Свет

Ел Нињо го собори историскиот рекорд, научниците предупредуваат на уште поголем пораст

Ел Нињо го собори историскиот рекорд, научниците предупредуваат на уште поголем пораст

Новиот Ел Нињо достигна рекордно ниво, при што температурата во централниот дел на Тихиот Океан се искачи на 3,05 степени Целзиусови над просекот. Со тоа е надминат досегашниот рекорд од 3,02 степени, измерен во ноември 2015 година.

Станува збор за едно од најсилните досега регистрирани појавувања на овој природен климатски феномен, а особено внимание предизвикува фактот што врвот на Ел Нињо сè уште не е достигнат.

Податоците се однесуваат на температурата во регионот Нино 3,4 во Тихиот Океан, во однос на просекот за периодот од 1991 до 2020 година. Индикаторот ONI, кој го користат метеоролозите за следење на Ел Нињо, исто така се приближува до рекордното ниво од 2015 година.

Според проценките базирани на повеќе модели, врвот на феноменот во ноември и декември би можел да достигне и до 4 степени над просекот. Климатскиот научник Зеке Хаусфадер оценува дека ваквите вредности се исклучително невообичаени, додека дел од експертите веќе го опишуваат настанот како Ел Нињо со „ниво на Годзила“.

За Ел Нињо се зборува кога затоплувањето во клучниот регион на Тихиот Океан надминува 0,5 степени, додека вредности над 2 степени се сметаат за многу силен настан.

Научниците предупредуваат дека последиците овојпат може да бидат дополнително засилени бидејќи Ел Нињо се развива во услови на веќе затоплена планета. Фридерике Ото од Империјал колеџ во Лондон предупредува дека комбинацијата може да донесе екстремни температури со последици врз здравјето, земјоделството, безбедноста на храната и достапноста на вода.

Силните Ел Нињо настани во минатото предизвикувале сериозни економски последици. Според анализата на Хаусфадер, феномените од 1997/98 и 2015/16 година биле поврзани со штети од стотици милијарди долари ширум светот.

Последиците веќе се забележуваат во различни региони. Во Индонезија топлото и суво време придонесе за шумски пожари и опасно загадување на воздухот, додека недостигот на монсунски дождови ја погоди Индија. Во Централна Америка и на Карибите сушата влијае врз земјоделството и поморскиот сообраќај поради намаленото ниво на водата во Панамскиот Канал.

Ел Нињо носи различни временски последици зависно од регионот. Додека некои подрачја се соочуваат со суши и топлотни бранови, други може да бидат погодени од пообилни врнежи и поплави. Перу и Чиле веќе ги чувствуваат последиците од зголемените врнежи, а ризик од пообилни дождови постои и во делови од Африка и јужните Соединети Американски Држави.

Научниците предупредуваат и дека климатските промени можат да влијаат врз начинот на кој се манифестира Ел Нињо, што дополнително би го отежнало предвидувањето на неговите последици.

Екстремно силните Ел Нињо настани најчесто се поврзуваат со годините 1877/78, 1982/83, 1997/98 и 2015/16. Настанот од 1877/78 година се смета за еден од најсилните во историските записи и бил поврзан со сериозни суши, поплави, нарушувања на земјоделското производство и големи кризи со храна во повеќе делови од светот.

Експертите, сепак, нагласуваат дека Ел Нињо бил само еден од факторите во тогашните хуманитарни катастрофи, а не единствена причина.

Во центарот на вниманието сега е развојот на актуелниот феномен и неговиот можен врв во наредните месеци. Доколку продолжи да јакне, последиците би можеле да се почувствуваат низ различни делови од светот преку топлотни бранови, суши, поплави, пожари и промени во земјоделското производство.

Ноќно студио

Најнова епизода

Ноќно студио со Весна Јаневска, министерка за образование 22.09.2026

Сите епизоди →
Имате вест, приказна или проблем? Пишете ни