Процесот на проширување на Европската унија повторно е во фокусот на расправите во Брисел, по пораките дека билатералните спорови не треба да го кочат напредокот на кандидатките. Во исто време, неизвесноста околу новиот европски буџет отвора прашања за тоа со каква финансиска поддршка Унијата ќе влезе во следната фаза на проширување.
Шефицата на европската дипломатија Каја Калас на Европскиот совет во Брисел порача дека „проширувањето не треба да се билатерализира“, во контекст на блокадите и условувањата што ги следат пристапните процеси на земјите кандидати. Пораката доаѓа откако, според транскриптот, Бугарија го блокира отворањето поглавја на Македонија, а Хрватска има услови за Црна Гора, иако не става вето.
„Многу е важно да не се билатерализира проширувањето. Мора да бидеме посилни заедно и кандидатките се во Европа. Новите членки придонесуваат за безбедноста“, изјави Калас. Со ова, проширувањето беше претставено не само како политички процес, туку и како прашање на поширока европска стабилност и безбедност.
Во расправата беше посочен и примерот со Македонија.
„Ја имате Македонија, која во 2000-та беше пред Хрватска во институционален поглед, а сè уште не ги отвори преговорите“, беше наведено во излагањето. Според транскриптот, беше оценето и дека „постојат две држави кои одземаат дваесет и една година од институционалното приближување на Македонија кон Европската унија“.
Паралелно со политичките пречки, се отвори и прашањето за финансиската рамка на Унијата. Иако четири земји кандидатки добиле патокази за членство, во прилогот се наведува дека со новиот европски буџет „се крадат средства“, а останува непознато колку ќе се издвојува за прием на нови членки до 2034 година. Покрај Украина и Молдавија, на побрзо пристапување во ЕУ се надеваат и Црна Гора и Албанија.
Сепак, проценката што произлегува од дебатата е дека „нема вистинска перспектива за прием на нова членка следната година“. Притоа, за Црна Гора беше речено дека е „многу близу“, додека за Албанија и другите кандидатки беше посочено дека е направен напредок. За Украина, пак, беше наведено дека веќе отворила четири кластери и дека не се гледаат пречки да се отворат и преостанатите два.
Дополнителна неизвесност носат и поделбите меѓу земјите членки околу следниот буџет. На предложеното кратење, според транскриптот, се противат Германија, Холандија, Шведска и Австрија, кои бараат намалување од стотици милиони евра. Од холандска страна беше порачано дека предлог-буџетот „не е доволно добар“, бидејќи приоритет треба да бидат конкурентноста, безбедноста и идната благосостојба. Наспроти тоа, во дебатата се слушна и ставот дека „треба да мислиме помалку на нас, а повеќе што е добро за Европа“, особено во услови кога поддршката за Украина бара дополнителни средства.
Според прилогот, договорот за следниот европски буџет, проценет на над илјада осумстотини милиони евра, би требало да биде постигнат до крајот на годината.