Соочена со неизвесноста во првите месеци по осамостојувањето, Македонија во 1992 година се нашла под сериозен притисок за време на повлекувањето на Југословенската народна армија. Првиот министер за одбрана, Трајан Гоцевски, за 4ТВ открива детали од тогашните преговори и тензии околу преземањето на воените и стратешките објекти.
Според неговите сеќавања, во периодот пред целосното осамостојување и повлекувањето на ЈНА, од страна на воениот врв биле упатувани сериозни закани кон македонските власти.
„Пред осамостојувањето ни се закануваа дека ќе го срамнат Собранието и рекоа дека на Скопје ќе му одржат лекција да ги памти 100 години“, раскажува Гоцевски за 4ТВ.
Тој посочува дека македонското раководство инсистирало на мирно, но целосно преземање на државните објекти, воената инфраструктура и граничните точки, што дополнително ја усложнувало ситуацијата.
Аеродромот како клучна точка
Особено чувствителен момент било преземањето на скопскиот аеродром. Процесот започнал на 10 март 1992 година, а бил завршен кон крајот на истиот месец.
Гоцевски раскажува дека при повлекувањето на ЈНА постоела опасност да биде демонтирана дел од клучната опрема на аеродромот, меѓу која и радарскиот систем „Томсон“.
Доколку опремата била отстранета, според неговото сведоштво, функционирањето на аеродромот би било сериозно отежнато, а можноста за слетување на авиони во Скопје би била доведена во прашање.
Ситуацијата била дополнително чувствителна поради пошироката блокада со која се соочувала Македонија во тој период. Гоцевски потсетува дека на север се чувствувале последиците од ембаргото кон СР Југославија, додека на југ постоело грчкото ембарго.
Во такви околности, евентуалното затворање на воздушната врска би претставувало дополнителен удар врз комуникацијата на земјата со странство.
„И со сила ако треба“
По проценката дека аеродромот не смее да биде онеспособен, било разговарано и со тогашниот претседател Киро Глигоров. Гоцевски добил задача лично да замине во Командата на Третата воена област и да ја пренесе позицијата на македонското државно раководство.
Тој се сретнал со генералот Милутин Узелац, кому, како што раскажува, му била пренесена јасна порака дека Македонија нема да дозволи уништување или онеспособување на стратешката инфраструктура.
„Треба да им ставиме до знаење дека доколку се онеспособи аеродромот за функционирање, ние нема тоа да го дозволиме — и со сила ако треба“, се присетува Гоцевски.
Тој опишува дека во командата владееле строги воени протоколи, а комуникацијата се одвивала преку воени врски. Сепак, според неговото сведоштво, пораката на македонското раководство била пренесена, а аеродромот продолжил да функционира.
За Гоцевски, овие настани се дел од најтешките моменти во процесот на создавање на македонските институции и воспоставување целосна контрола врз стратешката инфраструктура на новата држава.