Атентатот врз првиот претседател Киро Глигоров во 1995 година не претставуваше само удар врз една клучна политичка фигура, туку директен обид да се закочи и уништи проектот за суверена македонска држава. Ова, меѓу другото, го истакнува првиот министер за одбрана на независна Македонија, Трајан Гоцевски, во своето опсежно интервју за „4ТВ“, отворајќи го болното досие за серијата нерасветлени атентати, трагедии и сомнителни смртни случаи кои со децении стојат како тежок товар врз институциите.
Чистење траги и саботажа на меѓународната помош
Гоцевски упатува директни критики за начинот на кој е водена истрагата за атентатот врз Глигоров, потсетувајќи на низа нелогични и скандалозни пропусти на Министерството за внатрешни работи веднаш по експлозијата на улицата „Македонија“.
„Имам сериозна замерка на истрагата. Местото на настанот беше веднаш избришано, беа тргнати трагите. Поради тоа, германската екипа што дојде одби да истражува, укажувајќи дека токму лице место решава сè. Границите не беа затворени, Скопје не беше блокирано“, посочува Гоцевски.
Тој потсетува и на тогашниот исклучително напнат геополитички контекст, издвојувајќи ја острата средба на Глигоров со Слободан Милошевиќ непосредно пред нападот, на која биле одбиени притисоците Македонија да остане во скратена федерација. Истовремено, во игра биле и планови за поделба на државата договарани меѓу Белград и Атина, со поддршка на тогашниот грчки премиер Константин Мицотакис.
Мистеријата околу првиот министер за внатрешни работи
Освен нападот врз претседателот, Гоцевски детално се осврнува и на трагичната погибија на првиот министер за внатрешни работи, Јордан Мијалков, опишувајќи го денот кога државниот врв целосно ја загубил комуникацијата со него.
„Невозможно е министер за внатрешни работи или за одбрана да патува низ Македонија, а да нема врска со него. Врските беа исклучени. Како и кој го направил тоа, останува енигма“, нагласува тој, потсетувајќи и на контроверзиите по самата несреќа – од сведоштвата дека министерот бил жив по ударот и барал помош, па сè до неодговореното прашање кој прв стигнал на кобното место.
Долга низа сомнителни трагедии без судска завршница
Списокот на нерасчистени смртни случаи во поновата македонска историја, според Гоцевски, е фрапантно долг:
- Авионската несреќа на Борис Трајковски (2004): За Гоцевски, загинувањето на вториот претседател е атентат поврзан со кризите од 1999 и 2001 година, каде што странските контролори и навигатори подоцна мистериозно беа исклучени од процесот.
- Генералот Васко Карангелески: Командантот на Скопската воена област загинал под нелогични околности, а случајот експресно бил затворен од внатрешните органи на ЈНА без никаква реакција од македонските власти.
- Поглаварот на МПЦ и владин министер: Тој потсетува на никогаш неистражената смрт на поглавар на МПЦ, како и на сообраќајната несреќа кај Катланово во која загина министер во македонската Влада откако возило на странски сили возело во спротивен правец, а учесниците веднаш потоа ја напуштиле земјата.
- Нерасветлени случаи и историски хипотеки: Како отворени прашања се споменуваат падот на авионот со македонски пилот на релација Нови Сад – Кавадарци, како и над 1.850 атентати врз македонски дејци извршени во Варна и Софија меѓу двете светски војни, тема која македонската историографија сè уште недоволно ја истражува.
Институциите не смеат да молчат
Поранешниот министер порачува дека повеќе од три децении по независноста, недозволиво е државата да се однесува незаинтересирано кон сопствените темели.
„Не може да се чека и да се молчи. Се работи за двајца претседатели на држава, за министри, за луѓе кои се вградија во Македонија. Должни сме кон нивните семејства и кон државата да ги ставиме овие истраги како приоритет и вистината конечно да излезе на виделина“, заклучува Гоцевски.