава „Јутарњи лист“.
Ова, по авионот „Рафал“, е најзначајната набавка на оружје за хрватската армија од крајот на војната. Станува збор за стратешко оружје со долг дострел, а според достапните информации, хрватската армија ќе биде опремена со ракети со дострел од 30 до повеќе од 300 километри со овој систем. Иако бројот на договорени ракети не е познат, Хрватска купува балистички ракети со дострел од повеќе од 300 километри како систем за одвраќање со овој договор, објавува „Јутарњи“.
Според достапните информации, 85 проценти од договорениот систем ќе биде испорачан во 2028 година, што е исклучително краток период на испорака. По одлуката на хрватската Влада, се очекува министерот за одбрана Иван Анушиќ наскоро да потпише договор за набавка на овој систем со јужнокорејската компанија „Ханва Аероспејс“. Исто така, ќе потпише договор со полската компанија WB Group за инсталација на системот за команда и контрола (C2). Системот ќе биде платен во периодот од 2026 до 2029 година.
Чунму, што слободно може да се преведе како „небесно оружје“, е наменет да ги замени постојните повеќекратни ракетни лансери Vulkan M92 од 122 мм и GRAD BM-21. Станува збор за системи произведени во Советскиот Сојуз кои се технолошки застарени. Нивната просечна старост е повеќе од 30 години, а нивниот дострел е до 20 километри, поради што повеќе не ги исполнуваат барањата на современото бојно поле.
Првичните разговори меѓу хрватското Министерство за одбрана и јужнокорејското Министерство за одбрана за воена соработка започнаа пред една година за време на посетата на министерката Анушиќ на Сеул. Во текот на изминатата година беше идентификувана потребата од набавка на ракетен систем со долг дострел за масовни дејствија против цели длабоко на непријателска територија.
На крајот на 2024 година, Хрватска потпиша договор со Соединетите Американски Држави за набавка на осум ракетни системи HIMARS и 394 ракети со дострел од 80 километри. Поради потребите на американската војска, САД ги суспендираа испораките на ракети со дострел од 300 километри до своите сојузници, додека оние со дострел од 500 километри се забранети за продажба во странство.
Затоа, Хрватска ги следеше стапките на Полска, Норвешка и Естонија, кои веќе склучија договор за купување на системот Чунму. Така, Полска склучи договор за купување на 288 лансери и 23.000 ракети и се согласи да изгради фабрика за муниција на своја територија. Норвешка купи 16, а Естонија девет лансери.
Полска и Естонија, како и Хрватска, склучија договор за купување на системот HIMARS, но поради неможноста за купување ракети со поголем дострел, тие одлучија да го купат и Чунму. Покрај тоа, во споредба со HIMARS, Чунму има двојно поголема огнева моќ бидејќи има два контејнери за ракети со вкупно 12 ракети, додека HIMARS има еден контејнер со шест ракети.
Системот Chunmoo K239 се состои од мобилен фрлач монтиран на камион и има систем за контрола на оган и комуникациски систем. Неговата клучна предност е можноста за комбинирање на различни видови ракетна муниција сместена во стандардизирани модуларни ракетни контејнери. Ова е единствениот оперативен самооден повеќекратен ракетен фрлач на тркала кој може истовремено да користи ракети од различен калибар сместени во два различни модуларни ракетни контејнери на истиот фрлач.
Ова значи дека командантот на терен може да испали ракета од различен калибар во секое време во зависност од мисијата, без потреба од модифицирање на фрлачот или контејнерот. Во пракса, ова значи дека четири ракети од калибар 280 mm можат да бидат сместени во еден ракетен контејнер, а шест водени ракети од калибар 239 mm во другиот.
Доколку се користи најмоќната балистичка ракета CTM-290 од калибар 600 mm и дострел поголем од 300 километри, една таква ракета се става во еден контејнер. Иако ова е класифицирана воена информација, според пресметките, по истрелувањето, траекторијата на балистичката ракета CTM-290 достигнува висина помеѓу 25 и 40 километри во стратосферата, а потоа почнува да се спушта кон целта на земјата.
Брзината на истрелување на ракетите зависи од калибарот. На пример, 12 водени ракети од калибар 239 mm можат да бидат истрелани за помалку од 60 секунди, додека 40 ракети од калибар 131 mm можат да бидат истрелани за неколку десетици секунди.
Целиот систем го управува екипаж од тројца. Полската компанија WB Group ќе го имплементира системот за команда и контрола Topaz (C2) во возилата.
Покрај лансерите и ракетите, договорот вклучува и логистичка поддршка и обука во траење од шест недели. Ќе бидат потребни 100 војници за управување со сите 18 лансери, исто како и за системот HIMARS.
Поголемиот дел од системот ќе биде испорачан во 2028 година, а во овој момент е тајна каде ќе биде стациониран во рамките на Армијата.
По набавката на овој стратешки повеќекратен лансер со долг дострел, модернизацијата на хрватската армија сè уште бара набавка на два позначајни и скапи системи: систем за противвоздушна одбрана со среден дострел и две корвети. Според проекциите, системот за противвоздушна одбрана ќе чини помеѓу 500 и 600 милиони евра, а двете корвети околу една милијарда евра.
Како што дознаваме, овие набавки треба да бидат завршени во текот на следната година, со што би се комплетирало опремувањето на армијата со големи системи за оружје. Од 2028 година, армијата треба да биде опремена со тенкови „Леопард“, дополнителни хеликоптери „Блек Хок“, ракетни системи „ХИМАРС“ и „Чунму К239“, додека 18 самоодни хаубици „Цезар МК2“ ќе бидат испорачани до 2030 година.